Wéér zilver. Hoe krijgen de volleybalvrouwen goud?

Wisselvallig team ontbeert regie en sloopkracht

Weer struikelen de Nederlandse volleybalvrouwen over de laatste horde op het EK. Weer hebben ze zilver. Het moderne volleybal vraagt om allround getrainde atleten.

De Nederlandse volleybalsters Robin de Kruijf (links) en Lonneke Sloetjes (rechts) in actie tegen Tijana Boskovic uit Servië. Beeld epa

Voor de derde keer sinds 2009 verloren de volleybalsters een EK-finale. Repeterende nederlagen in grote wedstrijden duiden op stagnatie. De stemming bij het Nederlandse vrouwenteam was bedrukt, nadat Servië zowel in de poule als in de eindstrijd van het EK in Azerbeidzjan te sterk was gebleken. De tweede plaats was een prima resultaat na de omstreden coachwissel eind vorig jaar. Maar de tranen bij sterspeler Lonneke Sloetjes illustreerden dat de vrouwen te vaak over de laatste horde zijn gestruikeld.

In 2015 zetten de volleybalsters zichzelf weer op de kaart met een zilveren medaille bij het EK in eigen land. De finale tegen Rusland in een bruisend en oranje gekleurd Ahoy trok een recordaantal toeschouwers. Met zijn even inspirerende als melodramatische wijze van coachen was de Italiaan Giovanni Guidetti een verademing. Het vrouwenteam had de revolutie zelf ontketend door na het mislukte WK in 2014 een andere bondscoach te eisen.

Onervaren bondscoach

Onder zware druk van de vrouwenploeg besloot de directie van de volleybalbond (Nevobo) Gido Vermeulen door te schuiven naar het mannenteam. Guidetti opende de luiken, het EK-zilver in 2015 rechtvaardigde de opstand van de vrouwen. Een jaar later manifesteerde Nederland zich als de stuntploeg op de Spelen van Rio. Met de vierde plaats was de wereldtop in verlegenheid gebracht, maar nog niet gekraakt. Toch was de toon gezet.

De volleybalsters zouden op het WK in 2018 en de Spelen van Tokio in 2020 om de medailles spelen. Die doelstelling wordt nu geformuleerd door een Amerikaan, die bij het Nederlandse team voor het eerst als hoofdtrainer actief is. Het is geen gebruikelijke route om een onervaren bondscoach aan te stellen. Een mail van Guidetti aan zijn spelers eind 2016 veranderde echter het perspectief.

Cultuurschok

Na de geboorte van zijn dochter Alison besloot hij zijn recent ondertekende, vierjarig contract in te leveren. Guidetti verkoos het gezinsleven in Istanbul, met zijn Turkse echtgenote en international Bahar Toksoy. Het zette kwaad bloed bij de Nederlandse spelers dat Guidetti tevens het Turkse vrouwenteam ging trainen.

Zijn vlucht voelde als verraad en indirect hing de schaduw van Guidetti tot bij het EK in Azerbeidzjan over de Nederlandse ploeg. Pas na de kwartfinale tegen Italië viel bij Jamie Morrison een last van zijn schouders. De vergelijking met zijn charismatische voorganger had gekneld, de volleybalsters spraken over een cultuurschok.

Tijdens de poulewedstrijden in Ganja was de onvrede voelbaar, onder anderen bij aanvaller Anne Buijs, die bij het EK op de bank begon. Getergd nam ze de ploeg bij hand, tot ook haar productie stokte in de finale.

Giovanni Guidetti, de coach van het Turkse vrouwenvolleybalteam. Beeld epa

Hobbyniveau

Morrison is een Amerikaans geschoolde volleybalencyclopedie, maar tevens een lerende coach, zoals hij ook zelf benadrukt. In tegenstelling tot Guidetti gaat de bondscoach dit seizoen geen clubteam trainen. Morrison gaat stages volgen bij coaches die hij zegt te respecteren.

Zou Morrison zich ook melden in Barneveld, waar oud-bondscoach Avital Selinger tegenwoordig twee trainingen per week verzorgt bij de mannen van SSS? Het blijft merkwaardig dat de voormalige bondscoach en oud-international Selinger zijn expertise nu toont op hobbyniveau in de eredivisie, terwijl de opleiding bij de Nevobo grotendeels wordt verzorgd door buitenlandse trainers. Selinger heeft een groot deel van de huidige selectie gevormd. Hij zou de ideale trainer zijn om een nieuwe generatie op te leiden.

Meer 'beesten' nodig

Het moderne vrouwenvolleybal vraagt om allround getrainde atleten, die kunnen passen en aanvallen. Bij Servië gaat de bal desnoods hoog naar de buitenkant, waar atleten als Boskovic en Mihajlovic creatief en met veel aanvalskracht een oplossing vinden. De Nederlandse ploeg is nog te wisselvallig, raakt soms het overzicht kwijt en kwam tegen Servië een slopershamer te kort. Ook serverend en passend heeft Nederland een achterstand te overwinnen.

De wereldtop speelt met minstens twee 'beesten', zoals Sloetjes de Servische aanvalskanonnen omschreef. Die power heeft Nederland ook, maar de spelverdeling is (nog) niet van internationale topklasse. Laura Dijkema miste na een enkelblessure ritme en de afstemming verliep moeizaam. Te vaak moesten de aanvallers corrigeren, omdat haar set-ups niet zuiver waren.

Gouden droom

Femke Stoltenborg beweegt niet soepel door het veld en technisch heeft ze haar beperkingen. Zeker in een duobaan met veel dubbele wissels lijken beide setters niet op gang te komen. De regie zou op termijn kunnen worden gevoerd door de 20-jarige Britt Bongaerts. En met de 17-jarige Sarah van Aalen heeft coach Morrison nog een talentvolle spelverdeler achter de hand.

Met tranen in de ogen formuleerde Sloetjes in Bakoe haar gouden droom. Bijna schamper sprak aanvoerder Maret Balkestein-Grothues na de tweede nederlaag tegen Servië over een 'winkel in oud-zilver' na haar derde, zilveren medaille op het EK. Een nieuwe kwaliteitsimpuls op alle fronten kan de brug slaan naar een gouden toekomst.

Femke Stoltenborg in actie tegen Tijana Malesevic in de finale tegen Servië. Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.