Nieuws Dopingfraude

Wada-directeur Craig Reedie:‘Rusland ging door met het dopingbedrog’

Rusland mag de komende 4 jaar niet meedoen aan de grootste sporttoernooien ter wereld, waaronder de Zomerspelen van 2020, de Winterspelen van 2022 en het WK voetbal van 2022. Dat heeft het mondiale antidopingagentschap Wada maandag besloten na nieuwe Russische dopingovertredingen.

‘Olympische sporters uit Rusland’ tijdens de openingsceremonie van de Winterspelen van Pyeongchang in 2018. Beeld AFP

Aanleiding is grootschalige vervalsing van testgegevens in de database van het Moskouse antidopinglaboratorium. De Russische sportautoriteiten moesten die database inleveren om een streep te zetten onder een jarenlange dopingcrisis. ‘In plaats daarvan koos Rusland ervoor om door te gaan met bedrog en ontkenning’, zo zei Wada-directeur Craig Reedie maandag.

Russische sporters mogen wel deelnemen als ze kunnen aantonen dat ze geen doping gebruikt hebben en geen dopingcontrole gemist hebben. In dat geval mogen ze meedoen onder de neutrale vlag.

Het is nog niet helemaal duidelijk wat de neutrale deelname in de praktijk betekent. Het Wada zegt dat het samen met internationale sportbonden zal vaststellen hoe de tenues van Russische sporters eruit komen te zien. Daarop zal geen Russische vlag en het woord ‘Rusland’ te zien zijn. Het Wada wil voorkomen dat sporters herkenbaar zijn als vertegenwoordigers van Rusland, zoals bij de Winterspelen van 2018 wel het geval was, toen 168 Russen meededen als ‘olympisch sporter uit Rusland’. Waarschijnlijk mag het Russische volkslied ook niet gespeeld worden bij medailleceremonies.

De straffen gelden alleen voor wereldkampioenschappen en Olympische Spelen. Rusland mag wel blijven meedoen aan andere internationale wedstrijden, zoals Europese kampioenschappen en wereldbekers. Zo speelt Rusland bij het EK voetbal komende zomer gewoon in de wit-rode shirts en blijft Sint-Petersburg speelstad van vier wedstrijden in dat toernooi, inclusief een kwartfinale.

Het Russische elftal kan volgens het Wada ongehinderd meedoen aan de kwalificatierondes voor het WK 2022, maar mag tijdens de eindronde in Qatar alleen uitkomen als neutraal team. Vorig jaar zorgde het nationale elftal nog tot ongekende volksvreugde door bij het WK in eigen land de kwartfinale te bereiken.

Grote sporttoernooien in Rusland zijn de komende vier jaar niet meer toegestaan. Ook mag Rusland in die periode niet meedingen naar de organisatie van toernooien na 2024. Dat is een tegenvaller voor president Poetin, want hij gaf de afgelopen jaren opdracht tot miljardeninvesteringen in moderne infrastructuur voor sportevenementen.

Bijkomende straffen van het Wada moeten Ruslands invloed op de internationale sport beperken. Vertegenwoordigers van de Russische regering mogen geen zitting meer nemen in internationale sportbonden. Dat betekent bijvoorbeeld dat Kremlin-oligarch Alisjer Oesmanov moet aftreden als voorzitter van de internationale schermbond.

Geen begrip

Net als na vorige dopingstraffen toonden de Russische autoriteiten maandag geen enkel begrip voor de beslissing van het Wada. Premier Dmitri Medvedev zei dat de straffen deel zijn van ‘chronische anti-Rusland hysterie’. Sportminister Pavel Kolobkov beweerde dat Rusland ‘er alles aan gedaan’ om het dopingprobleem op te lossen, ook al weigert hij te erkennen dat zijn ministerie jarenlang een staatsdopingprogramma runde. Kolobkov legde de schuld voor de nieuwe straf deels bij Joeri Ganoes, het hoofd van het Russische antidopingbureau Rusada en de enige hooggeplaatste Rus die de manipulatie van de testgegevens bevestigt. De Russische sportautoriteiten ontnamen Ganoes de verantwoordelijkheid voor de keuze om in beroep te gaan tegen de straf.

Daardoor gaat Rusland waarschijnlijk in beroep bij sporttribunaal CAS. Het Wada houdt er rekening mee dat de juridische procedures niet afgerond zijn voor het begin van de Zomerspelen in juli 2020. In dat geval wil het Wada de straf doorschuiven: Rusland kan dan wel meedoen aan de Spelen in Tokio van komende zomer, maar niet aan die van 2024 in Parijs.

Veel internationale concurrenten van de Russen vinden de dopingstraf te licht. De sporterscommissie van het Wada pleitte voor een algehele uitsluiting van Russen. Sporters maken zich zorgen dat Russische (oud-)dopinggebruikers nu alsnog kunnen meedoen aan toernooien.

Die vrees is niet ongegrond. Door de hevige manipulatie van de dopingdatabase kan het Wada waarschijnlijk niet bewijzen dat minstens 145 verdachte Russische sporters daadwerkelijk verboden middelen gebruikt hebben tussen 2012 en 2015. Het Wada schat dat eenderde van hen nog actief is als sporter. Anderen bekleden nu hoge functies binnen de Russische sport, zo vermoedt de directeur van het Russische antidopingbureau.

Inkorting van de straf is alleen mogelijk onder strikte voorwaarden. Een belangrijke voorwaarde is de overdracht van de originele database met testgegevens over de periode 2012-2015. Maar het is onduidelijk of Rusland de originele database nog heeft na duizenden verwijderingen en vervalsingen van gegevens in de database die het land inleverde bij het Wada. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden