Voorbestemd als spits, nu is Mousa Dembélé een genie op het middenveld

Tottenham Hotspur probeert woensdagavond in de Champions League de weerstand van Juventus te breken. Daarvoor rekent het op de kracht en virtuositeit van Mousa Dembélé.

Mousa Dembélé (r) zet in een duel Jack Wilshere van Arsenal opzij. 'Hij duwt ze als vliegen van zich af.' Beeld reuters

Toen de Belgische Spurs-middenvelder Mousa Dembélé (30) nog klein was en de huiskamer als voetbalveld gebruikte, plakte moeder Tilly op zeker moment de lichtschakelaar af. Niet om die te beschermen voor de bal, maar om zoonlief te dwingen zuiverder te schieten. Krijg dat licht maar eens aan met een afstandsschot. De kans op brokken hinderde niet, er was al genoeg gesneuveld in huize Dembélé. 'Ik ben niet zo materialistisch', zei ze daar later over.

Moeder Tilly was en is er altijd en overal bij. Van Berchem Sport naar Germinal Beerschot, Willem II, AZ, Fulham en Tottenham Hotspur, dat door de verbouwing van White Hart Lane dit seizoen op Wembley speelt. Anderen kunnen dan tegen haar praten, ze antwoordt niet. Gebiologeerd staart ze negentig minuten naar haar zoon.

Kippenloop

Dat doen er steeds meer. Dembélé is uitgegroeid tot een van de allerbeste middenvelders. Vanavond mag hij tegen Juventus proberen te herhalen wat hij op 13 februari deed: die aan elkaar gesoldeerde zwart-witte blokken aan gort spelen. Met zijn onooglijke kippenloop - hoofd naar voren, ellebogen naar achteren - ging hij langs iedereen die hij wilde passeren. De bal volgde als een slang diens bezweerder. Spurs haalde een vroege 2-0 achterstand op tot 2-2 en is favoriet om ten koste van de finalist van vorig seizoen de kwartfinale te bereiken.

Een ware Mousa-moesson aan loftuitingen klinkt er sindsdien. Spurs-coach Pochettino noemt Dembélé een genie en plaatst hem op dezelfde rang als Maradona, Okocha en Ronaldinho. Bij Spurs, dat met Eriksen, Kane, Lloris, Alderweireld en Alli zat klasse herbergt, is hij de favoriet van de fans en van de spelers.

De grote grap is dat Dembélé was voorbestemd om spits te worden. En niet een jaartje, maar tot 2012, toen hij al ruim een jaar in Engeland, bij Fulham, vertoefde. Maar het shotten, het schieten, bleef ondanks alle lichtschakelaar-sessies immer ondermaats. Slechts eenmaal tekende hij voor meer dan tien doelpunten in een seizoen.

Zijn oude coach bij Willem II, Robert Maaskant: 'Hij was op zijn zeventiende al supersterk. Ervaren jongens als Kreek en Victoria kregen hem met geen mogelijkheid van de bal af. Maar hij was ongepolijst, inefficiënt en bescheiden. Hij stond open voor tips om meer te scoren, maar zei weinig terug. Zijn plat Antwerps was ook lastig te verstaan.'

Circusduo

Bij AZ kreeg hij serieus onderricht in het spitsenmetier. Louis van Gaal was er hoofdcoach, Shota Arveladze eerst collega-spits en daarna mentor en Patrick Kluivert stagiair. Met Mounir El Hamdaoui groeide Dembélé uit tot een onnavolgbaar circusduo MouMouMagic. Een weergaloze solo van Dembélé tegen Willem II heeft een prominente plek in het virtuele museum voor mooiste eredivisietreffers.

Bij AZ werd hij zich ervan bewust dat hij nog meer moest scoren. 'Als je als spits niet scoort, kijkt daar geen kat naar. Ik heb daar veel over nagedacht en ben er hard aan gaan werken, maar zal nooit een echte killer worden', zei Dembélé aan het slot van het kampioensseizoen 2008-2009.

Gepasseerd

Wellicht is hij te aardig, te sociaal. Bij de Belgische nationale ploeg wordt het kind van een Antwerpse moeder en Malinese vader geregeld gepasseerd. Hij ondergaat het zonder weerwoord.

Hij kampt ook geregeld met blessures. Maaskant: 'Hij passeert niet op snelheid, eerder bijna wandelend. Dan krijg je schoppen. Hij liep gewoon door. Pas na afloop zag je hoe dik zijn enkels waren.'

'Hij speelt enorm op kracht, en dat al dertien jaar', zegt Martin Jol, die Dembélé bij Fulham onder zijn hoede had. 'Soms dacht ik: nu moet ik hem rust geven, maar het zweet brak me uit om een wedstrijd zonder hem te beginnen. Hij was mijn beste speler.'

De lichtschakelaar van de ploeg

Onder Jol werd Dembélé dat waar hij als kind op mikte: de lichtschakelaar van de ploeg. 'De druk om te scoren wilde ik bij hem wegnemen. In Engeland moet een spits scoren en een nummer 10 eigenlijk ook. Het stomme is: op de training ramde hij achteloos ballen van heel ver in de kruising. Op het middenveld was hij degene met de ideeën, het loopvermogen, maar ook de beste balveroveraar. Na elke wedstrijd tegen een topclub zoemde vooral zijn naam rond. Er is bijna geen middenvelder die zo makkelijk kan en durft te passeren op dat niveau. Misschien Pogba en Vidal, maar Mous kan het beter. Heel bijzonder: hij haalt de bal net zo makkelijk met rechts als links terug en duwt de stevigste tegenstanders als vliegen van zich af.'

Jol, tussen 2004 en 2007 gewaardeerd coach van Spurs en later bij Ajax trainer van de huidige Spurs-spelers Eriksen, Alderweireld en Vertonghen, looft de koers van zijn oude club. 'Spurs smijt niet met geld, ze bouwen zorgvuldig, er is een visie. En dan heeft het ook nog geweldige fans, de historie en een schitterend shirt.'

Tottenham, dat prachtspelers als Greaves, Blanchflower, Ardiles, Hoddle, Gascoigne, Lineker, Ginola, Bale en Modric onder contract had, was in alles vaak te mooi om meer pragmatische topclubs te bedreigen. Ook nu valt er voor de fijnproever genoeg te genieten, maar voor alleen complimenten doet dit Spurs het niet meer. Dembélé: 'Het is mooi om te horen allemaal, maar ik zou graag eens iets winnen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden