Wars van hiërarchie beslist Van Vliet alles

Leo van Vliet (60) is voor het 21ste jaar koersdirecteur van de Amstel Gold Race, de slingerklassieker over de Limburgse heuvels. De dagen voor de start staan in het teken van de laatste controles. Zo nodig haalt hij de verkeersdrempel zelf weg.

Koersdirecteur Leo van Vliet in gesprek met twee assistenten op de top van de Cauberg. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Een man komt woensdagmorgen café De Zoete Zoen binnenlopen. Voor de deur zwiepen de ruitenwissers van een geparkeerde auto heen en weer. Van wie is die auto? Leo van Vliet vertelt op dat moment over de Cauberg. Hij is er die vroege ochtend met de racefiets tegenop gereden. Mijn god, wat viel dat tegen. Als wielrenner vond hij het al een rotding. Nu weet hij weer waarom: de Cauberg is gewoon geen loper.

We hebben afgesproken in het café, onderdeel van een vakantiepark boven op de beroemdste berg van Nederland. Van Vliet laat vandaag zien wat zijn huidige functie behelst. Voor het 21ste jaar is hij koersdirecteur van de Amstel Gold Race.

Daarvoor heeft de 60-jarige Amsterdammer zich deze laatste week geïnstalleerd in het Limburgse vakantiepark. Met de auto is Van Vliet nu overal snel ter plekke. O ja, die auto.

Als uithangbord van de sponsor rijdt de koersdirecteur in auto's met knopjes waarvan hij het bestaan niet vermoedde. Dat zal vandaag vaker blijken.

Halte 1 De finish

De finish ligt nog geen 2 kilometer voorbij de top van de Cauberg. Bij zijn aantreden heeft Leo van Vliet de start naar Maastricht verplaatst en de finale naar Valkenburg. Met een zelfverzekerdheid die hem kenmerkt, stelt hij vast dat Valkenburg tegenwoordig een hoofdstad op de wielerwereldbol is.

De laatste jaren is aan het parcours weinig tot niets veranderd. Dat is vooral praktisch. Dik tien jaar geleden grossierde Nederland in verkeersbelemmeringen. Elke gemeente schakelde daarvoor een andere architect in, zodat de Gold Race een hindernisbaan werd. Met alle betrokken gemeenten is afgesproken dat elke nieuwe belemmering vooraf wordt besproken.

Drie dagen voor de wedstrijd is de eindstreep slechts een streep op de weg. Wel is de bouw van het vipdorp in een vergevorderd stadium. Dit complex zal zondag goed zijn voor 1.500 gasten. Van Vliet inspecteert de drassige bodem. Valt mee, gelukkig.

De regionale zender L1 wil weten of de koersdirecteur zich zorgen maakt over de voorspelde regen komend weekeinde. Nee, dat doet hij niet. Leo van Vliet maakt zich alleen zorgen over zaken als dat zin heeft.

Voor het oog van de camera belt hij met Philippe Gilbert, wiens deelname op dat moment onzeker is. 'Hé Phil, met Leo.' Dat vindt hij leuk, Leo van Vliet. Als een ondeugende jongen voert hij het toneelstukje op. Voortdurend peilen zijn ogen de reacties van de omstanders.

Een pijnpuntje aan de overkant van de weg. De NOS richt op het erf van de boer een tentenkamp in. Dat mag, maar de aggregaten mogen geen overlast veroorzaken. Een detail misschien, maar daarvoor is deze week. De puntjes moeten op de i en die zet Van Vliet het liefst zelf.

Van Vliet heeft voor de camera van L1 een telefoongesprek met de Belgische renner Phillippe Gilbert. Hij komt! Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Halte 2 De drempels

Terug richting Cauberg. De verkeersbarrières op de doorgaande weg worden morgen verwijderd. Hij heeft ooit een offerte aangevraagd. Kostte 20 duizend euro. Doet-ie het zelf wel. Leo van Vliet houdt van een platte organisatie waarin dingen met één telefoontje te regelen zijn.

Net voorbij de ingang van het vakantiepark staan twee mannen op de weg. Ze dragen hetzelfde retrojack als Van Vliet, waarop de naam van de geldschieter prijkt. Manus heet een van de mannen. Inderdaad, manusje-van-alles.

De mannen leggen start en finish vast voor de komende sprintduels. Voor de tweede keer gaan schaatsers met oud-wielrenners de strijd aan. Wie gaat het hardst bergop? Is een ideetje van Mark Tuitert dat Van Vliet van harte heeft omarmd.

Met die toevoeging op vrijdagavond is het weekeinde compleet. In 2004 haalde hij al de toertocht naar de zaterdag voor de wedstrijd. In zijn ogen is Limburg echt iets voor een weekendje weg. Dat straalt de Amstel Gold Race nu ook uit.

De koersdirecteur geeft tekst en uitleg in een viptent. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Halte 3 Het bijprogramma

Lunch in de Amstel Gold Xperience, een café langs de krijtrotsen van Valkenburg. Aan de grote tafel zitten vrijwilligers die de deelnemers van de toertocht onder hun hoede hebben. De vrucht van hun werk ligt in een belendende zaal: 15 duizend op naam gestelde enveloppen met inhoud.

Het café wil de huiskamer van de Gold Race zijn. Elke wand ademt de vijftigjarige historie. Maar het kan beter, zoals alles altijd beter kan in de filosofie van Van Vliet. Eigenaar Alain Closet ontvouwt een bouwtekening waarop de Japanse fabrikant Shimano iets verderop een grootschalige belevenis wil maken van fietsen. Als het allemaal doorgaat, zullen koers en Xperience daarin verankerd worden.

Het zijn initiatieven die hem op gang houden. Van Vliet wil niet de oud-wielrenner zijn die alleen maar zijn naam verbindt aan een koers. Anders zoeken ze maar een ander.

Buiten wijst hij aan waar de tent moet komen voor de renners die zich zondag willen opfrissen voor de huldiging. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Halte 4 De Cauberg

Een reclamebureau in Margraten, dat zich de De-Signmakers noemt, heeft vazen laten maken van het speciale glas waaruit we zojuist het limonadebier van de sponsor hebben gedronken. Zo'n vaas is voor de coureur die zondag het snelst tegen de Cauberg op rijdt.

Vier keer gaat het peloton over de Cauberg. Normaal gesproken wordt de snelste tijd in de finale geklokt. Maar de eerste keer is iedereen nog fit. Wie weet is er wel een coureur die extra vaart maakt voor de bijbehorende premie van 5.000 euro? Wie weet wat dat voor de wedstrijd betekent? Leuk toch?

Dan even een lijntje trekken voor de Amstel Radler Challenge, vrijdag op de Cauberg. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Halte 5 Het centrum

Een paar deuren verderop zit het zenuwcentrum. Hier lijkt het retrojack wel bedrijfskleding. Samen met Roy Packbier, directeur van evenementenbureau The Pepr Company, houdt Van Vliet de wielerklassieker draaiende.

In een loods staan alle doeken en borden waarmee wielrenners dit weekeinde hun stukje Limburg afbakenen. In het kantoor worden voortdurend telefoontjes beantwoord van toerrijders. Uit zichzelf beginnen Packbier en Van Vliet over de toevoeging van een vrouwenkoers. Zou eigenlijk wel moeten, maar het is zo lastig te plannen op het beperkte parcours.

Botst Randstedelijke voortvarendheid wel eens op Limburgs flegma? Nee, zegt Packbier. Alles gaat met een grap, dat scheelt. En Van Vliet is wars van hiërarchie. Dat scheelt ook. Alleen wanneer er snel iets geregeld moet worden, klimt de koersdirecteur in de hoogste boom. Weet je nog, 2010?

Door de uitbarsting van een IJslandse vulkaan dreigde het tv-verslag in het honderd te lopen. De helikopters mochten de lucht niet in. Ja, toen heeft Van Vliet snel contact gezocht met minister Eurlings van Verkeer en Waterstaat.

Hé, daar is Manus. Het toilet van The Pepr Company was verstopt. Ook weer gefikst.

Een laatste controle in een van de feesttenten nabij de finish. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Halte 6 De veiligheid

Terug naar De Zoete Zoen in Valkenburg. Van Vliet wordt samen met UCI-jurylid Miriam van Es geïnterviewd door De Telegraaf. Het gaat over de veiligheid. De Amstel Gold Race heeft een slechte reputatie, zijnde een slordige slinger door Limburg. Maar Leo van Vliet heeft zijn verdedigingslinie al de hele dag klaarstaan.

Is er bij hem de laatste jaren wel eens een coureur geschept door een motor? Precies. Inhalen van het peloton is uit den boze. Het aantal gemotoriseerde fotografen is beperkter dan elders.

Beseffen we wel dat hij als enige twee takelwagens voor het peloton laat rijden om auto's te kunnen wegslepen? Ja, Cees Priem reed als ploegleider ooit een wielrenner van de sokken. Maar hoe lang is dat al geleden?

Als er iets moet veranderen, is het dat trouwens de autorijdende ploegleiders. Levensgevaarlijk. Toen hij begon als koersdirecteur, kreeg Van Vliet ook het stuur in handen gedrukt. Is hem daarna nooit meer overkomen.

Een man komt café De Zoete Zoen binnenlopen. Van wie is die auto, waarvan de achterklep openstaat?

Wielercoördinator

De Limburgse politie heeft een speciale wielercoördinator en dat is nodig ook. Zodra het weer meewerkt, zijn de provinciale wegen bezaaid met wielrenners. 'Het loopt de spuigaten uit', zegt Jan Pouls, die de coördinatie op zich heeft genomen. Elke oud-prof heeft tegenwoordig zijn eigen toertocht. Daarom is de Limburgse politie een actie begonnen: fietsers krijgen groene ventieldopjes als bewijs van goed gedrag.

Nieuw probleem zijn de crossmotoren. Daarmee wordt over boerenland geragd om zo veel mogelijk van de koers te zien. Toch is de politie-inzet relatief. De landelijke eenheid begeleidt de koers, de Limburgse is er alleen voor de openbare orde. Dat vergt een kleine zestig man, schat Pouls. Voor een wedstrijd van Roda JC is de politie dat alleen al aan de ME kwijt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden