Vooral de kin is een gewild object voor de vuisten

Nouchka Fontijn is de eerste Nederlandse vrouw die zich heeft geplaatst voor het olympisch bokstoernooi. En ze haalt de finale. Wat betekent het een bokster te zijn? Negen punten onder de loep.

Nouchka Fontijn in haar club in Schiedam. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

1. Boksen doe je met je hoofd

Het olympisch boksen is snel en explosief. Vier ronden van twee minuten. Bij het profboksen valt de beslissing soms pas na twaalf ronden en vaker op knock-out. Bij de Spelen draait het om punten scoren, op het hoofd en de maagstreek. En vijandelijke klappen ontwijken. Het is niet domweg slaan, boksen op zijn mooist is berekenend als een schaakpartij, zegt Fontijn. De hersenen zijn belangrijk. Daarom genoot ze ook zo van de WK-finale tegen Claressa Shields, de nummer een van de wereld, ondanks het verlies. 'Ik had het naar mijn zin. Er stonden echt twee boksers tegenover elkaar.' Daarvoor moest ze tegen 'zo'n Pool'. 'Die kwam alleen maar op me afstormen. Bleef maar komen. Ik dacht continu: rot op, zeg. Blijf uit de buurt, alsjeblieft. Als je me vraagt hoe die partij is verlopen, ik heb geen idee.'

Tegen Shields daarentegen was boksen als een puzzel. 'Shields had zich in de hoek gedraaid, wat normaal goed is: als een bokser in de hoek staat moet je eropaf stormen. Zij doet dat bewust, ontwijkt je en neemt het over.' Fontijn was in de val gelokt. 'Ik dacht: oh, shit, wat hadden we (met haar trainer Abdul Fkiri, red.) nou afgesproken. Ik zou haar lekker haar ding laten doen, maar liep roekeloos in de val.'

2. Hoofdbescherming

In tegenstelling tot de mannen dragen de vrouwen in Rio een helm. Hoewel het voornemen leeft om die na de Spelen ook bij de vrouwen af te laten. Fontijn houdt hem liever op. 'Al die jongens in het Nederlandse team hebben flinke scheuren en bulten. Dan ligt alles weer open. Daar zit niemand op te wachten, toch?'

Bij de vrouwen komen de open wenkbrauwen, oogleden en jukbeenderen weinig voor. Fontijn heeft wel een aantal littekens boven haar ogen, maar die stammen nog uit een ver verleden als taekwondoka. En uit de tijd dat ze zonder kap trainde. Ook heeft ze nog altijd een wipneusje en geen schots en scheve neus, zoals Louis van Gaal. 'Nee, dat is niet de bedoeling. Van buiten staat alles nog prima recht, maar van binnen zitten er wel allemaal bochten in, hoor.'

Ondanks de hoofdbescherming zou Fontijn graag na de Spelen een CT-scan ondergaan. Voor controle op hersenschade. 'Want dat lijkt me wel een beetje jammer', zegt ze met gevoel voor ironie.

'Als je per se jarenlang wilt boksen, maar daar de rest van je leven last van houdt. Ik denk dat ik na Rio even bij de boksbond aanklop.'

CV Noucka Fontijn

Geboren: 9 november 1987

Woonplaats: Schiedam

Boksschool: Mesa Sport, Schiedam

Belangrijkste prestaties:

2014 EK - goud

2014 WK - brons

2015 Europese Spelen - goud

2016 WK - zilver

Fontijn heeft een relatie met haar trainer Abdul Fkiri

3. De kin als roos

Vooral de kin is een gewild object voor de vuisten. Als die wordt geraakt, zwiept het hoofd naar achteren, wat weer goed zichtbaar is voor de jury en dus punten oplevert. Eén kaakslag staat in Fontijns geheugen gegrift. In 2010, tegen een Hongaarse. 'Ik werd pas net naar het buitenland gestuurd voor een paar wedstrijdjes. Die Hongaar kwam uit de categorie tot 81 kilogram omlaag naar 75 kilo. Ze was dus groot, flink afgevallen, maar nog wel net zo hard als ervoor. Vreselijk, zij was zo sterk, dat ik in de wedstrijd sterretjes zag. Het was echt even een seconde zwart. Maar dat zag ze niet en de scheidsrechter ook niet, dus ik kwam er wel goed mee weg.'

Natuurlijk, tijdens de toernooien doen de klappen haar nog steeds weleens op haar grondvesten schudden. 'Maar dit was de enige keer dat ik van een vrouw een klap kreeg en echt dacht: wow.'

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Nouchka Fontijn in actie in de ring. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

4. Make-up

In de ring gebruikt Fontijn geen make-up. Het zit alleen maar in de weg, gaat aan de loop. Maar eigenlijk erbuiten ook niet. 'Toevallig was ik laatst op de televisie en daar werd het voor me gedaan. Nou, leuk, maar ik doe het zelf niet, nee. Waarom niet? Ja, weet ik veel. Het is wat het is.'

Ze begint te lachen. 'Hier moet je het mee doen. Misschien zou het af en toe kunnen. Het is zo simpel, maar het boeit me net te weinig.'

Zelfs als Fontijn naar het podium moet, maakt ze zich niet op. 'Ik had zilver en ging terug naar de kleedkamer. Er kwam nog een meisje binnen. Zij had ook net de finale voor 81 kilo verloren. We zaten dus te vloeken. Ik zei: verdomme, je kunt nog beter op de derde plek eindigen, want dan heb je het al 24 uur kunnen verwerken. En heb je er vrede mee op het podium.

'Nu moest ik tien minuten na de WK-finale al naar het podium. Het liefst met een glimlach. Na afloop kwam ik haar tegen. Zij moest nog. Ondertussen zat ze zich op te maken om er toch een beetje netjes bij te staan. Maar je bent net klaar en volop aan het zweten, dus gooide ze ook die kwast maar in de hoek.'

5. De borsten

Er bestaat niet zoiets als een erecode onder de boksters om de borsten te vermijden. Het is ook geen doel op zich, want punten worden alleen verdient door de maag of het hoofd te raken. Fontijn erkent wel dat het een enkele keer gebeurt, een slag op haar borst, maar pijn doet het niet. 'Dat overleven we wel. En pijn... Je denkt er niet over na. Ook niet in het gezicht. Mensen denken dat je als bokser heel de dag pijn hebt; in principe heb je geen pijn. Het hoort erbij.'

Fontijn draagt ook geen extra bescherming, zoals de mannen voor de zekerheid een tok dragen om de geslachtsdelen te beschermen. Het bestaat wel. 'Soms zie je een bokser ermee en denk je: wat heb jij nou? Dat lijkt me super irritant zitten, vreselijk.'

6. Het verkopen van hoeken

Met haar lange armen is Fontijn in het voordeel en door haar lengte heeft ze de stijl aangemeten om van veraf te boksen. Ze houdt graag ruimte voor zich en de tegenstander op afstand.

Bij het verkopen van een flinke linkse of rechtse doen niet alleen de armen en handen het werk. Efficiënter is een stoot vanuit de benen, de kuit, door naar de heupen, de borst en de arm. Het gehele lichaam wordt ingezet als één apparaat. Snel en kort. Goed voor de reikwijdte van de arm, maar vooral ook voor de kracht.

Fontijn: 'Je staat altijd met je linkerbeen voor als je rechtshandig bent.' En andersom voor een linkshandige. Daarbij zijn de stevig geblokte buikspieren de verbinding tussen benen en de armen. De stoot vanuit de draai kan zo de impact hebben van een sloopkogel.

7. De benen als basis

De perfecte stoot wordt dus helemaal ingedraaid vanuit de benen. Maar de benen zijn met name belangrijk voor de afstand die de bokser houdt tot de tegenstander. 'Een paar centimeter naar voren of achteren scheelt alles. Je denkt: boksen is met je handen, maar het is fiftyfifty met je benen. Ja, iemand kan een mooie, harde aanval doen, maar als ik dan net een stapje achteruit doe, zwaait ze door de lucht.' Bij een aanvallende actie stapt de bokser in en uit. Snel weer terug in de verdediging. 'Float like a butterfly, sting like a bee', zei Muhammad Ali in 1974. Zweef als een vlinder en steek als een bij. 'Ja, zo is het. Je moet licht zijn op je benen.' Toch zijn er verschillen te bemerken tussen boksers. 'De één is zo sterk; gaat echt staan en knalt die ander z'n kop eraf. Ja, dan is het ook goed.'

8. De boksbroek

Liefdevol spreekt ze over haar lobbige, grote boksbroek die ze alleen tijdens wedstrijden draagt. 'Het heeft iets speciaals. Altijd al. De wedstrijdkleding.'

Ze maakt een gebaar alsof ze het tenue op een kussentje draagt, als een koningskroon, en zet een plechtig en ceremonieel stemmetje op: 'Dan doen we nu even de wedstrijdkleding in de tas.'

Als het pak tevoorschijn komt, is het serieus, maar draagt ze niet liever een rok of een legging? 'Tja, als we dat allemaal wilden, waren we niet gaan boksen. Nee, sorry. Wat heeft het voor zin? Als ik al een rokje aan heb, ben ik me er de hele dag van bewust.'

Ze grijnst. 'Het bestaat, hoor. Anderen hebben het af en toe aan en soms ziet het er ook aardig uit, maar die Poolse bokster die steeds op me af kwam stormen droeg er ook een en toen had ik zoiets van: wat dacht jij nou, toen je dat aandeed?'

9. Het totale gewicht

Tijdens een toernooi moet een bokser in zijn of haar gewichtsklasse zich elke dag laten wegen. Voor Fontijn geen halszaak. Haar gewicht gaat standaard gedurende het toernooi omlaag door de partijen, de adrenaline en de stress. 'Ik hoef nooit echt af te trainen. Vind ook maar eens een vrouw die helemaal afgetraind is en dan nog meer dan 75 kilo weegt.'

Hoe lager de gewichtsklasse, hoe meer een bokser 'aan het randje zit'. Zo is de klasse van 57 kilo niet olympisch bij de vrouwen. Zij zakken dan af naar 51 kilo dus er moet 6 kilo extra af. 'Die zitten te knijpen, eten minder. Soms zijn ze echt vel over been.'

Ook bij de hogere klassen gaat het weleens bijna mis. 'Een Amerikaanse, uitkomend in de 81 kilo klasse. Echt zo'n dikkerd, ze kan vast boksen hoor, maar echt zo'n Oprah Winfrey. Ze ging mij voor op de weegschaal. Alles ging uit. Dus ook de onderbroek. Echt alles. De inspecteur wees haar voor de goede orde ook nog even op haar ring. Ze schermde alles met haar armen en handen af, ging rechtop staan, ademde uit... 80,95 kilo.

'De volgende dag stond ik weer achter haar. Zelfde verhaal. Waar ben je dan mee bezig? Je kunt echt wel zorgen dat je 80,70 weegt. Dan kun je in ieder geval je ondergoed aanhouden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.