Voor Rotterdam CS werd vrijdag in verband met het EK Voetbal voor vrouwen aan voorbijkomende vrouwen gevraagd of zij een bal wilden hoog houden. Het EK begint zondagavond.
Voor Rotterdam CS werd vrijdag in verband met het EK Voetbal voor vrouwen aan voorbijkomende vrouwen gevraagd of zij een bal wilden hoog houden. Het EK begint zondagavond. © Marcel van den Bergh

Vrouwenvoetbal: rustgevender, sportiever en minder verpest door geld

Vrouwenvoetbal is de snelst groeiende sport van Nederland. En veel van de vrouwen die voor Oranje aantreden op het EK Voetbal dat dit weekeinde begint, zijn professional. Ze hunkeren naar erkenning.

De rechtsbuiten, middenvoor en linksbuiten van de nationale vrouwenploeg voetballen bij Liverpool, Arsenal en Barcelona. Ze zijn top, de razendsnelle Shanice van de Sanden, de doelpuntenmachine Vivianne Miedema en de sierlijke dribbelaar Lieke Martens.

Hunkeren naar erkenning

Ze treden zondagavond om zes uur in Utrecht op in deel 1 van hun meisjesdroom, de openingswedstrijd van het EK tegen Noorwegen. Koning Willem-Alexander en koningin Máxima komen kijken. Thuis voor de buis mag het bord op schoot. De ploeg geldt als kanshebber op de titel of, reëler gesteld, als outsider.

Ja, hun droom is deels verwezenlijkt. Ook vrouwen kunnen tegenwoordig prof zijn, al verdienen ze geen miljoenen. Ze hebben dus hun eigen EK, ze zijn deze maand rechtstreeks op de nationale televisie, ze voetballen in grote stadions, met duizenden toeschouwers.

En ze hunkeren naar aandacht en erkenning. Miedema, Van de Donk, Martens, Van den Berg, wie ook aan het woord is, ze willen zo graag laten zien wat ze kunnen, dat ze meetellen, dat Nederland weer geniet van voetbal. Ze kunnen het cynisme verdrijven, de ergernis over dat andere Oranje. Steeds minder vergelijken ze hun situatie met de momenteel benarde positie van mannen in 's lands voetbal. Mannenvoetbal is in Nederland meestal het referentiekader, de standaard.

Voetbal is in het polderland nog een bolwerk van de man, maar de vrouwen kloppen beleefd op de deur van het bastion. Meisjes vinden ook steeds vaker hun eigen idolen. Martens, Miedema, of Marta, de Braziliaanse. Ze accepteren dat vrouwenvoetbal een andere dimensie heeft, als spel met andere snelheid en intensiteit. Het is wat rustgevender, wat sportiever ook, wat minder verwend en verpest door geld en overspannen media-aandacht. Insiders weten dat allang. De buitenwereld kan het aanschouwen tijdens Weuro2017 in Nederland, zoals de officiële afkorting van het toernooi luidt. Van Doetinchem tot Deventer, van Utrecht tot Breda, alle lijntjes komen bij elkaar.

Het EK kan uitgroeien tot zomerhype, hoewel dat geen goede aanduiding is. Een hype verdwijnt. Vrouwenvoetbal blijft. Wedstrijden van Oranje - de ploeg die zich wat geforceerd Leeuwinnen laat noemen - zijn op gunstige tijden: 18.00 uur en 20.45 uur.

En telkens weer is dat mantra te horen: vrouwen- en meisjesvoetbal is de snelst groeiende sport van Nederland, met meer dan 150 duizend leden bij de KNVB.

Democratiseringsparadox

Raakt Nederland dan eindelijk in de ban van vrouwenvoetbal?

Dit weekend begint het EK vrouwenvoetbal in Nederland. Kan de huidige nummer 12 van de wereld zich meten met de wereldwijde top?

Lees in deze special alles over het toernooi.

In zekere zin gaat de ontwikkeling nog niet snel genoeg. Hoogleraar Martine Prange en haar collega Martijn Oosterbaan stelden de bundel Vrouwenvoetbal in Nederland, spiegel en katalysator van maatschappelijke verandering samen, waarin ze spreken van de democratiseringsparadox. Mannen accepteren de opkomst van de vrouwen, maar die moeten ook weer niet te succesvol zijn, want dan gaat de aandacht ten koste van henzelf.

De vrouwen op hun beurt hebben vooral succes nodig. Marketingman Frank van den Wall Bake had verwacht dat meer grote sponsors interesse zouden tonen in het EK. Dat valt hem een beetje tegen. Manager vrouwenvoetbal Minke Booij van de KNVB, voormalig tophockeyster, is het deels met hem eens. Ze vindt zijn observatie alleen te eenzijdig, te commercieel gedacht. Ze wijst op tal van 'geweldige initiatieven'. Ook de nationale ploeg krijgt in de toekomst elke twee jaar een nieuwe kledinglijn, kranten maken bijlagen, talloze boeken zijn verschenen, inclusief een plaatjesboek van Panini. En, zowaar: Wolter Kroes heeft een speciaal lied opgenomen. 'Dat heb ik bij hockey nooit meegemaakt.'

Bij het hockey weet je al van te voren dat Nederland de halve finales bereikt. Dit is voetbal. Dit is groter dan groot

Minke Booij

Een succesvol EK is ook welkom om de wat zieltogende eredivisie te laten groeien. Wie goed kan voetballen, zorgt dat zij zo snel mogelijk naar het buitenland verdwijnt, net als bij de mannen. Liefst 12 van de 23 internationals van de ploeg van bondscoach Sarina Wiegman hebben een contract in het buitenland.

Het verschil tussen buitenlandse competities en de eredivisie dreigt te groot te worden, ondanks de toevloed van al die meisjes naar de velden. Dat is een kwestie van geld en aandacht. Vrouwenvoetbal valt nog steeds onder de amateursectie van de KNVB, hetgeen vreemd is voor een afdeling die dag in, dag uit bezig is met professionalisering.

'Laten we positief zijn', zegt Booij, die steeds benadrukt dat het vrouwenvoetbal zich niet moet vergelijken met het mannenvoetbal, maar met de andere grote vrouwensporten. 'Straks is het EK hockey in Nederland. Vergelijk alleen de toeschouwersaantallen. En bij het hockey weet je al van te voren dat Nederland de halve finales bereikt. Dit is voetbal. Dit is groter dan groot.'