Wat zijn de dilemma's rond het opstellen van een onervaren tiener?

Zaterdagavond beleefde de 17-jarige Matthijs de Ligt een dramatisch debuut in Oranje. Had Danny Blind een tiener zonder ervaring moeten opstellen? Vier coaches die hem voorgingen over hun dilemma's.

Matthijs de Ligt bij aankomst op Schiphol daags na de verloren WK-kwalificatiewedstrijd tegen Bulgarije. Beeld anp

Tenniscoach Tjerk Bogtstra liet in 2001 in de Davis Cup de 22-jarige Raemon Sluiter zijn debuut maken in het duel met titelhouder Spanje.

'Ik moest in 2001 kiezen tussen de routinier Jan Siemerink en de jonge Raemon Sluiter voor het enkelspel tegen Juan Carlos Ferrero, die later Roland Garros zou winnen en de nummer 1 van de wereld werd. Leeftijd en ervaring telden niet, de vraag was wie de meeste kans had om Ferrero te verslaan.

'Een goede leider durft keuzen te maken, Blind koos niet voor de veilige weg. Maar hij had zich moeten realiseren dat De Ligt zou debuteren in een team zonder grote persoonlijkheden. Het maakte die jongen nog kwetsbaarder. Raemon had meer bagage dan De Ligt. Hij hield van het podium, hoe hoger de tribunes waren des te beter Sluiter ging spelen.

'Raemon had nog nooit een tennispartij om drie gewonnen sets gespeeld. Ik nam risico, maar het mag geen blinde gok zijn. Net als bij Danny Blind viel iedereen over me heen. Terecht constateerde PSV-directeur Toon Gerbrands dat je vanaf de buitenkant het proces niet kunt waarnemen.

'Ik trainde een week lang met Siemerink en Sluiter, ik vond Raemon vanwege zijn speltype op een snelle baan de beste keuze. Raemon had ook met drie keer 6-1 kunnen verliezen, dan hoor je misschien niks meer van hem en van mij als coach nog minder.

'Maar mijn gevoel bedroog me niet. Wij hadden een speciale chemie met elkaar op de baan. Raemon versloeg Ferrero in vijf sets, omdat hij er klaar voor was. En dan ben je als coach ook de gevierde man.

'In 2006 lukte het niet bij het debuut van de pas 18-jarige Robin Haase in de Davis Cup. Mede vanwege blessures moest ik Haase te geforceerd opstellen. Robin speelde tegen de Tsjechische wereldtopper Tomas Berdych en ik voelde al tijdens de partij dat hij er nog niet klaar voor was.'

Raemon Sluiter Beeld ANP

Hans Westerhof gunde in 2000 als interim-coach van Ajax, Rafael van der Vaart (17) zijn debuut tegen FC Den Bosch.

'Ik werk graag met een kleine groep, dat geeft minder teleurstellingen. We hadden veel geschorsten en geblesseerden, maar daarachter een topjeugd, in weerwil van wat Cruijff destijds vanuit Barcelona beweerde. Van der Vaart had een steekpass, scorend vermogen, was enorm balvast.

'Ik moest positiespelletjes op de training veranderen zodat hij eens een keer in het midden kwam. Later kwam Wesley Sneijder erbij, die was nóg linker. Die jongens vroeg brengen, zou iedere coach doen.

'Het was een dramatische wedstrijd tegen Den Bosch, ik liet op een gegeven moment uit woede al mijn wissels warmlopen. Maar Van der Vaart hield zich prima staande als linkshalf, hij was de enige die ik niet wilde wisselen.

Rafael van der Vaart Beeld ANP

'Ik kijk bij het brengen van jonge spelers veel naar de positie. Als linksbuiten, rechtsbuiten of aanvallende middenvelder is een fout niet fataal. Daarom heb ik volgens mij nooit een piepjonge centrumverdediger laten debuteren.

'Dat is mijn enige kritiek aan het adres van Blind, voor de rest vond ik het volstrekt logisch, omdat gedacht werd dat Oranje veel aan de bal zou komen. Je moet een beetje geluk hebben.

'Vroeger had je het Frank-de-Boertje, het traditionele foutje van Frank de Boer aan het begin van de wedstrijd. Dat liep vaak net goed af.

'Bij De Ligt niet. De mate van kritiek die over hem en Blind neerdaalt, is zwaar overdreven. Ik vind dat vooral het middenveld Blind in de steek heeft gelaten. Dat zijn prima spelers die iedereen zou opstellen, maar het leek nergens op.'

Hockeycoach Marc Lammers liet voor de Spelen van Peking in 2008 de 17-jarige Lidewij Welten en de evenoude Eva de Goede debuteren in het Nederlandse vrouwenteam.

'Ik heb Welten en De Goede er bewust een jaar voor de Spelen bijgehaald om ze te laten debuteren in vriendschappelijke wedstrijden. Eva speelde bij mij aanvankelijk in de defensie, daar was ik voorzichtiger mee.

'Elke fout van een verdediger is immers fataal. Ik kon Lidewij als aanvalster gemakkelijker inzetten, zoals Justin Kluivert bij Ajax lekker voorin mee mag draaien. Hij kan niks fout doen.

'Op de Spelen van Peking waren Welten en De Goede 18 jaar, maar ze hadden voldoende bagage. Stel je voor dat ik Welten had opgesteld, terwijl ze als De Ligt bij Ajax pas negen wedstrijden met Den Bosch in de hoofdklasse had gespeeld.

'Het zou niet geloofwaardig zijn geweest. Maar als je een talent vertrouwen geeft, moet je hem ook blijven steunen.

Lidewij Welten (rechts). Beeld afp

'Ik vond het een slecht signaal van Blind dat De Ligt al in de rust werd gewisseld. Zo maak je die jongen kapot. Hij heeft niet de kans gekregen om zich te herstellen. Bovendien had Blind dan een wissel extra gehad om aanvallend iets te forceren. Het was raar dat Oranje achterin met vier verdedigers bleef spelen tegen één Bulgaarse spits.

'Het getuigt ook niet van consistent beleid om een jongen van 17 jaar vanuit het niets op te stellen. Blind had minstens drie alternatieven in de centrale verdediging achter de hand moeten hebben. Dan kun je blessures opvangen.

'Met zo'n onervaren talent als De Ligt neem je geen risico. Ik gooide Welten en De Goede ook niet voor de leeuwen in een olympische finale, ze zijn er naartoe gegroeid.'

John van 't Schip was samen met Marco van Basten bondscoach van het Nederlands elftal toen de achttienjarige Ryan Babel op 26 maart 2005 in de uitwedstrijd tegen Roemenië zijn entree maakte.

'Marco en ik hebben er een hoop jonge jongens bij gehaald, want er nam een generatie afscheid. Dan wil je spelers zien, karakters leren kennen. Leeftijd speelt zeker een rol, de ene 18-jarige is anders dan de andere.

'We zijn op genoeg gefronste wenkbrauwen gestuit. Toen wij Babel selecteerden, stonden we er goed voor in de kwalificatie, we kwamen snel op 0-1, er stond veel ervaring op het veld. Babel mocht invallen, ging goed mee in het ritme, scoorde zelfs de 0-2; dan pakt alles goed uit.

'Het is wel eens minder afgelopen, we lieten Ron Vlaar, toen ook nog een tiener, tegen de Italiaanse topspits Luca Toni spelen. Ron had het zwaar en heeft er geweldig veel van geleerd. Het was een vriendschappelijk duel, in de kwalificatiereeks liep het verder prima. Veel schade gaf dat niet.

Ryan Babel (18) in zijn debuutwedstrijd in Oranje in 2005. Hij viel in en scoorde. Beeld ANP

'De Ligt kwam heel stabiel en volwassen op me over, is een goede voetballer. Ik begreep de keus voor hem wel. Het probleem was dat de andere verdedigers te druk met zichzelf waren om hem te steunen. Frank Rijkaard debuteerde met de 35-jarige Wim Jansen naast zich. Kijk, dát is prettig. Die kan je helpen en corrigeren.

'Het is totaal verkeerd uitgepakt, maar ik denk dat die jongen snel leert en nog steeds een potentiële, toekomstige defensieleider is. Na zijn fout tegen Excelsior stond hij op een geweldige manier de pers te woord. Ik ken hem niet persoonlijk, maar dat zegt wel iets.'

Lees meer over Oranje

Is Blind de slechtste bondscoach die Oranje ooit heeft gehad?
Als speler was Danny Blind voorbestemd om trainer te worden. Inmiddels staat de welbespraakte Zeeuw symbool voor beroerd vakmanschap na mislukte avonturen als coach bij Ajax (2005-2006) en het Nederlands elftal. Blind wordt door menigeen zelfs de slechtste bondscoach aller tijden genoemd. (+)

Chaos in het Nederlandse voetbal woekert van top tot basis
Met enige spot valt het oefenduel van Oranje met Italië de afkoopsominterland te noemen. De Arena in Amsterdam is dinsdag bijna uitverkocht voor de op voorhand bizarre wedstrijd, twee dagen na het ontslag van bondscoach Danny Blind. (+)

Hoe en met wie haalt Oranje alsnog het WK in Rusland?
Wie ook de nieuwe bondscoach van het Nederlands elftal wordt: wat staat hem eigenlijk te doen? En hoe haalt Oranje alsnog het WK in Rusland?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden