Vrouwen met halters hoeven helemaal niet de breedte in

Abraham Charité, August Scheffer, Johannes Verheijen - wie kent ze nog? Het zijn de namen van Nederlandse gewichtheffers die tijdens Olympische Spelen een medaille behaalden....

Van onze verslaggever

Rolf Bos

AMSTERDAM

Lang vervlogen is die tijd. Piet van der Kruk was in 1968 de laatste Nederlander die op een Olympisch podium mocht trekken en stoten. Hij zal voorlopig wel de laatste blijven, al gloort er misschien hoop uit onvermoede hoek. In het jaar 2000 mogen vrouwen voor het eerst met halters de Olympus beklimmen. En het zou niet verbazen als de Haagse sportinstructrice Teresa Ernster in Sydney aan de start verschijnt.

Voor het eerst in vijftig jaar werd zondag in Amsterdam weer een Nederlands kampioenschap gewichtheffen gehouden.

De Stokerij, Eerste Rozendwarsstraat, is een kleine sporthal, maar groot genoeg om zo'n kampioenschap te huisvesten. In de zaal vooral familie en kennissen van de sporters. All in the family: De man van nationaal kampioene Teresa Ernster is er. Hij heet Henk van der Stoep, was al achtmaal Nederlands kampioen Grieks-Romeins worstelen (worstelaars hebben vanouds dezelfde bond als de gewichtheffers). Zus Yvonne van der Stoep is ook aanwezig, ze is wereldkampioene gewichtheffen bij de 'masters'. Vader Van der Stoep zit weer een stoel verder. Hij trok en stootte ook in zijn jonge jaren.

Vijftig jaar geen kampioenschap gewichtheffen in een stad die voor de oorlog een bloeiend krachtsportleven kende. Piet van der Kruk, zondag ook in De Stokerij aanwezig, vertelt: 'De krachtsport, worstelen en gewichtheffen, werd sinds het eind van de vorige eeuw in Amsterdam vooral beoefend door joden. Het waren diamantslijpers, kantoormensen, middenstanders. In feestzaaltjes achter cafés hielden ze hun competities. In de oorlog is dat verenigingsleven volledig uitgeroeid.'

De krachtsport in de hoofdstad is die slag nooit te boven gekomen. Voorbij waren de jaren dat de grote nationale wedstrijden aan de overkant van het IJ, in de tuin van Het Tolhuis, werden gehouden. Voorbij waren de jaren dat een hoofdstedelijke atleet als Antoon Dorregeest ook internationaal furore maakte: 'Der Dorregeest ist ein schöner und ehrlicher Athlet', klonk het in 1911 in de Duitse pers tijdens het WK in Dresden, waarbij Dorregeest tweede werd.

De Nederlandse gewichtheffers komen anno 1997 vooral uit Den Haag, Leiden, Simpelveld, Nijmegen en Waalwijk. Van der Kruk: 'Daar huizen de actieve verenigingen, daar komen de kampioenen vandaan.'

Maar ook in die plaatsen is het gewichtheffen een kleine sport, het aantal leden van de Koninklijke Nederlandse Krachtsportbond (KNKB) schommelt rond de de 2000, de kritische ondergrens waarbij de subsidie van NOCNSF vervalt. Met een slimme wervingsactie van tientjesleden werd het leven vorig jaar nog wat gerekt, maar rond 1 januari komen de telmeesters van de sportkoepel weer langs. En dan kon het wel eens mis gaan.

Van der Kruk, zelf werkzaam bij NOCNSF als hoofd sector sportaccommodaties, ziet het somber in. Hij vreest dat het wegvallen van de geldstroom grote consequenties voor de krachtsport in Nederland zal hebben. 'Het zou betekenen dat het bondsbureau moet worden gesloten en dan raken we helemaal in een neerwaartse spiraal.' Het gáát al niet goed met het gewichtheffen in Nederland, na sluiting van het kantoor zou de toekomst helemaal somber ogen, aldus de nummer negen van de Spelen van Mexico.

De afstand tot de grote gewichtheffers-landen als Griekenland, Turkije, China, de VS en Iran is de laatste jaren alleen maar groter geworden. Daar wordt de sport professioneel beoefend, in Nederland is het maar behelpen. Het bekende verhaal: geen geld, dus geen full-time sporters. Dennis Rozalino, de beste Nederlander sinds jaren, mocht niet naar Atlanta, daar waar een kennismaking met het Olympisch platform misschien toch voor de hand had gelegen. Van der Kruk: 'Hij zat er dicht tegenaan. Maar nu is het te laat.'

De jeugd, zegt Van der Kruk, oom en trainer van discuswerper Pieter van der Kruk, kan tegenwoordig uit te veel takken van sport kiezen. Met als gevolg dat er in sommige categorieën gisteren in De Stokerij zelfs minder dan drie deelnemers waren.

De bond profiteerde de laatste jaren ook niet van de populariteit van aerobics en fitness. 'De liefhebbers daarvan werken alleen aan hun uiterlijk, die voelen er niks voor om zich met elkaar in sportief verband te meten.'

En dus heeft Rozalino vooralsnog geen mannelijke opvolger in Nederland. Maar misschien dat Teresa Ernster in Sydney als vrouw aan de start mag verschijnen. De Haagse sportinstructrice komt uit het judoën, 'maar ging gewichtheffen omdat die sport minder blessure-gevoelig is'. Dat klinkt gek, maar iedereen die thuis is in het stoten en trekken, zal het beamen. Gewichtheffen is géén gevaarlijke sport. Ernster: 'Als je de techniek goed beheerst, hoeft er niets te gebeuren.' En ze neemt meteen nog een vooroordeel weg: 'Wij zijn géén bodybuildsters. We hoeven niet de breedte in.'

Dat laatste hadden we al gezien. Er stond daar geen manwijf in De Stokerij aan de halters te trekken, nee, Ernster is eerder een frêle verschijning. 'Ik ben helemaal niet zo sterk. Het is ook geen sport waar je ongelimiteerd spieren voor moet kweken, het gaat vooral om de techniek. Daar train je voor. De Chinese gewichthefsters, de beste in de wereld, zijn zelfs hele kleine vrouwtjes. Maar ze hebben wel vanaf hun zesde aan deze sport gedaan.'

Ernster (27) startte veel later met deze technische sport en ze kan ook veel minder trainingstijd in haar sport steken dan haar (vooral) Chinese en Griekse concurrentes. Toch werd ze al tweemaal vierde op een Europees kampioenschap; op 4 december vertrekt ze naar Thailand voor het WK. 'Dan kan ik echt zien waar ik sta.' Ze verwacht geen plaats op het podium, maar hoopt wel een 'goed aantal kilo's' te tillen. 'Als ik in de top eindig dan ben ik daar al heel blij mee. Wie weet haal ik de Top-10 wel.'

Daarmee zou 'Sydney' misschien binnen bereik zijn. Misschien, want de kwalificatie-eis van NOCNSF voor de Spelen van 2000 is vooralsnog onbekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.