Waarom is de 'beste lichting in jaren' van Feyenoord nooit doorgebroken?

Geen enkele speler uit de geprezen klas van 1997 speelt nu in de A-selectie

Ze zijn nog niet helemaal afschreven, de tieners van Feyenoord die vier jaar geleden werden gezien als de 'beste lichting in jaren'. Maar ze spelen ook niet met de landskampioen in de Champions League. Wat ging er mis?

Jari Schuurman, Calvin Verdonk en Ferry Hagendijk, 2013. Foto Joni Spaan

Het gat tussen Varkenoord, het jeugdcomplex van Feyenoord waar menig topspeler werd opgeleid, en de Kuip is gegroeid. Tot die conclusie komt Feyenoord-jeugdtrainer Gaston Taument als zijn ogen over de cover van de zomeruitgave 2013 van voetbaltijdschrift Hard Gras schieten.

Daarop staan de beste spelers van een bijzonder jeugdteam dat Taument vier jaar geleden onder zijn hoede had. Feyenoord onder 16 jaar werd door de clubleiding geduid als 'de beste lichting in jaren'. Dat voelden de spelers zelf ook gezien de titel van het (dag)boek van Steven van der Hoeven, de auteur die de ploeg een jaar volgde. 'Iedereen praat over ons.'

Geen enkele speler van die ploeg maakt momenteel deel uit van de A-selectie. Opvallend, want Varkenoord ontving tussen 2011 en 2014 het vakbondskeurmerk 'beste jeugdopleiding'. Vele andere talenten werden basisspeler in het eerste en daarna voor goed geld verkocht. De Oranje-selectie van het bronzen WK 2014 bevatte acht spelers met Varkenoord-wortels. De eigen kweek, in combinatie met de handelsgeest van technisch directeur Van Geel, maakte de armlastige Rotterdamse club weer rijk.

Feyenoord heeft de 'klas van 1997' (het jaar waarin de spelers geboren zijn) nog niet opgegeven. Ze zijn 19 of 20 jaar. Vier spelers staan nog onder contract en zijn uitgeleend. Ze worden zorgvuldig gemonitord door onder meer assistent-trainer Jean-Paul van Gastel. Van die vier vond alleen aanvaller Mo El Hankouri aansluiting bij een eredivisieclub, al zat hij dit seizoen nog niet bij de selectie van nummer laatst Willem II. Middenvelder Jari Schuurman, verdediger Calvin Verdonk (beiden NEC) en middenvelder Gustavo Hamer (FC Dordrecht) spelen in de eerste divisie.

Die laatste drie werden gezien als de grootste talenten, samen met middenvelder Danny van Haaren en doelman Ferry Hagendijk. Zittend aan een picknicktafel op het terrein van VV Capelle, zijn huidige club, schetst Hagendijk de klasse van de jeugdploeg met spelers tot 16 jaar. 'We wonnen bijna iedere donderdag een oefenpot van Onder 17. En die waren ook echt goed.'

Gaston Taument traint jonge Feyenoorders in 2016. Foto Daniël Rosenthal

Overleden ouders

Van Haaren was de patron op het middenveld en aanvoerder van Oranje onder 16, maar kreeg nooit een contract aangeboden. 'Als je met het eerste van Feyenoord mag meetrainen, kan je ontwikkeling heel snel gaan', vertelt hij vlak na een training met Jong Cambuur. 'Die kans heb ik niet gekregen. Feyenoord heeft nooit echt besproken wat het met me van plan was. Maar ja, als ik een toptalent was, was ik nu verder geweest dan Jong Cambuur, zo eerlijk moet ik zijn.'

Het noodlot trof drie spelers uit de ploeg. Verdediger Bert Koomen liep in zijn eerste wedstrijd in de A1 een kruisbandblessure op en bleef daarna tobben met blessures. Hij speelt nu bij FC Lisse. Vrij onverwacht overleed de vader van Van Haaren drie jaar geleden. 'Daar heb ik het heel moeilijk mee gehad.' De moeder van Hagendijk stierf in dezelfde periode na een langdurig ziekbed. Hagendijk: 'Mijn vader kreeg het daarna ook zwaar. In de A1 ben ik resoluut gestopt om alles te verwerken.'

Het doet oud-international Taument, die acht jaar als rechtbuiten in het eerste van Feyenoord speelde (1988-1997), bijna fysiek pijn als de naam 'Danny van Haaren' valt. 'Die was zo goed. Leuke knul, ook. Er zat gewoon ontzettend veel potentie in dat team. Al vond ik het zelf niet de allerbeste lichting. Dat was die van 1994 met Boëtius, Kongolo, Rekik, Aké en Vilhena. Die hebben allemaal goede profcarrières.'

Er is zelfs een geweldige lijst aan te leggen van de laatste jaren, met daarop ook De Vrij, Martins Indi, Clasie, Karsdorp, Castaignos. Mede door het gebrek aan kapitaalkracht stroomden zij snel door naar het eerste elftal. Taument: 'Stefan de Vrij had een te lage handelingssnelheid, daar hebben we keihard aan gewerkt. Hij kreeg toch de kans als rechtsback, mocht fouten maken, groeide door en werd international.'

Een vruchtbaar pad, maar de laatste stappen naar de Coolsingel werden vorig seizoen gezet met ervaren spelers, gerekruteerd van andere clubs. Feyenoord was zelfs de eredivisieclub die tieners de minste speeltijd gunde.

Feyenoord schaakt nu op het bord van de lucratieve Champions League. Deze zomer kocht het snel en stevig in om opengevallen plekken op te vullen. Voor een nieuwe linksback, Ridgeciano Haps, zou ruim vijf miljoen euro zijn betaald. Feyenoord hoopt gewapend te zijn voor Manchester City, woensdag in de Kuip.

Twee dagen later speelt Gustavo Hamer met FC Dordrecht voor tweeduizend toeschouwers in het Frans Heesenstadion van FC Oss. 'Het kan nog', zegt Hamer terwijl hij een tosti eet op het complex van FC Dordrecht, een veredelde bouwkeet rond een kunstgrasveld. 'Van Bronckhorst en Clasie werden ook uitgeleend. Ik mis nog de ervaring om het de Feyenoordmiddenvelders moeilijk te maken. Die wil ik hier opdoen.'

Vier jaar geleden volgde journalist Steven van der Hoeven voor het tijdschrift Hard Gras een seizoen het jeugdelftal van Feyenoord tot 16 jaar. Destijds gold de ploeg volgens de club als 'de beste lichting in jaren'.

Is FC Dordrecht niet een al te grote stap terug? Hamer haalt zijn schouders op. 'Ze hebben hier alles wat ik nodig heb. En die Champions League zou ik toch niet meemaken, want dan mogen er maar zeven spelers op de bank zitten en zo goed ben ik gewoon nog niet.'

Ferri Rietkerk zal er wel zijn, woensdag in de Kuip. En hopelijk ook in Napels, twee weken later, als Feyenoord de degens kruist met Napoli. 'Ik moet alleen nog aan een kaartje zien te komen.' Rietkerk heeft zijn Kuipdroom allang opgegeven, hij volgt een hbo-studie en speelt al jaren bij de tweedeklasser VV Spirit, ook al was hij rechtsback in de ploeg waar iedereen in 2013 over sprak.

Met 'overal kippevel' zag Rietkerk vanuit Vak W zijn voormalige ploeggenoten Schuurman, Verdonk en Hamer debuteren, maar niet doorbreken. Misschien, oppert hij, is het een fysiek verhaal. 'Ikzelf kon het vele trainen niet aan, was steeds geblesseerd. In onze lichting zaten vooral goede voetballers, niet echt krachtpatsers, terwijl het voetbal veel fysieker is geworden.' Hagendijk vult aan: 'Het zit bovendien minder in de cultuur van Feyenoord om heel snel lichte, piepjonge jongens te brengen als dat niet hoeft. Bij Ajax nemen ze meer risico.'

Verhuurd en uitgeleend

Jari Schuurman, verhuurd aan NEC, vindt dat hij over zijn fysiek niets te klagen heeft. Wel over zijn concurrentiepositie. Op zijn plek, aanvallende middenvelder, speelde de vorige seizoenen aanvoerder Kuijt of de veelscorende Toornstra. 'Ik snap Feyenoord wel dat ze voor ervaring gaan. Je moet er gewoon klaar voor zijn als er een positie openvalt.'

Die kans leek te komen doordat Kuijt stopte, maar Schuurman liep in de zomer een virus op waardoor hij een deel van de voorbereiding miste. Hij kon zichzelf niet laten zien. 'Ik lag te ver achter om het anderen moeilijk te maken.'

Bij Ajax breekt nu vriend en leeftijdgenoot Donny van de Beek door. 'Donny heeft veel in Jong Ajax gespeeld dat in de eerste divisie uitkomt. Dat is ideaal. Dan kun je dicht bij de club blijven, met het eerste meetrainen, het spel spelen wat je gewend bent en toch ervaring opdoen tegen stevige voetballers. Feyenoord heeft dat niet.'

Jeudgtrainer Taument zou zo'n tussenstap ook wel zien zitten. Jong Feyenoord speelde tot nu toe om financiële redenen niet in de eerste divisie. Het streven is er wel te gaan spelen. 'De lat bij het eerste ligt nu gewoon hoger.'

Aandacht vanuit het moederschip is er genoeg. Coaches Van Bronckhorst en Van Gastel staan vaak bij de jeugd te kijken. Taument: 'Die weten precies wat eraan komt. Er is continu overleg over de ontwikkeling van spelers.'

Het managen heeft grenzen. Bij het eerste komen status, geld en nog meer aandacht. Calvin Verdonk, uitgeleend aan NEC, weet inmiddels: 'Iedereen wil iets van je.' Hij debuteerde als eerste van de wonderploeg, maar liet het daarna vooral zelf liggen. 'In de jeugd ging het vanzelf, was ik moeiteloos de beste. Bij het eerste kom je in een andere wereld. Zeker vorig seizoen op huurbasis bij PEC heb ik het laten versloffen. Ik belandde op de bank, dat had ik nooit meegemaakt. Ik vond zaken ook niet goed geregeld, bij Feyenoord was alles altijd top.'

Toekomstig algemeen directeur Jan de Jong sprak uit dat hij het eerste elftal het liefst voor de helft uit eigen jeugd ziet bestaan. Er wordt gebouwd aan een nieuw jeugdcomplex. De bron is niet opgedroogd, onlangs debuteerde de 16-jarige Cheikh Touré in het eerste.

Volgens Taument staan er nog meer talenten te trappelen, namen wil hij niet noemen. Want één les is geleerd. 'Het is mooi opgeschreven, maar achteraf hadden we het misschien niet moeten doen, dat boekje', meent Taument. 'Die jongens werden best gehypet. Terwijl je het nooit zeker weet. Nu nóg niet, hoor. Ik geloof nog steeds dat Jari Schuurman het kan halen.'


De klas van 1997

Vier jaar geleden volgde journalist Steven van der Hoeven voor het tijdschrift Hard Gras een seizoen het jeugdelftal van Feyenoord tot 16 jaar. Destijds gold de ploeg volgens de club als 'de beste lichting in jaren'.

Calvin Verdonk. Foto Joni Spaan

Calvin Verdonk
Contract tot 2020, op huurbasis bij NEC

'Ik heb een jaar bij de A-selectie gezeten, ben vorig seizoen verhuurd aan PEC, maar verloor daar mijn basisplaats. Speel je ineens tegen Jong FC Dordrecht; dat kon ik niet aan. Deze zomer merkte ik aan alles dat ik weer een jaartje verhuurd zou worden. Bij NEC is gelukkig alles wel goed geregeld. Of ik het nog bij Feyenoord ga redden? Poeh... het wordt heel lastig.'

Danny van Haaren. Foto Joni Spaan

Danny van Haaren
Middenvelder bij Jong Cambuur

'Toen ik geen contract kreeg bij Feyenoord ben ik op amateurbasis naar Almere City gegaan met de hoop daar dit seizoen door te breken. Eind mei vertelde de hoofdtrainer dat de club moest bezuinigen. Ook ik moest weg, mijn reiskosten waren te hoog. Via Cambuur hoop ik alsnog de weg naar de top te vinden. Het is Vincent Janssen ook gelukt via de Jupiler League.'

Gustavo Hamer. Foto Joni Spaan

Gustavo Hamer
Contract tot 2020, verhuurd aan FC Dordrecht

'Ik heb het nooit als druk ervaren dat wij eruit gelicht werden in dat boek. Ik vond het juist leuk in het 'gewilde team' te zitten. Er waren ook zat scouts van buitenlandse clubs, maar de meesten wilden bij Feyenoord slagen. Ik heb vorig seizoen mijn debuut gemaakt tegen Ajax en groei nog steeds. Het komt goed met mij.'

Jari Schuurman. Foto Joni Spaan

Jari Schuurman
Contract tot 2020, verhuurd aan NEC

'Ik werd na een seizoen bij de A-selectie verhuurd aan Willem II, maar daar heb ik te weinig minuten gekregen, al knokte ik me de laatste zes, zeven wedstrijden wel in de basis en heb ik nog drie keer gescoord. Dat is niet slecht voor mijn leeftijd. Bij NEC voel ik me sterker worden. Ik bekijk het per seizoen, maar heb nog geloof dat ik kan slagen in de Kuip.'

Ferry Hagendijk. Foto Joni Spaan

Ferry Hagendijk
Reservedoelman bij VV Capelle

'Feyenoord heeft er alles aan gedaan om me te behouden, ze zijn zelfs bij me thuis geweest. Maar ik zat er doorheen na het overlijden van m'n moeder. Het was op, ik heb zelfs een half jaar geen voetbal meer gekeken. Inmiddels voel ik me mentaal weer zo sterk en gretig dat ik het liefst direct bij een profclub zou instappen.'