Wat wint in Pyeongchang: de politiek of de sport?

Doping en Noord-Korea zijn vergeten zodra het startschot klinkt

De 23ste Winterspelen staan op het punt van beginnen. Zodra het vuur is ontstoken, zullen de discussies over doping en Noord-Korea verstommen. Wat wint: de politiek of de sport?

Foto reuters

De Winterspelen van Pyeongchang hebben tot de laatste uren voor de opening nog last van de nasleep van de vorige editie, Sotsji 2014, het evenement dat Rusland als sportieve grootmacht weer op de kaart moest zetten. Het door Duitse onderzoeksjournalistiek onthulde dopingbedrog van de Russen, door de staat gestuurd, heeft twee jaar lang de sportwereld in een ijzeren greep gehouden.

De barse ontkenning door de Russische politieke top, president Poetin en zijn voormalige sportminister Moetko spraken van 'njet', werd lange tijd niet beantwoord met een stevig standpunt door het Internationaal Olympisch Comité.

Pas op 5 december 2017 kwam de voorzitter van het IOC, de Duitser Thomas Bach, met de vaststelling dat er een 'aanval zonder weerga had plaatsgevonden op de integriteit' van zijn Spelen. En dat het Russisch Olympisch Comité werd geschorst.

Buigzaam beleid

Drie commissies hebben sinds de Zomerspelen van Rio in 2016 onderzoek gedaan. De uitkomst was echter geen totale ban van de Russen voor Pyeongchang, maar een geschakeerde straf. Onschuldigen, jongeren van de nieuwe generatie, mochten onder neutrale vlag naar de Spelen in Korea komen. Het leidde tot 169 uitnodigingen voor het team dat de naam OAR draagt, Olympische Atleten van Rusland. Die derde letter was velen al een doorn in het oog.

Het buigzame beleid, uit zekere angst en ontzag voor het grote Rusland, zijn Bach en het IOC zeer aangerekend. 'Een groot deel van de wereld gelooft dat het IOC heeft gefaald', oordeelde seniorlid Dick Pound deze week.

Die uitlating kwam in de week na de vrijspraak van 28 Russen door het sportgerechtshof CAS, de opmaat voor een ondoorzichtige reeks andere procedures bij de Zwitserse rechtbank en het CAS. Vrijdagavond (Koreaanse tijd, red.) volgt pas de laatste uitspraak. Ja, Rusland heeft de Olympische Spelen van 2018 in de houdgreep gehad. Maar dat kan de komende twee weken anders zijn.

Foto reuters

Heeft Noord-Korea zijn portie politieke propaganda gehad?

Noord-Korea bezit geen lid in het IOC, hoogste sportbestuur van de wereld, maar het heeft een uiterst gevoelig politiek kompas. In de onderhandelingen met Zuid-Korea voelde de dictatuur van Pyongyang aan dat het IOC zou willen pronken met de uitwerking van de 'olympic truce', de olympische wapenstilstand.

Noord-Korea, al maanden dreigend met nucleaire tests en raketproeven, bond in toen de Spelen van het naburige Pyeongchang naderden. Een zucht van verlichting volgde wereldwijd. In Duitsland werd tot dat moment gediscussieerd of atleten wel bloot gesteld mochten worden aan de risico's van een reis naar het verdeelde Koreaanse land.

Het IOC stapte gretig in en nodigde 22 Noord-Koreaanse atleten uit. Het was een garantie voor veiligheid, zeiden cynici. IOC-voorzitter Thomas Bach verdedigde de 'uitzonderlijke beslissingen' door te wijzen op het positieve effect dat deelname van Noord-Korea zou kunnen hebben. Hij sprak van vreedzaamheid. Dat atleten zouden laten zien hoe de mensheid ondanks de vele verschillen in vrede en respect kunnen samenleven.

Thomas Bach, voorzitter van het IOC. Foto anp

Na de Noord-Koreaanse propaganda was daar de olympische propaganda. Sport en politiek zouden, in de ideale wereld, gescheiden moeten zijn, maar op de top van de Olympus is het een en al manoeuvreren om de eigen belangen te behartigen en om eens per twee jaar gedurende een maand belangrijker te lijken dan de Verenigde Naties. Het is ook een beetje beangstigend, zoveel macht bij één Duitser (Bach) en honderd vazallen.

Bondscoach Jeroen Otter (shorttrack) sputterde donderdag nog over de toelating van die ene Noord-Koreaan die zich niet geplaatst had. 'Dan hadden ze die ene Luxemburger ook wel kunnen bijplaatsen.' Hij wenste niet in de propaganda te trappen. Een plaats in een sporttoernooi moet je op basis van een geschreven reglement verdienen. Niet door politiek rumoer, zoals dat van Rusland en Noord-Korea.

Shortracker Sjinkie Knegt. Foto anp

Verdwijnt de Russische en Noord-Koreaanse beïnvloeding nu zestien dagen naar de achtergrond?

Het antwoord is ja. Alle ellende voorafgaande aan Olympische Spelen, variërend van te hoge kosten, dopingstraffen tot bouwachterstand, is, zo leert de historie, terstond vergeten bij het eerste startschot dat klinkt. Dan gaat het over topsport die mooier dan ooit over televisies en internet wordt uitgerold. Noorwegen gaat klaar zitten voor zijn skilopers, Duitsland voor zijn biatleten en rodelaars, Nederland voor zijn schaatsers.

Als Ireen Wüst, Sjinkie Knegt en Sven Kramer in het eerste weekeinde van de Spelen hun gouden medailles halen, dan zijn olympische twisten en problemen naar de achtergrond verdwenen.

De doffe dagelijkse ellende, zoals tussen Noord- en Zuid-Korea, komt pas weer boven, als de fraaist gestileerde sportmensen van de wereld het toneel hebben verlaten. Zo bezette Rusland pas na de Spelen van Sotsji het schiereiland Krim. Alles op zijn tijd in deze wereld van schone schijn. Daarom: Let the Games begin.


De mooiste verhalen over de Olympische Winterspelen

Lees de mooiste verhalen over de Olympische Spelen, verzameld op één pagina.

12 dingen die u moet weten over Zuid-Korea. Van K-pop, kimchi, peace-tekens, facelifts tot Samsung. (+)

De alternatieven voor het schaatsen: deze ándere sporten moet u kijken. (+)

Fotograaf Klaas-Jan van der Weij is in Pyeongchang. Schaatsen fotograferen vindt hij doorgaans een saaie bedoening. Tot er eens iets misgaat: 'Voor schaatsers is dat waardeloos, maar voor mij is het erg mooi'