Vrouwenhockeyploeg verliest met beste keepster ter wereld opnieuw een icoon

De vrouwenhockeyploeg raakt na aanvoerder Maartje Paumen, vice-captain Naomi van As, aanvalster Ellen Hoog en verdedigster Willemijn Bos opnieuw een vedette kwijt. Keepster Joyce Sombroek moet noodgedwongen stoppen vanwege een chronische heupblessure.

Keeper Joyce Sombroek (Ned) stopt een shoot out tijdens de halve finale hockey tegen Duitsland op de Olympische Spelen in Rio de Janeiro. Beeld anp

Je stopt als beste hockeykeepster ter wereld niet op je 26ste en toch had Joyce Sombroek geen alternatief. Het besef kwam tijdens haar wereldreis, toen ze een dagboek voltooide over haar wedren met een chronische heupkwetsuur. 'De eerste zin schreef ik enkele maanden voor de Spelen van Rio. Plan voor de heup.' Bijna symbolisch komt de keepster van Laren op de laatste bladzijde van het boekje tot de conclusie dat de slijtage van de heup topsport op het hoogste niveau onmogelijk maakt. En dus stopt Sombroek bij het Nederlandse team. Tegen wil en dank.

Ook tijdens het gesprek in Amsterdam vecht Sombroek soms tegen de tranen. 'Het is nu een rollercoaster van emoties. Ik ben opgelucht dat ik de knoop heb doorgehakt en iedereen het nu weet. Het verdriet overheerst nog, mijn lichaam heeft me gedwongen om te stoppen. Toch is het ook een welbewuste keuze geweest. Ik ben toe aan een nieuwe fase in mijn leven. En ik blijf voorlopig spelen bij Laren, al train ik nu slechts twee keer per week.'

Het zal wennen zijn om in augustus tijdens het EK in het Wagenerstadion op de tribunes te zitten, zegt Sombroek. 'Ik wilde die heup niet als excuus gebruiken. Maar ik kon niet meer voluit mee doen. Liet ik een training lopen om niet teveel ballen te hoeven stoppen. Ik ben van alle procentjes, een procent minder past al niet bij me. De trainingen zijn voor een keeper extra belastend, zeker wanneer de speelsters afronden op de goal. Dan vliegen honderden ballen op me af. Twee keer op een dag koelen, compressors; voor de Spelen van Rio had ik alles over. Daarna kwam snel de vraag: hoe nu verder?'

Joyce Sombroek in het doel bij Laren tegen Den Bosch. Beeld anp

Chronische pijn

Ook met een verminderde inspanning bij haar club Laren verdween de pijn niet. Sombroek deed voor haar studie geneeskunde co-schappen in Australië en voelde de heup dagelijks. 'Dacht ik nog : ik sta elke dag acht uur achter de operatietafel. Ik reisde met mijn vriend naar Fiji, maar ook tijdens die vakantie voelde ik de heup. Ik kwam tijdens een yogales niet in de kleermakerszit, ik merkte het tijdens duiken in de zee. Ook na twee maanden zonder keepen hield ik last.'

Het is een zeurende pijn. Sombroek: 'Een klikje, zonder veel te doen voel ik iets geks. Toch bleef ik rationeel denken, ik wilde nog beter worden. Ik kon ook een betere keepster worden. Maar wat zouden de gevolgen zijn? De medische staf van het Nederlandse team had het ook al aangegeven. Mijn heup ging langzaam achteruit, een gevolg van overbelasting.'

Het is geen specifieke kwaal van hockeykeepers, aldus Sombroek. 'Ik ben hypermobiel, daardoor kon ik met die gekke bewegingen mooie reddingen maken. Vooral bij het uitstappen naar rechts, die 'split' krijg ik telkens een tik op mijn gewricht. Zowel op de kop als de kom van het heupgewricht is artrose geconstateerd, er is bijna geen kraakbeen meer. Mijn heup kon de belasting niet meer aan van negen trainingen per week bij het Nederlandse team.'

Die heup, telkens die heup, verzucht Sombroek. 'Het gaat automatisch in je hoofd zitten. Het plezier wordt minder. Steeds vaker realiseerde ik me dat ik als arts normaal moet kunnen lopen. Als ik later kinderen krijg, wil ik met ze kunnen spelen. En het liefste blijf ik op recreatief niveau lekker tennissen, zeilen en duiken. Maar ik wil het wel zonder pijn doen.'

Stoppen is verstandig

Ze toetste haar besluit bij bondsarts Conny van Bentum. 'Conny zei: je moet nog 60 jaar door met die heup, ik vind het verstandig om te stoppen. En kijk vooral naar de mooie dingen die je hebt meegemaakt. Wees trots, je hebt al een nieuwe carrière. Ik val niet in een zwart gat.'

Sombroek kan het vervroegde afscheid gemakkelijker accepteren in de wetenschap dat ze alles heeft gewonnen. Op 19-jarige leeftijd speelde ze al een WK-finale, sinds haar debuut bij het WK in Argentinië in 2010 was Sombroek de onbetwiste nummer 1 in het doel. 'Ik was een meisje van 19, nog onbevangen. Ik heb het mentale aspect van topsport altijd interessant gevonden. Ik leerde om te gaan met de druk, met de verwachtingen. Ik ben ook kritisch op mezelf. De sport heeft me gevormd, ik leerde mezelf kennen en hoe ik met mijn karakter het team kon helpen. Het zal me helpen in de rest van mijn leven, want ook als arts zal ik moeten presteren onder druk.'

Joyce Sombroek. Beeld anp

Ze vertelt over de extreme trainingstage in Alicante, voor de Spelen van 2012, toen de hockeysters door militairen werden gedrild. De speelsters konden dieper gaan dan ze voor mogelijk hielden. 'Alicante' werd een begrip, het sein om nog meer gas te geven tijdens een wedstrijd. Sombroek schitterde al tijdens de Spelen van Londen in 2012, maar beleefde in 2014 het hoogtepunt tijdens het WK in Den Haag. Met haar schitterende reflexen was ze onpasseerbaar.

De heupkwetsuur tastte ook haar magie aan. Al tijdens de EK-finale in 2015 pakte Sombroek geen onmogelijke ballen meer. In de halve finale van de Spelen in Rio tegen Duitsland loodste ze haar team nog door de shoot-outs. In de finale tegen Groot-Brittannië liet Sombroek zelfs een houdbare bal door. 'Natuurlijk heb ik mezelf afgevraagd hoe dat kon.'

Maddy Hinch

Ondanks diverse reddingen moest ook Sombroek in de shoot-outs haar meerdere erkennen in Maddy Hinch, de formidabele 'penaltykiller' van Team GB. 'Het is terecht als Maddy Hinch nu wordt verkozen tot beste keepster van de wereld', aldus Sombroek. 'Zij maakte het verschil in de olympische finale. Toch zat er bij dat toernooi meer passie en emotie in dan ooit. En dat maakte die zilveren medaille ook weer mooi.'

Die adrenaline van een shoot-out serie op de Spelen zal ze nergens meer ervaren, al trachtte Sombroek de ultieme kick wel te imiteren. 'Ik ging skydiven op 15 duizend voet, met een zuurstofmasker op. Ik ga nu geen extreme sporten bedrijven, maar tijdens het kajakken in Nieuw-Zeeland passeerde ik ook al twee orca's op vijf meter. Hoe spannend het ook was, die reis hielp me ook om een periode af te sluiten.'

In Nieuw-Zeeland schrijft Sombroek de laatste zinnen in haar dagboek. 'Ik weet het nu zeker. Ik stop ermee. Het is mooi geweest.' Met een traan als uitroepteken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden