Reportage Elvio van Overbeek

Voetballer Van Overbeek (ex-PSV) vindt harmonie in verscheurde stad

Elvio van Overbeek was niet goed genoeg voor een club in de eredivisie. De in Angola geboren speler beproefde toen zijn geluk in het verdeelde Belfast. In die stad predikt hij in zijn vrije tijd een verzoenende boodschap.

Een vliegtuig vliegt over The Oval, sinds 1892 het stadion van de Noord-Ierse club Glentoran. Dat speelt hier in Belfast een stadsderby tegen Cliftonville. Beeld Alamy Stock Photo

Als Elvio do Rosario ontvluchtte hij de burgeroorlog in Angola, waar zijn ouders werden vermoord. Hij groeide op als adoptiekind in Nederland, voetbalde in de jeugd van PSV met Depay en Locadia en bleef anoniem bij De Graafschap en Telstar. Nu heeft de 25-jarige aanvaller als Elvio van Overbeek een dubbele missie in Belfast. Hij speelt voor Glentoran en tracht als zendeling van de Universele Kerk van Gods Rijk depressieve kinderen nieuw perspectief te bieden.

Het is geen toeval dat Van Overbeek juist in een verscheurde stad als Belfast zijn geluk heeft gevonden. ‘Met mijn traumatische verleden had ik moeiteloos in de criminaliteit kunnen verdwijnen of was ik verslaafd geraakt aan de drugs. Ik had kunnen ontsporen, omdat ik geen reden meer had om nog te leven. Het geloof heeft me gered, in Belfast stond ook een kerk van mijn gemeenschap. Familie, voetbal en het christendom zijn de pijlers in mijn leven.’

Toch was het een vreemde gewaarwording voor Van Overbeek om in het Noord-Ierse Belfast bijna dagelijks te worden geconfronteerd met de religieuze tegenstellingen die tot het bestand in 1998 het karakter van een burgeroorlog hadden. Nu laveert Van Overbeek tussen protestanten en katholieken, ook bij zijn club Glentoran. ‘Ik kan moeilijk begrijpen dat je oorlog kunt voeren door de Bijbel te volgen en je naasten lief te hebben.

‘De vijandschap is tastbaar in Belfast. Ik noem mezelf christelijk, al ben ik meer protestant en evangelisch. In die zin zit ik bij de goede club in Belfast, maar ook Glentoran heeft katholieke spelers. Onlangs werden de omgekomen soldaten bij de Eerste Wereldoorlog herdacht, waartoe ook de protestante Ulster Divisie behoorde. De katholieke spelers deden niet mee. De trainer respecteert dat, in Belfast hangt iedereen sterk aan zijn geloof.’

Van Overbeek brengt een verzoenende boodschap, minstens één keer per week flyert hij met zijn vrouw Eliana in diverse wijken in Belfast. Het moet voor voetballiefhebbers een prikkelende ervaring zijn om de rechtsbuiten van Glentoran te horen prediken over zijn weg naar God. Maar Van Overbeek herkent het leed van de jeugd in Belfast. ‘In deze stad is het aantal zelfmoorden opvallend hoog, veel jongeren kampen met depressies.’

Het had hem ook kunnen overkomen, stelt Van Overbeek. Hij heeft zijn inktzwarte verleden in Angola achter zich gelaten en hoeft niet langer te weten, waarom ook zijn ouders werden omgebracht. ‘Verandert mijn toekomst als ik weet wat er is gebeurd? Ik ben in 2010 teruggeweest in Angola, ik heb het een plek gegeven.

‘Nu willen mijn vrouw en ik de jongeren van Belfast de kans geven om God te leren kennen. Wij hopen ze te evangeliseren, laten zien dat er een alternatief is. In Nederland schamen mensen zich vaak als ze last hebben van depressies, de Noord-Ierse jongeren zijn er openhartig over. Het is mijn missie om mensen te verbinden, met mijn geloof en als voetballer.’

In de koffiebar in het centrum van Belfast ontmoet Van Overbeek twee Kroatische teamgenoten, enkele uren later draagt hij tijdens de training in The Oval een muts tegen de kou. Alles in het verouderde stadion van Glentoran ademt historie, de verslaggever loopt met trainer Mick McDermott door de smalle spelerstunnel naar het veld. ‘Je volgt dezelfde route als de profs van Benfica en Juventus, al is het lang geleden.’

George Best

De voormalige bestuurskamer is nu een klein museum. McDermott wijst naar een foto van George Best, die onder de rook van The Oval werd geboren. ‘Toch speelde Best maar één keer voor Glentoran, bij het honderdjarig bestaan in 1982 in een benefietwedstrijd tegen zijn voormalige club Manchester United.’

De technische staf van Glentoran wil graag geloven dat Best bij de interland in 1976 tegen Nederland Johan Cruijff door de benen speelde. ‘En zelfs Ruud Krol applaudisseerde.’

Waar of niet waar, iconen van dat kaliber brengt Noord-Ierland niet meer voort. In de Noord-Ierse selectie voor het EK-kwalificatieduel met Nederland speelt alleen Linfield-aanvaller Shayne Lavery in de NIFL Premiership. De Noord-Ierse talenten verhuizen snel naar de lagere divisies in Engeland of Schotland, Van Overbeek behoort als speler uit de Nederlandse eerste divisie tot de top in de NIFL.

Coach McDermott prijst zijn techniek en gevoel voor ruimte. ‘Elvio brengt de Nederlandse voetbalcultuur naar Glentoran. Die jongen kan tenminste een bal aannemen en hij is snel.’ Blijkbaar een zeldzaamheid in een competitie die door bulldozers en slagers in de defensie wordt gedomineerd.

Lachend vertelt de in Belfast geboren McDermott hoe de enige Nederlandse voetballer in de NIFL hardhandig werd ontgroend. ‘Het kunstgrasveld van Crusaders is kleiner dan onze grasmat, Elvio werd ook door de backs snoeihard geraakt. Hij vroeg me na afloop: trainer wat heeft dit met voetbal te maken?’

Hakken en zagen, de lange bal spelen en buffelen; dat is de trend bij de meeste clubs ervoer Van Overbeek. ‘Ook de backs zijn hier stevig en lomp, ik kreeg laatst een enorme schop van achteren van een sloper bij hekkensluiter Warrenpoint. Het was zeker rood, maar die jongen kreeg slechts een gele kaart. Het is voor mij zaak om uit de duels te blijven, ik profiteer vaak van mijn snelheid.’

Belfast is een tussenstation voor Van Overbeek, ook hij droomt van de overstap naar Engeland of Schotland. Maar Glentoran wacht op subsidie van de gemeente Belfast om een nieuw stadion te betrekken. ‘Wellicht blijf ik hier, de club heeft ambitieuze plannen.’

En juist in Belfast heeft de in Nederland vergeten voetballer harmonie gevonden. ‘Memphis en Locadia waren verder dan ik, het is me mede door blessures niet gelukt om door te breken bij PSV. En bij De Graafschap en Telstar kwam ik nauwelijks aan bod. Nu speel ik wekelijks en komen mijn nieuwe ouders geregeld kijken. Hun zoon Luke is mijn broer. Elvio do Rosario en Elvio van Overbeek leven vredig naast elkaar, ze zijn twee personen in één.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden