NieuwsVrouwenvoetbal

Vrouwenvoetbal wegbezuinigen is maatschappelijk ondenkbaar

Ook het vrouwenvoetbal gaat gebukt onder de crisis. Toch is de sport sterk genoeg om te overleven. In 2011 schrapte AZ uit financiële nood de vrouwentak. Dat ziet Daphne Koster, manager bij Ajax, nu niet gebeuren.

De vrouwen juichen na het behalen van de halve finale van het WK in 2019, een unicum. Beeld Guus Dubbelman/ de Volkskrant

In het verleden wilde het nog weleens gebeuren: financiële problemen in het mannenvoetbal afwenden op de vrouwentak. ‘Maar daarmee komen ze niet meer weg’, denkt Daphne Koster van Ajax. 

Koster, manager vrouwenvoetbal bij Ajax, maakte het mee, ruim een jaar na het bijna-faillissement van AZ in 2009. De club hief de vrouwentak begin 2011 op om verder te bezuinigen, hoewel AZ drie keer op rij kampioen was geworden. AZ kreeg destijds uit kleine kring kritiek om dat besluit, maar die waaide snel over in een tijd dat de eredivisie voor vrouwen pas een paar jaar bestond en de nationale ploeg net haar eerste EK had gespeeld.

Mede daarom denkt Koster dat clubs niet meer wegkomen met het opheffen van de vrouwenafdeling. Het maatschappelijke belang is gegroeid en vrouwenvoetbal heeft een positief imago verworven, met een eigen gezicht, eigen sponsors, een eigen publiek en eigen dynamiek.

Niets is zeker, helaas 

Koster krijgt bijval van collega’s. Kirsten van de Ven bijvoorbeeld, manager vrouwenvoetbal van de KNVB, analist Leonne Stentler en Eefje Janus, die commerciële belangen van speelsters behartigt voor managementbureau FlowSports. Al is de uitspraak dat ‘ze daarmee niet meer wegkomen’ ook een kwestie van hoop, want zeker is niets in deze tijd.

Stentler zegt ook: ‘Het is me wel een beetje te stil. Dat baart me ook zorgen. Als ik hoor hoe groot de problemen voor bijvoorbeeld de mannenploeg van Heerenveen zijn, kan ik me niet voorstellen dat de crisis geen consequenties heeft voor de vrouwen, al is het voetbal daar dan ondergebracht in een aparte stichting.’ 

Stentler is veelzijdig actief in de wereld van het vrouwenvoetbal. Ze geeft advies, analyseert, lanceerde in het verleden al een kledinglijn en startte onlangs een podcast. ‘En ik hoop dat we, zoals Daphne zegt, zover zijn dat clubs niet meer wegkomen met het opheffen van de vrouwentak in financieel moeilijke tijden.’

Haar zorg over ‘stilte’ is begrijpelijk. Het gaat bij de redding van het profvoetbal vrijwel uitsluitend over de mannen met hun miljoenen, hun noodfonds, hun gestopte competitie, hun problemen met sponsors en hun lege stadions, terwijl het vrouwenvoetbal in zekere zin dezelfde problematiek kent, al is alles dan veel bescheidener en kleiner. Koster wijst in het geval van Ajax op de saamhorigheid. Ajax is één club, met mannen, vrouwen en jeugd. De vrouwen voetballen met een cao. ‘We dragen nadrukkelijk uit dat we samen optrekken.’

Betaald voetbal op papier

Aan de andere kant van de eredivisie staat Excelsior Barendrecht, waar de spelers voor een onkostenvergoeding voetballen. Daar valt niets te halen. Manager Niels Redert: ‘Alleen de trainer is fulltime in dienst. De meeste speelsters zijn tussen 17 en 24 jaar. Ze studeren of werken erbij. Velen wonen nog thuis. Het jaarbudget van het team bedraagt 1,5 ton.’ Het is betaald voetbal op papier.

In die kleinheid liggen ook kansen voor ontwikkeling. Twee zogenoemde ‘jong-elftallen’ sluiten uitgerekend in deze moeilijke tijden aan bij de nationale beloftencompetitie, die straks uit tien teams bestaat. Van de Ven is blij met de toevoeging van Telstar en Excelsior.

Ze is ook positief over de ontwikkeling van de eredivisie, die meestal ‘tot het einde spannend is’ en langzaam stappen maakt, al verstoorde de coronacrisis menig plan. Voor de topper PSV – Ajax waren in Eindhoven 13 duizend kaarten verkocht. Eerder dit seizoen was Ajax – PSV de eerste competitiewedstrijd voor vrouwen die rechtstreeks op tv kwam.

Ook de internationals zijn actief, ondanks de relatieve rust. Eefje Janus: ‘Ze willen zich onderscheiden naast het veld, door goede wil en betrokkenheid te tonen.’ Kika van Es stond een paar keer voor verzorgingshuizen in Noord-Brabant om oefeningen te doen met ouderen aan de andere kant van het glas. Topschutter Vivianne Miedema nam een keer lang vakantie, maar maakte ook werk van haar ambassadeurschap van War Child, onder meer via de actie ‘Laat corona niet hun volgende oorlog zijn’. 

Boegbeeld  Van Veenendaal

Lieke Martens riep de internationals in Nederland op te trainen in Zeist. Sari van Veenendaal maakte de opvallende transfer van Atlético Madrid, waar ze als beste keeper van de wereld op de bank belandde, naar PSV. ‘Een fantastisch signaal, dat zo’n wereldster, zo’n boegbeeld voor onze sport, terugkeert naar de eredivisie’, aldus Van de Ven.

Hoe de toekomst precies zal zijn, blijft ongewis. Merel van Dongen, verdediger bij Betis: ‘Ik denk dat er op langere termijn consequenties zijn, maar dat baseer ik op gevoel en niet op feiten. Bij een aantal ploegen in Spanje krijgt ook de vrouwenploeg tijdelijk 30 procent uitbetaald. Bij mijn club Betis was dat nog gewoon 100 procent.’

In sportief opzicht is het behelpen. Een week geleden meldde ze: ‘De mannen trainen, wij nog niet. We zijn voortdurend in Spanje gebleven, want we mochten niet weg van de club. Dat is wel zwaar geweest, moet ik zeggen. Het wordt nu weer wat vrijer. Het kan natuurlijk veel erger, dus ik probeer alles een beetje te relativeren.’ Een paar dagen later: ‘We hebben officieel vakantie gekregen, zodat we nu even naar onze families kunnen. Zodra we weer in groepen kunnen trainen, keren we terug naar Spanje.’

Steunplan Fifa en FIFPro

De wereldvoetbalbond Fifaen spelersvakbond FIFPro gaan samenwerken om de ontwikkeling van het vrouwenvoetbal te versnellen en de gevolgen van de coronacrisis te verzachten. Het rapport Raising Our Game, dat de FIFPro onlangs publiceerde, wordt daarbij als leidraad gebruikt. De internationale vakbond wil onder meer collectieve arbeidsvoorwaarden en nieuwe competities.

De FIFPro vreest dat de coronacrisis ervoor zorgt dat de ontwikkelingen in het vrouwenvoetbal worden afgeremd. De Fifa beloofde eerder om tussen 2019 en 2022 een bedrag van 1 miljard dollar (ruim 900 miljoen euro) te investeren in het vrouwenvoetbal. Die investeringen gaan door. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden