Portret Alejandro Valverde

Voor de tweede plek in de Vuelta moet Steven Kruijswijk nog met één man afrekenen: Valverde, de onverslaanbare

Steven Kruijswijk had zich een fijnere tegenstander kunnen wensen dan El Imbatido. De Spanjaard rijdt op zijn 38ste een van de beste seizoenen uit zijn carrière. Na zestien jaar professioneel wielrennen is zijn honger nog niet gestild.

Steven Kruijswijk vrijdag bij de finish van de 19de etappe van de Vuelta op de Coll de La Rabassa in Andorra. Beeld EPA

Direct na de finish van de 19de etappe zoekt Steven Kruijswijk nog even rodetruidrager Simon Yates op. Kruijswijk legt een hand op de schouders van kleine Brit. De twee hebben boven op de Coll de la Rabassa in Andorra geen woorden nodig. De verstandhouding op de slotklim was helder: Yates wilde zijn voorsprong uitbreiden, Kruijswijk reed om tijd terug te winnen op de renners voor hem in het klassement. Het pakte perfect uit. Kruijswijk stijgt van de vijfde naar de derde plek. De Fransman Thibaut Pinot (FDJ) mocht de rit winnen.

Het was gelegenheidscoalitie met een persoon als belangrijkste gedeelde vijand: Alejandro Valverde, de 38-jarige kopman van Movistar en winnaar van de Vuelta in 2009. De Spanjaard verloor bijna een minuut op Kruijswijk en staat nog maar 20 seconden voor in het algemeen klassement. De strijd om de eerste plek lijkt beslist, nu Yates meer dan 1,5 minuut voorsprong heeft op Valverde en bijna 2 op Kruijswijk. De strijd om de tweede plaats ligt nog helemaal open.

Vlak voor Kruijswijk in een hok verdwijnt om een plas te doen voor de dopingcontrole, blikt hij kort vooruit op de rit van zaterdag. Een korte etappe in Andorra, met ruim 3.000 hoogtemeters in minder dan 100 kilometer. ‘Ik moet niet te gulzig zijn, wil ik mijn plek in het klassement behouden. Twee mannen moet ik zeker in de gaten houden: Nairo Quintana en Valverde.’

Laatste kunstje van El Imbatido?

Kruijswijk weet ook dat Spanjaard niet voor niets El Imbatido – de onverslaanbare of onoverwinnelijke – wordt genoemd. Een podiumplek in Spanje wordt misschien wel het laatste kunstje van een van de succesvolste renners van zijn generatie. Zelfs dat is niet zeker. Valverde rijdt op zijn 38ste een van de beste seizoenen uit zijn carrière. De honger is na een carrière van zestien jaar als professionele wielrenner nog niet gestild.

Deze Vuelta won Valverde al twee etappes. Kruijswijk won in zijn hele carrière pas één keer een etappe: in de Ronde van Zwitserland in 2011. Het totaal aantal overwinningen van Valverde als prof staat op 102, rekende sportstatistiekbureau Infostrada uit. Tel daarbij nog de 18 eindklassementen op die hij won sinds hij in 2002 prof werd en je komt op 120. Aan de alias ‘El Imbatido’ is niets overdreven.

Valverde kreeg de bijnaam al in zijn jeugd. Het verhaal gaat dat sommige vaders vroeger eerst even belden met de organisatie van een wedstrijd. Stond de naam van Alejandro Valverde op de startlijst, dan reden ze liever door naar een andere race. ‘Dat klinkt als een plausibel verhaal’, zegt Fran Reyes, journalist van wielerblad Ciclismo a Fondo en Spanje-correspondent van The Cycling Podcast.

Valverde werd op 25 april 1980 geboren in Murcia, in het zuidoosten van Spanje. Met zijn 1,78 meter is hij geen petieterige klimmer, zoals teamgenoot Nairo Quintana of Simon Yates. Op de kaken een keurig getrimd baardje, een five o’clock shadow zoals de Engelsen zeggen. Langs de oren volle bakkebaarden. De inhammen, zichtbaar als hij zijn helm af zet, verraden zijn leeftijd. Maar Valverde voelt zich 30, zegt hij. ‘En ik blijf voor altijd 30.’

Bloedzak Valv-Piti

Valverde heeft nog een andere bijnaam. Een waar hij niet graag over praat: Valv-Piti, gevonden op bloedzak 18 van de beruchte dopingarts Eufemiano Fuentes. Piti was de naam van Valverdes hond. De bloedzak werd gevonden in het laboratorium van Fuentes tijdens ‘Operación Puerto’, de codenaam die de Spaanse justitie gebruikte voor het onderzoek naar het dopingnetwerk rond de arts. Op een van de andere bloedzakken stond Clasicomano Luigi, de bijnaam van Thomas Dekker, die later bekende dat hij inderdaad klant was van Fuentes. Valverde heeft nooit bekend.

Na een slepende rechtszaak bij het internationale sporttribunaal CAS werd Valverde in 2010 voor twee jaar geschorst. De Nederlandse dopingexpert Douwe de Boer werd opgeroepen als getuige van de verdediging van Valverde. ‘Het was een groot circus’, zegt De Boer, gevraagd naar de zaak. ‘Er zaten wel twintig advocaten, van alle betrokken partijen: de UCI, wereldantidopingagentschap WADA, Valverde zelf.  Het was de grootste dopingzaak die ik ooit heb bezocht.’

Zwijgzaam trok Valverde zich terug. Maar waar renners als Thomas Dekker, David Millar en ook Alberto Contador na hun schorsing nooit meer op hun beste niveau terugkeerden in het peloton, leek Valverde alleen maar beter te zijn geworden. Hij bleef trainen. Wat moest hij anders? Dat Valverde wielrenner zou worden, stond al vanaf zijn vroege jeugd vast. Toen hem een keer gevraagd werd wat hij anders als beroep zou hebben gekozen, moest hij er lang over nadenken. Vrachtwagenchauffeur waarschijnlijk, vertelde hij de Spaanse pers, net als zijn vader.

Rabobank-trainer Louis Delahaye herinnert zich een trainingskamp op hoogte in de Sierra Nevada in 2011 waar Valverde in hetzelfde hotel verbleef als de Nederlandse ploeg. ‘Hij was geschorst, maar  alsnog trainde hij vijf uur per dag. In het shirt van een lokaal hotel. Ik was echt onder de indruk van zijn gedrevenheid. Volgens mij heeft hij renners als Robert Gesink en Juan Manuel Gárate nog een paar keer pijn gedaan op een klim.’

Overdreven klopjacht

Volgens de Spaanse wielerjournalist Reyes is de dopingschorsing Valverde in Spanje nooit kwalijk genomen. ‘Het narratief was: de overdreven klopjacht op Valverde, niet het feit dat hij doping zou hebben gebruikt. Valsspelen zit Spanjaarden nou eenmaal in het bloed. Neem beroemde romans als die over Lazarillo de Tormes en Don Quichot, daar komt de thematiek van vals spel ook in terug.’

Wat ook meespeelt, zegt Reyes, is de diepgewortelde katholieke grondhouding van biechten en vergeven. ‘Dat hij op zijn 38ste nog steeds bij de wereldtop hoort, is hier in Spanje in ieder geval geen aanleiding om hem te verdenken.’

Reyes omschrijft Valverde als een ‘wielrenners wielrenner’. Vooral populair bij de echt wielerfans. ‘Hij zal hier nooit zo populair worden als Alberto Contador, die vorig jaar is gestopt. Want hier in Spanje staat de Tour de France het hoogst in aanzien. Dat Valverde meermaals Luik-Bastenaken-Luik en de Waalse Pijl heeft gewonnen zegt de mensen hier niet zo veel.’

In het peloton is hij alom geliefd. Ploeggenoot Imanol Erviti, die een kamer deelt met Valverde, roemt zijn vriend om zijn bescheidenheid. ‘Ondanks alle overwinningen blijft hij met beide benen op de grond.’

Of het wel geloofwaardig is, dat Valverde op zijn 38ste nog zo veel wint? Erviti hoeft niet lang na te denken over zijn antwoord. ‘Nee. Ik ken niemand die zo leeft voor zijn sport. En het belangrijkste: Alejandro heeft een haast bovenmenselijk talent voor fietsen.’

Zelf denkt Valverde dat de Vuelta nog niet is beslist, zei hij na de etappe vrijdag. ‘Ach, soms win je, soms verlies je. Het wordt moeilijk om de Vuelta te winnen, maar het is zeker niet onmogelijk.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.