Roger Federer.
Roger Federer. © AFP

Wederopstanding Federer duurt voort: zonder setverlies naar elfde Wimbledon-finale

In 2001 versloeg een Zwitsers joch van 19 jaar met een bandana om zijn hoofd zijn jeugdidool Pete Sampras op het centre court van Wimbledon. Zestien jaar later draagt Roger Federer, een maand voor zijn 36ste verjaardag, nog altijd een haarband van sponsor Nike om de eeuwige jeugd te benadrukken. En kan hij zondag tegen Marin Cilic de achtste Wimbledontitel veroveren in zijn elfde finale. Het zou de volgende bekroning zijn van een onwaarschijnlijke metamorfose.

Vorig jaar beëindigde Federer zijn seizoen na een nederlaag in de halve finales op Wimbledon tegen Milos Raonic. Zijn revalidatie na een knieoperatie was nog niet voltooid, waarna Federer een drastisch besluit nam. Nu blijkt eens te meer dat de oude maestro zelfs met zijn rustpauzes de concurrentie een spiegel voorhoudt. `Ik wilde ook een goede vader en echtgenoot zijn', vertelde Federer, vrijdag, na zijn zege in drie sets (7-6, 7-6, 6-4) op Tomas Berdych.

In Melbourne zette Federer met een onemanshow tegen Berdych de toon voor een magische triomftocht

De sabbatical in 2016 is achteraf een zegen geweest voor Federer. Het gaf hem niet alleen meer tijd voor zijn gezin. maar hij keerde ook terug naar de tekentafel om zichzelf opnieuw uit te vinden. Met Ivan Ljubicic als nieuwe strateeg in zijn team wist Federer zijn spel aan te passen aan de moderne tijd. Ook op Wimbledon valt op hoe snel Federer de bal neemt, met de backhand en de forehand.

Federer staat altijd in de aanvallende modus, zoals op de Australian Open toen hij na een historische finale tegen zijn aartsrivaal Rafael Nadal een 18e grandslamtitel won. In Melbourne zette Federer met een onemanshow tegen Berdych de toon voor een magische triomftocht, op het gras van Wimbledon was het verschil kleiner. En toch won Federer opnieuw in drie sets.

X-factor

Het was voor Berdych om gek van te worden. Hij trof een tennisser, die volgende maand 36 jaar wordt, maar de tijd achteloos tien jaar heeft teruggezet. 'Het lijkt wel alsof Roger niet ouder wordt', zei Berdych, terwijl hij Federer toch behoorlijk had gegeseld met zijn forehand. De magiër was soms afwezig, kende een dipje in de eerste set, maar stond weer op in beide tiebreaks. Federer heeft de X-factor, zeker in zijn huiskamer op Wimbledon.

De tweede tiebreak met vier forehandwinners op rij van Federer deden Berdych opnieuw beseffen dat zijn iconische tegenstander de sport allang is ontstegen. 'Het is niet normaal hoe Federer de rally dicteert, hij speelt dit jaar het beste tennis van zijn leven. Normaal gesproken worden mannen van zijn leeftijd trager en zijn ze getekend door al die jaren in het proftennis. Federer niet.'

Alleen Federer kan het zich permitteren om een lange pauze te nemen, aldus Berdych. Ook dit jaar ging Federer na zijn titels bij de Australian Open en de Masters in Indian Wells en Miami tijdelijk in retraite. Hij schrapte het gravelseizoen en prompt werd de geblesseerd afgevoerde Andy Murray en Novak Djokovic dat ze de meesterzet van Federer moesten kopiëren.

Wimbledon 2017 krijgt met Federer-Cilic geen droomfinale, wel de meest logische apotheose en een botsing van speelstijlen

Voor minder begaafde spelers is een adempauze funest, betoogde Berdych. 'Als ik een half jaar wegblijf zonder toernooi te spelen, hoef ik niet meer terug te komen. Het lijkt nu een geniale keuze van Federer, maar het werkt echt niet voor iedereen.'

Wimbledon 2017 krijgt met Federer-Cilic geen droomfinale, wel de meest logische apotheose en een botsing van speelstijlen. De herboren Federer heeft de tennissport dit jaar in meerdere opzichten een cruciale impuls gegeven. Op Wimbledon werd hij in de halve finales omringd door even ervaren als eendimensionale hardhitters.

Cilic rekende in de halve finales in vier taaie sets (6-7, 6-4, 7-6, 7-5) af met Sam Querrey, Berdych was de volgende robot die door Federer feilloos uit elkaar werd geschroefd. Het wordt teveel van hetzelfde in het proftennis, gevoed door vele toernooien op hardcourt waar zo hard mogelijk beuken vanaf de baseline royaal wordt beloond. 

Beulen

Federer constateerde dat hij tegenwoordig moet opboksen tegen beulen van bijna twee meter, die een snoeiharde opslag koppelen aan genadeloze forehands. Cilic-Querrey leek een computerspel, een tennisvariant op het voetbalspel FIFA 17. Je zag vrijdag in gedachten twee tennissers over het beeldscherm schuiven, die machinaal hun slagen produceerden.

Ace, forehand, servicewinner, nog een bal over het net rossen en na krap een half uur zaten de servicekanonnen Cilic en Querrey al in de tiebreak. De 28-jarige Kroaat bereikte, zestien jaar na zijn landgenoot en voormalig coach Goran Ivanisevic, in zijn elfde poging eindelijk de finale op Wimbledon.

Met zijn diversiteit bewaakt Federer de schoonheid van de sport

Vorig jaar liet Cilic een fletse Federer na drie matchpoints nog ontsnappen in de kwartfinales op Wimbledon. Hij zal zondag zijn spel van de US Open in 2014 moeten etaleren om Federer net zo te pijnigen als in New York. Het zou de eerste keer zijn sinds 2003 dat geen speler uit de `Big Four' met Federer, Nadal, Djokovic en Murray de Wimbledontitel wint.

Federer onderstreept zondag in een elfde Wimbledonfinale, een record, niet alleen zijn grootsheid. Met zijn diversiteit bewaakt hij tevens de schoonheid van de sport. Federer is een verademing vanwege zijn souplesse, de finesse in zijn slagenarsenaal en de toverballen, die niemand anders uit zijn racket krijgt.

Dit jaar verrast Federer ook zichzelf, hij leeft zijn droom en regeert het tennis als in zijn glorietijd. Federer noemde zich een gezegend mens dat hij nog altijd een hoofdrol speelt op het centrecourt van Wimbledon. Mooier dan Federer-Nadal bij de Australian Open kan het eigenlijk niet worden. Toch zijn ook de toeschouwers gezegend dat ze zondag wellicht het magnus opus van de beste tennisser aller tijden mogen bewonderen.

Lees verder

Poëzie in beweging: opslag is Roger Federers meest onderschatte wapen
De cross geslagen backhand van Roger Federer, zijn fluwelen stopvolleys, die soepele versnelling met de forehand. Het voelt zaterdagavond tijdens zijn partij tegen Mischa Zverev alsof op het centrecourt van Wimbledon kaviaar wordt opgediend. Toch maakt uiteindelijk de service van de 35-jarige Federer het verschil.