ReportageWielerploeg Astana

Wat de wereld van Astana vindt, laat ploegleider Vinokoerov koud

Beeld Getty Images

Wielerploeg Astana doet niet moeilijk over de samenwerking met een omstreden arts, ziet Thomas Sijtsma als hij vier dagen optrekt met de ploeg. Andrej Michailov was een spil in het TVM-schandaal bij de Tour Dopage (1998). 

Zonder een woord te wisselen met ploeggenoten wordt de fiets tegen de teambus aangezet. Hernando Bóhorguez is gevallen in het peloton, heeft schaafwonden over zijn frêle lijf en zoekt de teamdokter. Achter in de bus gaat de Colombiaan (27) zitten op de behandelbank. De grimas verraadt pijn: ‘Help me, doc.’ De dokter zwijgt, inspecteert en zwachtelt de bloedige plekken op de elleboog en knie.

Zijn aanwezigheid in deze Ronde van Duitsland is opvallender dan de schaafwonden van de renner. In het peloton is geen knie ongeschonden. Andrej Michailov staat sinds 2017 onder contract als dokter bij Astana. Voor de buitenwacht is dat opvallend, omdat in persuitingen van de ploeg vaak wordt geschreven dat met het dopingverleden is afgedaan. Voor de renners is Michailov een gewone medewerker, net als zij.

Voor elk rit in deze vierdaagse wedstrijd in de nazomer van 2019, die van Hannover naar het Oosten van Duitsland voert, hangt de zwijgzame Rus uitdrukkingsloos met de handen in de zakken van zijn trainingsbroek te luisteren naar de besprekingen van ploegleider Lars Michaelsen. De Deen spreekt over het belang van een schone sport nadat de Ronde van Duitsland tien jaar niet werd georganiseerd na een lijst met dopinggevallen. De Duitsers hadden genoeg van de sport.

Michailov geeft geen kick. Zijn volle snor is in 21 jaar tijd amper veranderd. Er zijn een paar tinten grijs aan toegevoegd. De teamarts denkt tijdens de speech van Michaelsen misschien terug aan die nachten in de Franse cel, aan de schorsing van een jaar en aan de hoge boete nadat hij verantwoordelijk was gesteld voor het epo-gebruik bij TVM in 1998. Toch stapt hij met onschuldige passen, met zijn witte sokken in zwarte slippers van het betere sportmerk, de bus weer uit om andere ploegleiders en artsen te begroeten. Zijn gezichtsuitdrukking blijft vier dagen lang identiek: uitgestreken.

Zijn aanwezigheid tekent de houding van ploegbaas Alexandre Vinokoerov. Het interesseert hem niet hoe in West-Europa over de prestaties of het personeel van Astana, de ploeg waar hij zelf werd ontslagen in 2007 na het overtreden van dopingregels, wordt gedacht. De argwaan is wederzijds. In de afgelopen jaren gaf de Kazachse ploegbaas slechts één uitgebreid interview met een krant uit Europa. Vinokoerov vindt de Westerse media onbetrouwbaar en onbelangrijk. Winnen is het enige dat telt, hoe maakt niet uit.

De eerder deze week bekend geworden beschuldigingen over de samenwerking tussen Astana en de levenslang geschorste Italiaanse dopingarts Michele Ferrari komt daarom niet uit de lucht vallen. Vinokoerov was jaren klant van Ferrari. In het Padua-rapport van 2014 naar het gebruik van verboden middelen in het Italiaanse wielrennen werd ook al de link gelegd tussen tien renners van Astana en de Italiaanse dokter. Vinokoerov ontkent alle aantijgingen, geuit in het rapport van de onafhankelijke antidopingorganisatie CADF, waarin zijn renners Jakob Fuglsang en Aleksej Loetsenko worden genoemd.

De organisatiestructuur van Astana ziet eruit als een puntige piramide met Vinokoerov aan de top. De hiërarchie is duidelijk: alleen hij bepaalt. Vino is de zonnekoning. Slechts Dmitri Fofonov staat dicht bij hem, als sportief directeur. Al is er geen sprake van scheiding der machten, ook beslissingen over het sportieve beleid neemt Vinokoerov.

In juli 2019 haalde de manager het videoteam een week uit de Tour de France voor puur eigen belang. Vinokoerov, een verdienstelijk triatleet in de veteranencategorie, wilde een kek filmpje van zijn Ironman-triatlon in Astana. Renners en personeel in de Tour durfde hem niet tegen te spreken. In de triatlonwereld is hij sowieso een attractie. De blonde Kazach regelt doodleuk een ploegwagen en personeel om hem te ondersteunen.

Door het bewind van Vinokoerov zijn de Kazachse renners gedienstig. Jonge renners gehoorzamen aan de ouderen. Binnen bepaalde geledingen van de ploeg heerst de gedachte dat sommige coureurs bij een andere ploeg beter tot hun recht zouden komen. Het juk van Astana werkt beperkend.

Ploegleider Michaelsen worstelt deze Ronde van Duitsland met zijn rol. Naar zijn mening wordt nooit gevraagd, hij zoekt naar een andere werkgever. Als voorbeeld vertelt hij in de ploegwagen achter de koers over het aantrekken van zijn landgenoot Magnus Cort Nielsen.

In de ogen van Vinokoerov kan de Deen voorjaarsklassiekers winnen voor Astana. Michaelsen, kenner van het Deense wielrennen, acht die kans nihil. Cort Nielsen zou veel te bang zijn om zich in het gedrang naar voren te vechten. Bovendien liggen de kasseien hem niet. Michaelsen wees Vinokoerov op andere Deense talenten als Kasper Asgreen en Mads Pedersen. Laatstgenoemde zorgt voor een daverende verrassing door een maand na de Ronde van Duitsland de wereldtitel op de weg te veroveren.

Over het aantrekken van Colombianen Bóhorguez en Rodrigo Contreras, beiden nieuw in 2019, bestaan twijfels bij de medewerkers van Astana. Het tweetal is gehaald om kopman Miguel Angel Lopez in de grote rondes te ondersteunen. Met landgenoten in de ploeg zou Lopez, die al podium reed in de Giro en Vuelta, meer op zijn gemak zijn. Maar in Duitsland rijden Bóhorguez en Contreras anoniem mee, terwijl López in de Vuelta voor het klassement strijdt. ‘Ze zijn niet goed genoeg’, zegt een andere ploegleider, de Italiaanse oud-renner Stefano Zanini.

Geen van de drie Nederlanders kijkt met een volledige tevredenheid terug op de periode bij Astana. Koen de Kort verloor de liefde voor het wielrennen toen hij trainend in het blauw van de ploeg meerdere keren ‘doping, doping’ naar zijn hoofd kreeg geslingerd van voorbijgangers. De Brabander vertrok in 2009 naar Skil-Shimano, de voorloper van Team Sunweb. Lieuwe Westra raakte in een depressie nadat hij bij Astana het gevoel kreeg aan zijn lot te worden overgelaten en Lars Boom voegde amper overwinningen toe aan zijn palmares in de Astana-periode.

In de Ronde van Duitsland zwijgen de coureurs van de ploeg over het verleden. Vragen over de dopingrel van 2014, waarbij vijf renners van Astana werden betrapt, blijven onbeantwoord. Dat was vroeger, is de boodschap, dat betrof een andere periode. Het is nu écht anders.

Verslaggever Thomas Sijtsma reisde in 2019 vier dagen mee met de Astana-wielerploeg voor een artikel in wielertijdschrift De Muur.

Geen strafzaak naar Fuglsang en dopingarts Ferrari

Het onafhankelijke antidopingagentschap CADF zal geen actie ondernemen tegen dopingarts ­Michele Ferrari en de wielrenners Jakob Fuglsang en Aleksej Loetsenko van Astana. De CADF betreurt dat een onderzoek naar contacten tussen de Italiaanse arts en de renners deze week is gelekt naar de media. ‘Feit is dat we na een grondig onderzoek hebben beslist om dit rapport niet door te spelen naar de internationale wielrenunie UCI’, staat woensdag in een verklaring. Het CADF bevestigde wel dat het onderzoek deed naar de relatie tussen Ferrari en de renners. Zo zou de arts, die op geen enkele wijze contacten mag hebben met de wielerwereld, in 2019 op bezoek zijn geweest bij Astana in de Ronde van Catalonië en ontmoetingen hebben gehad met Fuglsang en Loetsenko. De Kazachse ploeg en de renners ontkenden de aantijgingen met klem. (ANP)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden