Wat deed Verstappen nou precies fout in Amerika? En waarom werd het zo'n rel?

'In elke andere sport is uit gewoon uit. Bij ons niet. Dat moet veranderen'

Max Verstappen kwam zondag als derde over de finish van de Grote Prijs van de VS, maar kreeg vijf minuten na de race te horen dat hij een plaats was teruggezet wegens overtreding van het reglement. Het leidde tot een rel.

Max Verstappen voor zijn race in de Amerikaanse plaats Austin. Beeld Mark Thompson

Wat gebeurde er precies?

Met een inhaalactie op Kimi Räikkönen, vier bochten voor de finish, zette Verstappen de kroon op een knappe inhaalrace die hem had gebracht van plaats zestien naar het podium. Tot hij vijf minuten na de race te horen kreeg dat hij bij die actie de circuitlimiet had overschreden.

Voor draaiende camera's werd Verstappen weggeroepen uit het kamertje voor podiumklanten. Het leidde tot veel verbazing bij de mensen op de tribunes in Austin, die net de blaren op hun handen voor hem hadden geklapt, en in huiskamers over de gehele wereld. Onder meer in die van Verstappens vader Jos: 'Alleen Max krijgt een straf. Verder niemand. Ga je schamen, FIA', twitterde hij.

(Lees verder onder de foto)

Hier passeert Verstappen Kimi Raikonen - volgens de jury buiten de baan.

Wat staat er in de Formule 1-regels?

Volgens de stewards, de scheidsrechters van de Formule 1, had Verstappen regel 27.3 van het sportief reglement van de Formule 1 overtreden. Daarin staat dat een auto niet met vier wielen buiten circuitlimieten mag komen 'zonder rechtmatige reden'. Als een auto het circuit onverhoopt toch verlaat, mag die daar geen 'blijvend voordeel' aan overhouden.

Dat was volgens de stewards wel het geval: 'Auto 33 verliet met vier wielen en minstens een halve meter de baan', stond geschreven in het oordeel. Op beelden is te zien dat Verstappen duidelijk buiten de baan raakt bij zijn actie. Tegelijk dwingt Räikkönen hem iets uit te wijken om een botsing te voorkomen, waardoor onduidelijk is in hoeverre de Nederlander zijn auto bewust buiten de baan stuurt.

Protesteren tegen een tijdstraf die in de laatste drie ronden van de race is opgelegd, is volgens het reglement niet mogelijk. Verstappen ageerde na de race overigens niet eens zozeer tegen de straf zelf, maar meer tegen het gegeven dat hij de enige was die een straf kreeg. Er waren namelijk tal van coureurs die afgelopen weekeinde een bochtje extra krap of ruim namen op het Circuit of the Americas.

Beeld afp

Verstappen was dus de enige die daarvoor gestraft werd?

Ja, en op het waarom had zondag na de race niemand echt een antwoord in de paddock in Austin. Verstappen zelf had wel een idee. Zonder zijn naam te noemen, vermoedde hij dat de Australische steward Garry Connelly een handje had in zijn sanctie.

De autosportfederatie FIA kiest elk weekeinde vier stewards uit die in de gaten houden of coureurs zich aan de regels houden. De samenstelling van dat clubje verschilt per race. De enige constante is dat er twee uit een poule van de FIA komen, eentje een oud-coureur is en een afkomstig is van een nationale autosportfederatie.

Connelly was vorig jaar steward bij de races in Mexico en Japan, waar hij Verstappen volgens de Nederlander een keer met succes een straf oplegde, 'en een keer bijna - als Mercedes had besloten in beroep te gaan'. Bij Ziggo Sport noemde hij Connelly een 'mongool', bij de internationale tv een 'idioot'. Of hij bang was dat Connelly lucht kreeg van die uitspraken? 'Ik hoop juist dat hij het hoort. Ik heb hem toch al niet mee, dus het maakt me niet uit.'

Verstappen viert de derde plek met zijn team. Op dat moment buigt de jury zich over zijn inhaalactie enkele minuten daarvoor. Beeld afp

Zijn Verstappens uitspraken niet ongepast?

Zijn teambaas Christian Horner vond van niet. 'Het had me juist verrast als hij hier tevreden mee was geweest. Sport is emotie, daarom kijken we er ook naar', zei hij. Algemener geldt dat als Verstappen het gevoel heeft dat hem onrecht wordt aangedaan, hij als een roekeloze cowboy uit zijn heup schiet.

Bijvoorbeeld vorig jaar in België, toen hij na een touché met de twee Ferrari's na de race zei dat hij ze liever 'van de baan had gereden dan dat ik door ze was ingehaald'. Dit jaar was zijn seizoen na pechmomenten geregeld 'helemaal ruk'. Het is het karakter van de onverzettelijke winnaar waarmee hij wereldwijd zieltjes wint. Het is tegelijk een trek die hem geregeld negatieve aandacht oplevert.

Een straf hoeft Verstappen overigens niet te verwachten vanwege zijn uitspraken. In de F1 staat respect voor de scheidsrechter ogenschijnlijk minder hoog in het vaandel dan in andere sporten. Vorig seizoen zei Sebastian Vettel over de boordradio tegen wedstrijdleider Charlie Whiting nog 'fuck off'. Met een simpel excuusbriefje ontliep hij een straf.

(Lees verder onder de foto)

Max Verstappen rent naar zijn team nadat hij derde denkt te zijn geworden. Beeld getty

Hoe viel de straf voor Verstappen in de rest van de F1?

Verstappen kreeg bijval van vriend en vijand. Bijvoorbeeld van de voorzitter van zijn grote concurrent Mercedes, drievoudig wereldkampioen Niki Lauda. 'Compleet belachelijk, het slechtste besluit ooit. De wispelturigheid van de stewards vernietigt de sport', brieste de Oostenrijker over de straf van Verstappen.

De straf van de Nederlander legde andermaal bloot dat de Formule 1 kampt met een aantal structurele problemen, waardoor de raceklasse voor fans zo af en toe een onbegrijpelijk gedrocht is. De belangrijkste kritiekpunten: regels bevatten te veel grijze gebieden, de besluitvorming rond straffen is te ondoorzichtig en stewards oordelen te inconsistent.

Volgens Red Bull-teambaas Christian Horner maakte de klasse zondag in Austin allesbehalve reclame voor zichzelf in het land dat het dolgraag wil veroveren onder de nieuwe Amerikaanse eigenaren. 'De kijkers en het publiek hebben dit niet begrepen. Zelfs Räikkönen snapte niet waarom hij op het podium stond. Na de race in Mexico, waar het podium ook veranderde na de race, hebben we al eens met de stewards gesproken en we waren het eens: neem nou eerst een adempauze. Praat met de coureurs. En dan nu toch weer zo'n beslissing. De regels moeten duidelijk zijn. In elke andere sport is uit gewoon uit. Bij ons niet. Dat moet veranderen.


Dit is de wereld van de Formule 1

Max Verstappen is nu populair in Nederland. Maar hoe groot is de sport wereldwijd? Kijk hier hoe het zit met de winnaars, de fans en het geld van een Europese sport, die de vleugels wil en moet uitspreiden.

Verstappen ging in Amerika binnen vijf minuten van podiumklant naar schlemiel. Opnieuw werd een race van hem overschaduwd door beslissingen van de wedstrijdleiding. En daar is hij nu wel keer klaar mee: 'Het ging mij niet eens om dat podium, maar dit was gewoon heel slecht voor de sport. Mensen snappen er niets meer van.'

Een blamage, heet het besluit om de Nederlandse coureur Max Verstappen zijn podiumplaats te ontnemen. Formule 1-verslaggever Lennart Bloemhof was in Austin, waar de Grote Prijs van de VS gisteravond werd gereden. 'Dit is een probleem dat de sport al jaren achtervolgt.'

Het moet allemaal anders, vindt de nieuwe baas van de Formule 1. Raceweekends moeten van de ochtend tot de avond boeien, waarom niet ook met muziek? (+)

Texanen tijgen maar al te graag naar het circuit in Austin... als Justin Timberlake en Stevie Wonder er maar optreden en er ook genoeg foodtrucks en kermisattracties zijn. Dit is Formule 1 op zijn Texaans. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.