InterviewGertjan Verbeek

Voetbaltrainer Gertjan Verbeek: ‘Een stapje terug met zijn allen, is dat erg?’

De tijd van meer, meer, meer is voorlopig voorbij, ook in het voetbal. Trainer Gertjan Verbeek (57) leverde zijn contract bij Adelaide United in, keerde met zijn gezin terug naar Nederland. En nu? ‘Het is toch te gek voor woorden dat Ronaldo miljardair wordt.’

Gertjan Verbeek met dochter Sinne voor zijn eigenhandig gebouwde blokhut.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Met een mengeling van geamuseerdheid en opwinding volgt trainer Gertjan Verbeek de verwikkelingen in het Nederlandse voetbal, met rechtszaken om promotie, degradatie en Europese plaatsen.

‘Iedereen praat alleen uit eigenbelang en reageert emotioneel. En de KNVB heeft slecht gecommuniceerd. Eric Gudde (directeur betaald voetbal) is ongeschikt om te communiceren. Ik ken hem uit mijn Feyenoordtijd. Harde werker, loyaal, maar een defensieve denker. Ik heb destijds de supporters toegesproken na mijn ontslag bij Feyenoord, waar hij toen directeur was. Hij wilde en durfde niet. Toen ben ik met de politie meegegaan voor een gesprek met de aanhang. Als je premier Rutte ziet op tv, denk je vooral: logisch verhaal. Maar Gudde... terwijl de beslissingen van de KNVB op zich logisch waren.’

Verbeek ontvangt in zijn zelfgebouwde huis in een recreatiegebied bij Dalfsen. Voor de deur hangt een bokszak. Even verderop een fotoserie van zijn huwelijk met Sabine, die hij al jaren kende, uit het oog verloor en dankzij kennissen weer ontmoette. Met vrouw en dochter is hij terug uit Australië, waar corona het voetbal stillegde en Verbeek zijn tweede contractjaar inleverde, omdat er te veel onzekerheden waren bij Adelaide United.

Hij leidt rond tussen de bomen. Hij kocht nog een kavel, waar hij ook gaat bouwen. ‘Trainer zijn is een baan vol stress. Bouwen is een hobby zonder stress.’ Binnen pendelt dochter Sinne gezellig tussen Gertjan en Sabine. ‘Ik moest even nadenken toen ze zei dat ze moeder wilde worden. Het loopt zoals het loopt. De relatie moet goed zijn.’

Zijn kijk op het vak is veranderd door het vaderschap. ‘In het begin ben je blind van ambitie. Je stelt doelen.’ Verbeek had succes met Heerenveen, Heracles, AZ en Bochum. ‘Mijn laatste doel was werken in het buitenland. Dat is gelukt, bij Nürnberg en Bochum. Ik had graag in de subtop in Duitsland gewerkt, met de financiële middelen. Dat is niet gelukt. Daarin moet je eerlijk zijn. Maar ik heb het gedaan. Beker gewonnen in Nederland, met AZ. Meer dan zeventig wedstrijden in de Europa League en onlangs de beker met Adelaide.

‘Je merkt dat de impact van negativiteit over je werk groter wordt als je een gezin hebt. Sabine kan daar helemaal niet tegen.’ Hij praat over FC Twente, zijn laatste club in Nederland. ‘Voor haar was dat nieuw, wat ik vanaf de eerste week over me heen kreeg. Na een week zei ze al: wat heb jij je op je hals gehaald.’ Hij werd in oktober 2017 aangesteld bij een club die was als een vulkaan en in maart volgde ontslag.

Gertjan Verbeek met dochter Sinne: 'Je merkt dat de impact van negativiteit over je werk groter wordt als je een gezin heb.'

Doodsbedreigingen

Met zijn dwarse veeleisendheid botste hij tegen alle muren. ‘Sabine leest alles. Doodsbedreigingen. De meest afschuwelijke verwensingen. Ik bouwde een schild om me heen en zei tegen haar: daar doe je niets aan. Het zijn malloten. En als ik het ga lezen, ga ik me ook ergeren. Het beïnvloedt je denken. Na Twente wilde ik wel naar Verweggistan.’

Natuurlijk maakte hij ook fouten bij FC Twente. ‘Ik las onlangs een stuk van Sjors Ultee, nu trainer van Fortuna die destijds in de opleiding bij Twente werkte. Dat ik altijd uitging van het conflictmodel. Maar er waren ook alleen conflicten bij Twente, vanaf dag 1. Conflicten waaraan ik part noch deel had. Dat is nog zo. Nu gaat technisch directeur Van Leeuwen weg. Het is zo ondoorzichtig. Een echte leider is er niet. Het is een slangenkuil. Je weet nooit met wie je van doen hebt, zeker sinds financier Dik Wessels overleed. Toen hij wegviel was het met algemeen directeur Eric Velderman, commercieel en technisch directeur Jan van Halst en mij gebeurd.’

En dan komt Ted van Leeuwen. ‘Die bood spelers gewoon weer salarissen van tonnen. In de eerste divisie. Omdat supporters zeggen: we kopen allemaal weer een seizoenkaart. Ze kwamen gewoon met 25-, 30 duizend man. Fantastisch. Sponsors zeiden: we trekken die kar één jaar, tot de promotie. Dus het budget ging niet echt naar beneden. Maar in plaats van schulden af te lossen ging het geld weer naar salarissen. En dat deden ze nadat een deal met de gemeente voor steun rond was gekomen. Dan denk ik: hoe kun je dat als gemeente verantwoorden?’

De aparte wereld van het voetbal, fascinerend, opportunistisch en afstotend tegelijk, is daarmee aardig getypeerd. De coronacrisis legt financiële problematiek haarscherp bloot. Nu blijkt hoe moeilijk het voetbal het krijgt om te overleven, zeker zolang de 1,5-metersamenleving duurt. Verbeek is sceptisch. ‘Je kunt niet zeggen: jij moet zo laat binnenkomen in het stadion en jij zo laat. Het is uiteindelijk ook de eigen verantwoordelijkheid. Misschien moet je gewoon niet naar het voetballen gaan als je tot een risicogroep behoort.’

Omgaan met massa’s, zeker in het dichtbevolkte Nederland, zal een megaklus zijn. ‘Er komt wel een keer een vaccin, maar ik denk dat zo’n pandemie vaker gaat voorkomen. We zijn met te veel op deze aardkloot. Wat er in Brabant gebeurt, met 20 duizend kippen en 10 duizend varkens bij elkaar; dat is toch niet schoon te houden. We moeten terug naar kleinschaligheid. Waarom moet Schiphol elke keer uitbreiden? Aandeelhouders zijn niet meer tevreden als ze 200 miljoen minder winst maken dan een jaar eerder. Dat zullen we moeten loslaten. We willen meer meer meer en er gaat steeds meer stuk. Er zal echt een ander denken moeten ontstaan. Anders redden we dat niet.’

Voetbal is doorgeslagen

Ook het voetbal is doorgeslagen volgens Verbeek. ‘Het is toch te gek voor woorden dat Ronaldo miljardair wordt. Ik heb ook goed verdiend, want je zegt geen nee. Toon Gerbrands (algemeen directeur PSV, red.) kondigt aan 20 procent salaris in te leveren. Speler Mohamed Ihattaren koopt voor zijn 18de verjaardag een Audi R8 voor 198 duizend euro. En dat post hij op Instagram. Dan heb je toch geen enkel idee van deze wereld. Een jongen van 18 jaar in zo’n auto, in deze tijd. In welke tijd dan ook. En hij kan dat doen, want hij verdient schijnbaar zoveel. Dat is de jeugd met haar speeltjes. Speelt net tien wedstrijden in PSV 1. En dan vragen clubs aan supporters of ze willen meedenken over bezuinigingen. Dat is de wereld op zijn kop.

‘En de voetbalwereld is een kleine bedrijfstak. Wat denk je van de horeca. Daarvan zijn miljoenen mensen afhankelijk. Het voetbal wil zijn hand ophouden, terwijl er met geld wordt gesmeten. Dat geld verdwijnt allemaal in de zakken van spelers. Er zijn spelers bij Heerenveen die tonnen verdienen. Bij de koffiejuffrouw kun je niet bezuinigen. Dan moet je echt bij de voetballers zijn. 

‘Er is één oplossing voor clubs. Gewoon zeggen: we kunnen jou niet betalen. We laten je gaan. Dan zal blijken dat niet alle spelers naar het buitenland kunnen. Dan zullen ze blijven, voor minder. Daarom is het misschien goed, om te resetten. Hoe kan Emmen nu twee Peruaanse spelers hebben? Dat kost bijna een miljoen. Emmen had twee jaar geleden in de eerste divisie geen nagel om de kont te krabben.’

Een stapje terug met zijn allen, is dat erg? ‘Kennissen van mij hebben een huis aan de Costa del Sol. Die vliegen voor 35 euro naar Spanje en voor 35 euro terug. Zonder bagage. Als ik van hier naar Schiphol rijd, is dat duurder qua benzine dan vliegen naar de Costa del Sol. En daarvoor moet vliegveld Lelystad open.’ 

‘Subtop was m'n plafond’ 

Hij keerde terug naar Nederland, omdat het sportieve plaatje bij Adelaide onzeker was en zijn salaris per 1 april op nul werd gezet door de coronacrisis. Een plan voor de toekomst heeft hij niet echt. Voetbal is zijn passie. Hij wil betrokken blijven. ‘Dat kan als trainer, directeur of analist. Het doel om een topclub te trainen, is er niet meer. Die kans heb ik gehad. Ik heb een aantal goede jaren in de subtop gehad. Dat is blijkbaar mijn plafond. Bij AZ hadden we kampioen kunnen worden, maar we moesten spelers verkopen als gevolg van het faillissement van Dirk Scheringa.’

Toon Gerbrands was destijds algemeen directeur bij AZ. Hij zei onlangs tegen Verbeek dat AZ een mooie leerschool is geweest voor bezuinigingen. ‘Alle clubs moeten straks 20 procent terug. Als ze geen waarde op het veld hebben staan, hebben ze een groot probleem, want dan kunnen ze niemand verkopen om een gat te dichten. Het leuke van een crisis is dat de mensen creatief worden. Daarbij hoort ook: terug naar kleinschaligheid. Het zal allemaal een beetje minder moeten. Meer rekening houden met elkaar en met de natuur. Dat zal de boodschap zijn, ook in het voetbal. Daar is het vaak allemaal ikke ikke ikke.’

CV Gert-Jan Verbeek

Geboren 1 augustus 1962 in Deventer

Clubs als voetballer
1984-1986 Heerenveen
1986-1987 Heracles
1987-1994 Heerenveen

Clubs als trainer
2001-2004 Heracles
2004-2008 Heerenveen
2008-2009 Feyenoord
2009-2010 Heracles
2010-2013 AZ
2013-2014 FC Nürnberg
2014-2017 Vfl Bochum
2017-2018 FC Twente
2019-2020 FC Adelaide

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden