Waarom wil geen club quarterback Colin Kaepernick hebben?

Protest tegen politiegeweld krijgt lange nasleep

Goede quarterbacks in het American football vinden altijd onderdak. Behalve Colin Kaepernick. Komt dat door zijn actie tegen politiegeweld van vorig jaar? Steeds meer Amerikanen beginnen dat te denken.

September 2016: Colin Kaepernick (nummer 7) en Eric Reid weigeren op te staan voor het Amerikaanse volkslied. Foto AP

Wie wil Colin Kaepernick nog hebben? De gekleurde American football-speler, die vorig jaar uit protest tegen het politiegeweld tegen zwarten weigerde te gaan staan voor het Amerikaanse volkslied, kan geen club meer vinden. Zwarte football-fans dreigen nu de competitie te boycotten.

De protesten zwellen aan. Er gaan petities rond, er gaan boycot-oproepen rond, en dinsdag werd een demonstratie aangekondigd voor het New Yorkse hoofdkwartier van de NFL, de American footballbond. Zwarte prominenten zoals filmregisseur Spike Lee hebben zich al gemeld, woedend over de onwil van de American footballclubs om Kaepernick in dienst te nemen.

De kwestie houdt de gemoederen al maanden bezig. Amerikaanse thema's zoals sport, racisme, nationalisme, vrijheid van meningsuiting, geld en commercie komen allemaal samen in de vraag of Kaepernick nog een nieuw contract moet krijgen of niet. Clubeigenaren, trainers, spelers, sponsors en fans maken zich druk of maken zich zorgen om de vraag: nemen we hem of nemen we hem niet?

70 procent van de spelers in het American football zijn zwart.

0 procent van de clubeigenaren in het American football zijn zwart.

Kaepernick, een 29-jarige man uit Wisconsin met een witte moeder en een zwarte vader, geadopteerd door witte ouders, speelde de afgelopen jaren als quarterback (spelverdeler) voor de 49-ers uit San Francisco. Voorafgaand aan een oefenwedstrijd, in augustus vorig jaar, knielde hij tijdens het spelen van het Amerikaanse volkslied (een Amerikaanse sporttraditie sinds een band daarmee begon bij een honkbalwedstrijd in 1918), uit protest tegen door de politie doodgeschoten zwarte verdachten die zomer.

'Ik ga niet opstaan voor een vlag om mijn trots te tonen voor een land dat zwarte en gekleurde mensen verdrukt', zei hij naderhand. 'Voor mij is dit belangrijker dan football en het zou egoïstisch zijn de andere kant op te kijken.'

Lees verder onder de foto.

'Ik ga niet opstaan voor een vlag om mijn trots te tonen voor een land dat zwarte en gekleurde mensen verdrukt' Foto AP

Expliciet

Het was voor het eerst in jaren dat een sporter zo expliciet politiek engagement liet zien. Het is lang geleden dat de atleten Tommie Smith en John Carlos hun vuisten hieven, tijdens de Olympische Spelen van 1968 in Mexico, en bokser Muhammad Ali uit protest tegen de Vietnam-oorlog een paar jaar van zijn carrière verspeelde. Sporters leken te commercieel geworden om nog te protesteren, maar Kaepernick leek het tegendeel te bewijzen: zijn shirt met rugnummer 7 vloog na zijn actie de winkel uit.

Maar toen was het seizoen afgelopen. Kaepernick wilde weg uit San Francisco en was sinds maart transfervrij - klaar voor een van de andere 31 clubs uit hoogste footballcompetitie in Amerika. Maar die waren niet klaar voor hem. Of nog niet klaar mét hem.

Want niemand wilde hem. Sinds maart hebben de teams 25 nieuwe quarterbacks gecontracteerd en geen daarvan heet Kaepernick. Wel zit daarbij ene Dan Orlovsky, een veteraan die vanachter een bureau vandaan is geplukt om voor de LA Rams te gaan spelen. Ook zit daarbij Jay Cutler, een 34-jarige oudgediende die vorige week voor de Miami Dolphins tekende, na een blessure van een andere quarterback. Alleen bij de Baltimore Ravens schijnt nog een kleine opening te zijn, na hoog oplopende discussies - maar het seizoen gaat bijna beginnen en de Ravens hebben al een reserve-quarterback gecontracteerd.

Super Bowl

Is Kaepernick misschien niet goed genoeg? Kaepernick is geen superster, maar leidde de 49-ers vijf jaar geleden wel naar de Super Bowl, de finale en de hoogmis van het American Football. De statistieken tillen hem uit boven veel van de concurrenten die inmiddels wel een club hebben gevonden. Eén veelzeggend cijfer komt van sportjournalist Mike Freeman, die ontdekte dat er in de geschiedenis 144 quarterbacks zijn geweest die minimaal tweehonderd goede passes hebben gegooid in het jaar dat ze 29 werden. Van hen hadden er 143 in het daaropvolgende seizoen weer een club. Alleen Kaepernick (nog) niet.

Dus wat zou de reden dan zijn?

De debatten werden steeds verhitter, de afgelopen weken. Sportzender ESPN meldde dat de trainer en manager van de Ravens uit Baltimore Kaepernick graag wilden hebben, maar dat eigenaar Steve Bisciotti dwars lag. Een voormalige ster en huidig adviseur van de Ravens, de zwarte Ray Lewis, zei dat Kaepernick zijn politieke opvattingen buiten de kleedkamer moest houden.

Daarop vergeleek Kaepernicks vriendin Bisciotti met de wrede slavenhouder (gespeeld door Leonardo di Caprio) in Django Unchained, en Lewis met de brave huisslaaf (gespeeld door Samuel L. Jackson). Iemand twitterde: de clubs willen dat hun spelers sterk zijn als een slaaf in het veld, maar gedienstig als een slaaf in de keuken.

Het gaat wat ver om footballspelers met slaven te vergelijken (Kaepernick verdiende afgelopen jaar 14 miljoen dollar), maar feit is dat 70 procent van de spelers zwart is en alle eigenaren wit zijn. American Football is de favoriete sport in het zuiden, tegenover het meer noordelijke basketbal. Mark Cuban, eigenaar van de basketbalclub uit Dallas, zei deze week dat iemand als Kaepernick in het basketbal allang een club zou hebben gevonden.

Opmerkelijk is dat de Amerikaanse sportwereld vol zit met vrouwenmishandelaars, dronken rijders en af en toe een moordverdachte. Ray Lewis, de held van Baltimore, kwam na een dubbele moord op de avond van de Super Bowl in 2000 (bloedspetters van een van de slachtoffers werden in zijn limousine gevonden; zijn witte feestpak is nooit meer gezien) weg met een schikking wegens obstructie van de rechtsgang. Dat had toen geen consequenties; nu staat zijn standbeeld voor het stadion.

Gaan de protesten helpen? 'We zijn zeer gevoelig voor de mening van onze fans', zei Bisciotti vorige week. 'We proberen nu uit te zoeken wat de juiste tactiek is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.