Waar ging het mis met Yuri van Gelder?

Het wegsturen van Yuri van Gelder van de Olympische Spelen, enkele reis Schiphol, kwam in de nacht van maandag op dinsdag als een klap. De turner had zich twee dagen tevoren geplaatst voor de olympische finale op ringen, het enige toestel waarop hij al jaren zijn musculaire kwaliteiten demonstreert.

Beeld anp

Van Gelder, de jongen die sinds 2003 olympiër wilde worden maar door ingewikkelde plaatsingsregels en eigen onvermogen nooit de Spelen haalde, heeft volgens de persberichten van het nationaal olympisch comité (NOC*NSF) de regels van goed gedrag overtreden. Hij had het dorp verlaten voor een nacht elders en hij had alcohol gedronken. Andere berichten, met name van de NOS, spraken van een nachtclubbezoek en terugkeer in beschonken toestand. Andere sporters zouden er last van hebben gehad.

Chef de mission Maurits Hendriks, op de hoogte gebracht door Hans Gootjes, de delegatieleider van turnbond KNGU, kon vervolgens niet anders dan de turner op het vliegtuig te zetten. Het was een zware beslissing. Vanuit Nederland kwam een wolk van ontzetting de oceaan over gezet. Hoe konden ze Yuri dit grote moment ontnemen, op basis van een paar biertjes en een nachtje met zijn Braziliaanse vriendin?

Hendriks hield vast aan zijn belofte van radiostilte. Hij zegt tussen dag 0 en dag 17 van de Spelen niets over sport, medailles en nederlagen. 'Het woord is aan de sporter', is zijn vaste zinsnede.

Wel liet hij een persverklaring uitgaan. Zinnen daaruit: 'Ik vind het vreselijk voor Yuri, maar dit gedrag is ontoelaatbaar. Bij een dergelijke overtreding van de geldende waarden binnen TeamNL hebben we geen andere keuze. Onze sporters hebben een voorbeeldrol en daar past dit gedrag absoluut niet bij.'

Hans Gootjes viel hem bij, ook in een persverklaring. De technisch directeur van de KNGU was niet aan de telefoon te krijgen. 'Yuri heeft er zo lang over gedaan om hier te komen, maar kan het helaas niet afmaken. Binnen ons team is dit gedrag niet te tolereren.'

Gootjes en Hendriks lieten weten dat Van Gelder was aangesproken op zijn gedrag en dat hij had toegegeven een nacht de stad te zijn ingegaan. Het was een bekentenis met verstrekkende gevolgen en niet de eerste waarmee Gootjes te maken had.

In 2009 bekende Van Gelder, nog voor de dopingstaal was onderzocht, dat hij cocaïne had gebruikt in de aanloop naar de NK turnen. Daarmee ontliep hij een schorsing van twee jaar. Wie meewerkt, krijgt een halvering van zijn straf.

In 2010, na een afkickbehandeling in Schotland, acteerde hij als de posterjongen van de WK turnen in Rotterdam. Maar kort voor het toernooi werd hij teruggetrokken na een bekentenis over terugval in zijn oude verslaving. Hij deed die tegenover zijn teamleden, coach, dokter en technisch directeur, Gootjes. Hij vluchtte voor de boze wereld, naar Portugal.

Twee weken later verklaarde Van Gelder dat hij niet had gebruikt en slechts tot die bekentenis was gekomen om Rotterdam en de WK te kunnen verlaten. Hij werd geplaagd door stress. Hij liet zijn advocaat, Cor Hellingman, dreigen met schadeclaims, waardoor de KNGU met de verklaring 'medische problemen van persoonlijke aard' veel mist moest veroorzaken.

De KNGU trok zijn beschuldigingen later in, er waren geen harde bewijzen. Zij hadden Van Gelder juist moeten beschermen. Door bemiddelaar Hendriks, toen ook al chef de mission voor de Spelen van Londen, keerde Van Gelder in 2011 terug in de nationale ploeg.

De turner, die na het dopingincident nooit meer een internationale medaille won, liet zich begeleiden door een uitgebreid team. Marco Hoogerland, zijn mentaal begeleider, kon dinsdag geen reactie geven op wat met zijn pupil is gebeurd. Hij heeft zijn werk tijdens de Spelen overgegeven aan Francesco Wessels, een prestatiemanager van NOC*NSF. 'Ik heb al weken geen contact gehad met Yuri. Ik ben nu met vakantie. Ik weet ook niet wat er gebeurd is.'

Beeld anp

Tussen Van Gelder en de turnbond leek alles goed gekomen de voorbije jaren. Bondscoach Mitch Fenner, een maand geleden gestorven, nam hem wegens diens eenzijdige kwaliteit (de twee ringen) niet altijd op in zijn meerkampploegen. Van Gelder kreeg van de Brit evenwel de belofte dat hij bij een olympische teamkwalificatie als specialist van de partij zou zijn. Die belofte werd gehouden door Gootjes, die het vijfmans team voor Rio samenstelde.

Hij liet de jonge allrounder Casimir Schmidt thuis, tot diens woede, en koos voor Van Gelder, olympisch rekstokkampioen Epke Zonderland en Jeffrey Wammes. 'Zij mogen nooit vergeten worden. Zij hebben voor het Nederlandse turnen echt iets teweeg gebracht', aldus turncoach Daniël Knibbeler, met Zonderland in voorbereiding op de olympische finale van volgende week dinsdag.

Dinsdag keerde de andere toestelfinalist, de 33-jarige Van Gelder, voortijdig terug uit Brazilië. Hij verdween op Schiphol door een achterdeur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden