Reportage Selectietrainingen

Vroeg selecteren zorgt voor discussie langs de hockeyvelden: ‘Best spannend om op dat ene telefoontje te wachten’

Hoe valt de oproep van de hockeybond om, vanwege alle stress, niet meer zo vroeg te selecteren? Ouders, clubs en de jeugd zelf reageren. ‘Laat kinderen gewoon lekker hockeyen.’

De D-jeugd van Oranje-Rood in Eindhoven. Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

In felgele hesjes is Jongens D1 van de Eindhovense hockeyclub Oranje-Rood bezig aan de warming-up. De wedstrijd tegen Tilburg begint pas om 12.30 uur, maar de voorbereiding is al tweeënhalf uur eerder gestart. Eerst hebben de kinderen (10 tot 12 jaar) gegeten bij de trainer, toen volgde een wedstrijdbespreking en nu warmen ze zich op met een positiespel. ‘Kom op!’, roept een vader als de bal aan het rollen is gebracht.

Nu het hockeyseizoen tegen zijn eind loopt, is het selectietijd: trainers en coaches bepalen welke kinderen na de zomer in de beste elftallen zullen spelen. Voor kinderen met ambities om in de hoogste teams te hockeyen betekent dat een periode met kopzorgen. Zullen ze het wel of niet halen? Jongens D1 van de Eindhovense hockeyclub is zo’n selectieteam. Ze trainen drie keer per week anderhalf uur.

Gewoon lekker hockeyen

Hockeybond KNHB heeft clubs opgeroepen te stoppen met selectieteams voor de jeugd tot 12 jaar, omdat ze zorgen voor veel spanning bij jonge kinderen. Soms zijn ook ouders boos als hun kind afvalt. Volgens de bond heeft het geen zin om te selecteren op zo’n jonge leeftijd. ‘Talent is nog niet te herkennen’, zegt Karien Meuleman van de KNHB. ‘Bij veel kinderen drijft het talent pas op veel latere leeftijd naar boven.’

Gerald Weltevreden, sportpsycholoog: ‘Veel ouders willen graag dat hun kind in een zo hoog mogelijk team komt te spelen. Dat zorgt voor nog meer spanning en negativiteit.’ Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

De oproep van de bond om te stoppen met selecties is onderwerp van gesprek langs de velden van Oranje-Rood. ‘Laat kinderen gewoon lekker hockeyen’, zegt een moeder die het spel van haar zoon volgt.

Gerald Weltevreden, onderzoeker sportpsychologie aan de Universiteit van Amsterdam, is het met de hockeybond eens. Selecties zorgen inderdaad voor spanning, zo blijkt uit onderzoek. Het kan er zelfs voor zorgen dat kinderen stoppen met de sport. Weltevreden wijst naar de rol van ouders. ‘Veel ouders zien in een selectie een voorbode voor succes in het verdere leven van hun kind. Ze willen graag dat hun kind in een zo hoog mogelijk team komt te spelen. Dat zorgt voor nog meer spanning en negativiteit. Een kind wil zijn ouders tevredenstellen.’

Boaz Houben (13) uit de D1 snapt de bond ‘heel goed’, zegt hij na de wedstrijd. Hij heeft een broodje kroket met curry in zijn hand. ‘Ik moest vorig jaar heel lang wachten op het telefoontje van de trainer. Dat was spannend, ik vond het fijn dat ik het team toch heb gehaald. Maar ik heb ook een broer en veel vriendjes die het niet hebben gered.’

Toch vinden Boaz en zijn teamgenoten het fijn dat ze op hun eigen niveau kunnen spelen. ‘Als je heel goed bent en je moet met mindere hockeyers spelen, is dat niet leuk. Andersom geldt het net zo’, zegt Daan Veelenturf van 12 jaar.

TIPS-score

De oproep van de hockeybond is in Eindhoven niet met veel enthousiasme ontvangen. ‘Het plan dat er nu ligt vinden we veel te vlak’, zegt Joep de Groot, voorzitter van Oranje-Rood. ‘Wij vinden dat je wel degelijk niveauverschillen kan zien op die leeftijd.’

De Groot is het eens met de bond dat selectietrainingen moeten worden afgeschaft. ‘Het is niet eerlijk om de selectie van een avond te laten afhangen. Kinderen moeten een heel jaar worden beoordeeld.’ De club is daar inmiddels al mee begonnen, want ieder kind krijgt door het hele jaar een TIPS-score, die is gebaseerd op Techniek, Inzicht, Persoonlijkheid en Snelheid.

De Groot vindt dat zijn club kinderen moet blijven indelen naar hun niveau. ‘Een kind verliest past echt plezier in de sport als hij niet met gelijken kan spelen. Bovendien moet een kind leren omgaan met teleurstellingen, ook op die leeftijd. Kinderen van 11 jaar maken toch ook al de Cito-toets?’

De hockeybond had dergelijke reacties al verwacht. De bond verwacht dat het twee tot drie jaar zal duren voordat alle clubs zijn overtuigd. Toch gelooft de bond dat de goede weg is ingeslagen. ‘Wij vinden dat iedereen tot 12 jaar zich op dezelfde manier moet kunnen ontwikkelen, waarbij plezier vooropstaat. Tussen alle afvallers die nu het eerste team niet halen zit nog veel potentie, die op latere leeftijd vaak stoppen omdat ze zich niet gehoord voelen. Hetzelfde geldt voor de talenten uit de selecties die op latere leeftijd hockey-moe worden door de prestatiedruk op jonge leeftijd', aldus Meuleman van de KNHB.

Plezier voorop

Het besluit van de KNHB past in een bredere trend om kinderen toch vooral plezier te laten hebben op het sportveld. De voetbalbond KNVB voerde al kleinere velden in, zodat kinderen meer aan de bal komen. Ook daar is onvrede over de selectieprocedures.

De vraag is hoe clubs dan wel moeten selecteren. De bond zelf oppert om in te delen aan de hand van motivatie, zodat gelijkgestemden bij elkaar in een team komen te spelen. Psycholoog Weltevreden noemt het allemaal niet ideaal. ‘Die plannen verleggen het probleem. Een kind weet dan heus wel dat er een verschil bestaat tussen de teams.’ Een indeling aan de hand van postcode dan? Ook niet ideaal vindt de psycholoog: ‘Kinderen willen uitgedaagd worden. Dat lukt het best als ze met gelijkwaardige spelers spelen.’

Voor Jongens D1 zit een lange dag hockey er om 14.45 op. Ze hebben hun sticks in hun gesponsorde tas gestopt en gaan tevreden naar huis. Ze hebben met 4 - 1 gewonnen. Zorgen over de selectie voor volgend jaar komen later wel.

Ilan Pustjens (11), Nuth D1

Ilan: ‘Ik ben dit jaar afgevallen voor de Limburgse Hockey-academie. Via de mail kreeg ik te horen dat ik er niet bij zat. Eerlijk gezegd vond ik het wel terecht, het ging niet zo heel goed tijdens de trainingen. Het waren ook moeilijke oefeningen. Toch vind ik het goed om selectie te doen, want ik wil een echt goede hockeyer worden.’

Ilan Pustjens (11) met zijn moeder Edith. Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Sophie Swinkels (13), Oranje-Rood C3

Sophie: ‘Vorig jaar zat ik wel in de selectie, maar dit jaar niet. Mijn moeder kreeg een mail met het slechte nieuws. Ik was teleurgesteld, want ik vind het het leukst om in een team te spelen waar iedereen dezelfde inzet heeft. Ook zijn de technieken van de spelers uit de selectie beter. Ik vind iedere selectietraining wel spannend, al is het niet zo dat ik er niet van kan slapen. Ik hoop dat ik volgend jaar wel in het hoogste team zit.’

Sophie Swinkels (13) met moeder Dianne. Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Hockeybond tegen clubs: stop met selectietrainingen voor de jeugd

Hockeyclubs moeten stoppen met selectiewedstrijden voor kinderen tot 12 jaar. De hockeybond KNHB heeft daartoe opgeroepen omdat selectietrainingen en -wedstrijden bij kinderen tot stress leiden. En tot boze ouders als een kind niet in het hoogste team mag spelen.

'Coach, waarom zit mijn kind niet bij de selectie?'

Het zijn selectiedagen bij veel sportclubs. Coaches hebben schoon genoeg van de woedende reacties van ouders als hun kind niet in het hoogste team komt. Bij hockeyclub Terriërs in Heiloo gooiden ze het roer om. Lees deze reportage uit 2016 terug.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.