Waarom geen Michael van Gerwen als sportman van het jaar?

'Michael Jordan of darts' speelt geen rol in verkiezing

Darter Michael van Gerwen kan woensdagavond bij het Sportgala geen sportman van het jaar worden. Een overtuigende reden ontbreekt. De Volkskrant bedacht een meetlat voor succes. Met de beste darter ter wereld als kanshebber.

Darter Michael van Gerwen tegen Phil Taylor in de Betway Premier League-wedstrijd in Ahoy. 's Werelds beste darter dingt niet mee voor de titel Sportman van het Jaar. Beeld Getty Images

Een markante Nederlandse sportman kreeg vorige week van The New York Times het grootste compliment dat een topsporter in de ogen van veel Amerikanen kan krijgen: hij werd vergeleken met basketballegende Michael Jordan.

Wie de eer te beurt viel? Niet Max Verstappen of Sven Kramer. Niet windsurfer Dorian van Rijsselberghe of openwaterzwemmer Ferry Weertman. En ook niet wielrenner Tom Dumoulin. Zij mogen dan genomineerd zijn voor Sportman van het Jaar, het compliment was gereserveerd voor iemand die niet meedingt naar de eretitel: darter Michael van Gerwen.

Het is onduidelijk waarom de 'Michael Jordan of darts' woensdagavond bij het Sportgala geen kans maakt op de hoofdprijs. De nominaties door de achtkoppige jury (twee NOC*NSF-bestuurders, twee sportjournalisten, Guus Hiddink, Marianne Timmer, Pieter van den Hoogenband en oud-paralympiër Esther Vergeer) worden niet in het openbaar gemotiveerd.

Officieus bestaat er wel een lijst criteria: het niveau van een evenement, de mondialiteit van de sport, de impact op de Nederlandse samenleving en de prestatiedichtheid binnen een tak van sport. Maar de toepassing van die criteria behoort tot het geheim van de jurykamer. Volgens een voormalig lid van de jury zijn persoonlijke smaken en gevoelens in de beraadslagingen vaak belangrijker dan argumenten.

Genomineerden Volkskrant-sportman van het jaar
Dorian van Rijsselberghe, olympisch kampioen windsurfen
Ferry Weertman, olympisch kampioen openwaterzwemmen
Tom Dumoulin, zilver olympische tijdrit, twee Touretappes, zes dagen roze trui in Giro
Max Verstappen, Vijfde in klassement Formule 1, een GP-zege
Sven Kramer, Wereldkampioen allround, wereldkampioen 5 en 10km
Michael van Gerwen, Europees dartskampioen, 25 toernooizeges in 2016

De uitslag
1. Tom Dumoulin - 214 punten
2. Max Verstappen - 264 punten
3. Michael van Gerwen - 345 punten
4. Sven Kramer - 349 punten
5. Dorian van Rijsselberghe - 390 punten
6. Ferry Weertman - 454 punten

Selectief

Na kritiek op de uitsluiting van Van Gerwen, die dit jaar 25 toernooien won en onbetwiste nummer één van de wereld is, volgde wel een toelichting. Juryvoorzitter Jeroen Bijl van NOC*NSF zei tegen de NOS dat er onvoldoende landen meedoen aan de WK darts: het minimum is 55. Aan de WK darts, het enige toernooi waar Van Gerwen vroegtijdig (derde ronde) werd uitgeschakeld, deden vorig jaar zestien nationaliteiten mee.

Dat argument lijkt selectief toegepast. De WK allround en de Formule 1 kenden nog minder verscheidenheid. In beide sportevenementen waren slechts veertien nationaliteiten actief: twee minder dan bij de WK darts. Ook een andere factor die Bijl aanvoerde, houdt geen stand. Van Gerwen zou niet genomineerd zijn, omdat hij geen wereldkampioen is. Hetzelfde geldt voor Verstappen. Die eindigde als vijfde in de titelstrijd. Hij won slechts een van de 21 races, de darter 25 toernooien.

Van Gerwen reageerde volgens dartkompaan Vincent van der Voort laconiek op het mislopen van de nominatie. Verstappen liet al voor de nominatie weten dat de prijsuitreiking hem weinig kon schelen. Het duo stelt vooral waardering in eigen kring op prijs. Bij het Sportgala voeren olympische sporten de boventoon.

Die traditie blijkt bijvoorbeeld uit de nominatieprocedure: elke olympisch kampioen wordt automatisch genomineerd, hoe marginaal zijn sport ook is. Ook bij het bepalen van de uitslag telt de stem van olympische sporters zwaar. Zij vormen de meerderheid van de stemmers die de helft van het eindoordeel vellen: de jury bepaalt de andere helft.

Sympathie

Hoe de sporters hun keuze maken, is onduidelijk. In het verleden leek sympathie geregeld een grotere rol te spelen dan het niveau van de prestaties: zo versloeg olympisch wielrenkampioen Leontien van Moorsel olympisch zwemkampioen Inge de Bruijn vaak, terwijl de internationale concurrentie onder zwemsters groter is dan onder wielrensters.

De geheimzinnigheid van de sportverkiezing is wellicht een van de charmes van het Sportgala: de keuze blijft altijd enigszins raadselachtig. Toch kan die situatie onbevredigend zijn. In 2013 werd Champions Leaguewinnaar Arjen Robben (met Bayern München) tot verrassing van velen verslagen door turnkampioen Epke Zonderland.

Zou een beargumenteerde keuze niet minstens zo onderhoudend kunnen zijn? En eerlijker?

Genomineerden Volkskrant-sportvrouw van het jaar
Sharon van Rouwendaal, olympisch kampioen openwaterzwemmen
Sanne Wevers, olympisch turnkampioen balk
Marit Bouwmeester, olympisch zeilkampioen Laser Radial
Elis Ligtlee, olympisch kampioen baanwielrennen (keirin)
Anne van der Breggen, olympisch wielrennen (wegwedstrijd)
Dafne Schippers, zilver op olympische 200 meter, Europees kampioen 100 meter

De uitslag
1. Dafne Schippers - 181 punten
2. Sanne Wevers - 211 punten
3. Anna van der Breggen - 301 punten
4. Marit Bouwmeester - 397 punten
5. Sharon van Rouwendaal - 462 punten
6. Elis Ligtlee - 465 punten

De Volkskrant nam de proef op de som, met de vijf genomineerden én Michael van Gerwen als zesde kanshebber. Aan de vier officieuze criteria van NOC*NSF (niveau van evenement, mondialiteit, impact en prestatiedichtheid) werden vier andere toegevoegd: atletisch vermogen, commerciële waarde, kijkcijfers en positie op de wereldranglijst.

De genomineerden werden vervolgens door twaalf sportjournalisten, onafhankelijk van elkaar, gerangschikt in die acht categorieën: van nummer één tot zes.

Bijvoorbeeld atletisch vermogen: 1: Dumoulin, 2: Kramer, 3: Weertman, 4: Van Rijsselberghe, 5: Verstappen, 6: Van Gerwen. Of commerciële waarde: 1: Verstappen, 2: Van Gerwen, 3: Dumoulin, 4: Kramer, 5: Van Rijsselberghe, 6: Weertman.

Verrassend

Per sporter werden die acht cijfers vervolgens opgeteld. Het laagste puntentotaal leverde per journalist een winnaar op, de scores van twaalf journalisten tezamen bepaalden 'de Volkskrant-sportman van het jaar'.

Die uitslag bleek voor menig deelnemer verrassend. De eigen ideeën strookten lang niet altijd met uitkomst van de rangschikking. Bij tien van de twaalf bleek Dumoulin de winnaar, voor Verstappen. Van Gerwen eindigde nipt voor Kramer op de derde plaats. Olympisch kampioenen Van Rijsselberghe en Weertman kwamen niet verder dan plaats vijf en zes.

Tom Dumoulin tijdens zijn zilveren race op de Olympische Spelen in Rio de Janeiro. Beeld EPA

Bij de vrouwen werd de tweede plaats van Dafne Schippers op de 200 meter hoger aangeslagen dan de gouden balkoefening van turnster Sanne Wevers: acht van de twaalf kozen de sprintster. Van der Breggen eindigde overduidelijk als derde. Bouwmeester, Ligtlee en Van Rouwendaal kwamen als vierde, vijfde en zesde uit de rangschikking.

Sluit deze methode subjectiviteit uit? Geenszins. Op zijn best is het hulpmiddel waarmee elke geïnteresseerde sportliefhebber (of stemgerechtigde sporter) zijn eigen (voor)oordeel kan toetsen. Had de NOC*NSF-jury dat in alle oprechtheid gedaan, dan zou de 'Michael Jordan of darts' woensdagavond mogelijk een rol hebben gespeeld op het Sportgala.

Een bijrol, dat waarschijnlijk wel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.