Wachten op 't Hollands kwartiertje

Resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor het heden. Die disclaimer past bij de verrichtingen van de Nederlandse ploeg in de eerste ietwat teleurstellende week van de Spelen.

Roeisters Maaike Head en Ilse Paulis wonnen goud.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

De collectieve afgang van de judo-ploeg en het zwemteam geeft het gevoel alsof de nationale afvaardiging van 242 sporters royaal onder het voorgenomen gemiddelde zit. Er is overigens nooit een officieel doel geformuleerd door het nationaal olympisch comité (NOC*NSF), maar dat zal in elk geval boven de twintig medailles moeten liggen, het resultaat van Londen 2012.

Daar in de Britse hoofdstad had Nederland na een week olympische sport zes medailles achter de naam. Hier stond de teller na zeven dagen op een medaille meer. Twaalf jaar geleden, in Athene, waren het er al twaalf. Er zal een vruchtbare tweede week in Brazilië moeten komen, een soort van Hollands kwartiertje, om de driekleur wat vaker in de top te zien.

De beoogde toptienpositie, het uitgedragen beleid, zelfs onderschreven door het kabinet-Rutte, is nog uit zicht. Nederland, donderdag achttiende, staat vrijdagmiddag twaalfde. De toptien is, zoals de vorige chef de mission, Charles van Commenée, altijd verklaarde, een lat die met opzet hoog wordt gelegd om uit te dagen. Makkelijke doelen, zeg toptwintig, zijn improductief.

De eerste olympische week werd gedomineerd door valpartijen. Eerst was er die van Annemiek van Vleuten, de wielrenster die zich met het goud in zicht vergaloppeerde in het aansturen van een scherpe bocht. Ze kwam bij in het ziekenhuis en moest blij zijn voor haar landgenote Anna van der Breggen, die de erfenis van Knol, Van Moorsel en Vos naar behoren beheerde. Van Vleuten zal nog jaren geplaagd worden met het beeld en de gedachte dat ze er bijna was, bij eeuwige roem.

Joost van der Burg ging onderuit op het onderdeel ploegenachtervolging.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Er waren meer vallen van fietsen - Ellen van Dijk, Joost van der Burg - maar de val van de week werd gemaakt door de man die zich met een dubbele gehoekte salto meestal op die manier uit de stil hangende ringen werkt. Yuri van Gelder, al tien jaar het probleemkind in het Nederlandse turnen, viel van zijn voetstuk, toen hij was vergeten te doen waarvoor hij naar Rio was gekomen en naar huis werd gestuurd.

Voor Van Gelder deed Maurits Hendriks na diens weglopen/wegsturen bij de WK turnen van 2010 zijn stinkende best om partijen weer bijeen te brengen. Je komt zijn naam tegen in de archieven als bemiddelaar. Deed Hendriks dat met een turnmedaille voor ogen? Of was hij gewoon bezorgd over de jongeman die altijd een kind is gebleven en veel begeleiding verdient?

Het viel Hendriks niet te vragen, want hij is geen man die van eerdere plannen afwijkt. Eén dag voor de Spelen doet hij nog eens het woord en daarna verdwijnt hij in de coulissen, om er op de laatste middag weer uit de komen. 'Het woord is aan de sporter', is zijn vaste zinsnede. Het verwijt dat hij ijdel zou zijn, werpt hij daarmee ver van zich.

Yuri van Gelder kwam in actie met de turnploeg.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

De chef de mission zal achter de schermen van alles aan het doen zijn, maar eigenlijk zit zijn werk er bij het begin van de Spelen gewoon op. Hij heeft dan alles op alles gezet in de voorbereiding die door de losse aanpak van de Brazilianen deze keer lastiger dan lastig was. En ook in eigen kring vielen gaten en omissies te noteren, zo sprak Hendriks nog net voor hij zichzelf zwijgplicht oplegde.

Uit dat gesprek, van donderdag 4augustus: 'Als ik zie wat ik de laatste twee weken heb geleerd van dingen die gewoon anders moeten, bij TeamNL en NOC*NSF, dan is dat een stevige lijst. Ik vind het niet goed genoeg. En dan zijn er mensen die moeten beoordelen of ik dat goed genoeg doe. Dat hoor ik wel.'

Het was een reactie op de vraag of er een ondergrens zou bestaan in de medailleoogst die hij hier in Rio met zijn ploeg wil halen. Maar waar die plek zit 'dat de bodem eruit valt', dat zit diep weggestoken in zijn achterhoofd. Na achterlating van de zaak-Van Gelder is het volle kracht vooruit. Een surfer en twee roeivrouwen begrepen dat vrijdag als geen ander. Ze veroverden op grootse wijze goud.

Van Rijsselberghe en Head en Paulis gaven het goede voorbeeld. Nu wordt het tijd dat de sportploeg de matige vorm achter zich laat en in flow geraakt. Het moet gaan rollen, liefst vanaf dag één, 'dan gaat het rollen', zei technisch directeur Joop Alberda al in 2000. Die eerste week van 'rollende' resultaten maakte Nederland niet mee. Maar het is pas rust. De wedstrijd is halfweg.

Teleurstelling bij de estafettezwemsters.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden