ReportageVoetbalcompetities

Voetballen in een nieuwe gedaante: de competities in Spanje, Italië en Engeland beginnen weer

Marten de Roon van revelatie Atalanta Bergamo.Beeld Getty Images

In Duitsland is de voetbalcompetitie na de corona-stop inmiddels twee weken bezig. Spanje, Italië en Engeland volgen deze en volgende week. Het wordt voetbal in een nieuwe gedaante.

Voetballen in een land met 34 duizend doden

Ook in Italië gaat het voetbal weer van start nadat het vanaf half maart vanwege de coronapandemie heeft stilgelegen.

Het wordt de wellicht vreemdste anderhalve maand voetbal ooit in Italië, want hoe speel je 124 wedstrijden in 43 dagen in een land waar het in juli met gemak 35 graden Celsius wordt, terwijl de spits van een team als Brescia 8 kilo aankwam tussen de zesentwintigste en zevenentwintigste wedstrijd?

En hoe verantwoord je al die logistieke rompslomp buiten het veld in een land waar de scholen tot 1 september verplicht gesloten blijven vanwege het coronavirus? Wat zeg je tegen Inter-spits Romelo Lukaku, die thuis een zieke moeder met diabetes heeft en een coronabesmetting dus te allen tijden wil voorkomen? Hoe overtuig je Juventus-spelers als Blaise Matuidi en Paolo Dybala, die zelf het coronavirus opliepen, om weer te voetballen? Is het eigenlijk wel verstandig te spelen in een land waar 34 duizend doden vielen?

Misschien niet, maar net als in zoveel landen ter wereld heeft ook de Italiaanse Serie A te maken met financiële belangen die soms zwaarder wegen dan de volksgezondheid. De teams kunnen niet zonder de 973 miljoen euro televisiegeld, die alleen bij de clubs terechtkomen als daadwerkelijk wedstrijden op televisie worden uitgezonden.

En dus wordt er deze week weer voor het eerst afgetrapt op de Italiaanse velden. Eerst is het bekertoernooi aan de beurt – op 12 en 13 juni de halve finales, vier dagen later wordt de finale gespeeld. Het reguliere seizoen beleeft zijn herstart op 20 juni, waarna vrijwel iedere dag een serie wedstrijden volgt. Of specifieker: vrijwel iedere avond, want de spelersvakbond ging slechts akkoord met een herstart als de wedstrijden na zonsondergang konden worden gespeeld. Vooral in het zuiden is het in juli immers veel te warm om intensief te sporten. Het gros van de wedstrijden wordt daarom om half acht of zelfs kwart voor tien ‘s avonds afgewerkt.

Zo gelden er nog veel meer regels – de Italiaanse voetbalbond presenteerde vorige week een 40-pagina’s tellend boek vol nieuwe protocollen. Zo trainen de spelers zoveel mogelijk met mondkapjes en handschoenen en worden ze iedere vier of vijf dagen getest op het virus, bij een besmetting moet een heel team twee weken in quarantaine, praten met de scheidsrechter moet op anderhalve meter. Ook belangrijk: tijdens wedstrijden mogen maximaal 300 personen in een stadion aanwezig zijn. Dat geldt ook voor de topwedstrijd Juventus - Lazio Roma op 20 juli, de nummer één en twee van de competitie met onderling slechts een punt verschil.

De voorzitter van de Italiaanse voetbalbond, Gabriele Gravina, sprak vorige week nog de hoop uit dat tegen die tijd wellicht een klein aantal toeschouwers alsnog toegelaten zou kunnen worden in de stadions, maar het ministerie van Volksgezondheid weersprak die hoop nog diezelfde dag. Dat is te begrijpen omdat juist het voetbalpubliek zo’n grote rol heeft gespeeld in de corona-uitbraak in Italië.

Giorgio Gori, de burgemeester van Bergamo, een van de zwaarst getroffen steden ter wereld, zei eind maart in een gesprek met de buitenlandse pers, waaronder de Volkskrant, dat de Champions League-wedstrijd tussen zijn Atalanta Bergamo en het Spaanse Valencia een van de belangrijkste virusbrandhaarden was. Omdat de wedstrijd werd gespeeld in het veel grotere San Siro-stadion, in het nabijgelegen Milaan, trokken 40 duizend Bergamofans op 19 februari in bussen naar het zuiden. ‘Het was die avond druk in het stadion en na afloop in de cafés’, aldus de burgemeester. ‘Ik weet zeker dat er die nacht een enorme escalatie van het aantal besmettingen heeft plaatsgevonden’.

Overigens toonde de wedstrijd die drie weken later tegen datzelfde Valencia werd gespeeld dat ook spelen zonder publiek de nodige risico’s met zich meebrengt. In een interview met La Gazzetta dello Sport gaf Atalanta-trainer Gian Piero Gasperini vorige week toe dat hij de dag voor die wedstrijd erg ziek was, maar toch besloot af te reizen naar Spanje. Twee weken later maakte Valencia bekend dat ongeveer een derde van hun spelers en medewerkers besmet bleek met het virus. (Jarl van der Ploeg)

Anfield Road in Liverpool.Beeld BSR Agency

Nu wordt Liverpool toch nog kampioen

Football is coming home, al mag niemand komen kijken. In lege voetbaltheaters gaat over negen dagen de Engelse voetbalcompetitie weer van start.

Bij het tv-programma Match of the Day zijn Gary Lineker, Alan Shearer en Ian Wright na drie maanden door al hun voetbalherinneringen heen. Alle Engelse tragedies op Europese- en wereldkampioenschappen zijn herbeleefd. Iedereen weet dankzij de Netflix-hit Sunderland Till I Die hoe zwaar het is om een fan van The Black Cats te zijn. En de Bundesliga begint te vervelen, laat staan Wit-Russisch voetbal.

Een van de eersten die het veld zal betreden is Mikel Arteta, de Arsenal-trainer bij wie half maart het coronavirus werd gediagnosticeerd, een mededeling die als een schok door de Premier League heen ging. Zijn Gunners spelen op woensdagavond 17 juni bij Manchester City, een wedstrijd die ze moeten winnen om kans te houden op Champions League-kwalificatie. Tegelijkertijd ontvangt Aston Villa hoogvlieger Sheffield United, een wedstrijd waar eveneens van alles op het spel staat. De uit spelende teams weten zich gesterkt door de resultaten in het Duitse voetbal. Het thuisvoordeel is weg.

De meest in het oog springende wedstrijd is Everton – Liverpool, op de langste avond van het jaar. Bij een nederlaag van City tegen Arsenal kunnen The Reds kampioen worden. Binnenkort maken de autoriteiten bekend of op Goodison Park gespeeld mag worden of dat voor neutraal terrein wordt gekozen. De Merseyside Derby zal de best bekeken wedstrijd uit de 28-jarige Premier League-geschiedenis worden, omdat Sky het duel gratis uitzendt. Een dag eerder is een ander unicum, wanneer de BBC Bournemouth – Crystal Palace toont. Nog nooit is een Premier League-wedstrijd live te zien geweest bij de publieke omroep.

Naast de BBC en Sky zullen de 92 resterende wedstrijden ook door BT en Amazon Prime in de huiskamer – of kroeg – worden gebracht. Ondanks het hervatten van de competitie zullen de clubs omgerekend 370 miljoen euro moeten terugbetalen aan binnen- en buitenlandse zendgemachtigden. Sky heeft gezegd dat haar deel – 290 miljoen – pas volgend seizoen hoeft te worden teruggegeven. De lockdown zal naar verwachting zorgen voor minder rijkdom, al heeft Chelsea alweer zestig miljoen euro uitgegeven aan Leipzig-topscorer Timo Werner, die samen zal gaan spelen met Hakim Ziyech.

Ondanks de herstart is de lockdown een financiële ramp. De Noord-Londense grootmacht Tottenham Hotspur heeft het extra zwaar vanwege de leegstand van het peperdure nieuwe stadion. Het loopt ook inkomsten van boks- en American Football-wedstrijden mis. De situatie kent geen precedent. Bij de Hong Kong Griep-pandemie die eind jaren zestig tienduizenden Britten het leven kostte, ging het voetbal gewoon door. Alleen de wedstrijd tussen Fulham en Preston moet worden uitgesteld omdat alle spelers van de thuisclub ziek waren.

De televisiezenders willen als gewoonlijk dat drie clubs degraderen om de spanning erin te houden. Sommige clubs in het rechter rijtje van de ranglijst hebben daar bezwaar tegen, vooral de ploegen met een zwaar programma. Over dit heikele punt is nog geen definitief besluit genomen. Wel is overeengekomen dat clubs negen spelers op de reservebank mogen zetten, waarvan er vijf kunnen invallen. Reden van deze wijziging, die mogelijk permanent wordt, is de vergrote kans op blessures omdat veel wedstrijden worden gespeeld na maanden van stilstand.

De hervatting van de Engelse competitie – de Schotten stoppen - is een sportieve overwinning. Liverpool kan de welverdiende titel grijpen en in de Championship (divisie lager) hoopt koploper Leeds United na een afwezigheid van zestien jaar weer terug te kunnen keren op het hoogste niveau. Voor sommige clubs kwam de gedwongen voetbalpauze niet slecht uit. Tottenham Hotspur-coach José Mourinho ziet zijn sterspelers Harry Kane en Son Heung-min fit terugkeren na lang blessureleed. Son heeft in de tussentijd zelfs zijn dienstplicht weten te vervullen in Zuid-Korea. (Patrick van IJzendoorn)

Luuk de Jong (Sevilla) speelt donderdag tegen Betis.Beeld BSR Agency

Zonder competitie-herstart was het verlies 1 miljard euro zijn geweest

De Spaanse premier Pedro Sánchez maakte het nieuws een paar weken geleden hoogstpersoonlijk bekend: in de week van 8 juni zou de Spaanse Liga worden hervat. Het was tijdens een persconferentie die voor het eerst wat lichter van toon was. De zwartste dagen waren voorbij, verklaarde Sánchez. ‘Voor ons allemaal openen zich nu nieuwe horizonten.’

Het profvoetbal was het eerste voorbeeld dat Sánchez noemde. Pas daarna kwamen de andere sporten aan bod, de musea en theaters, het toerisme en het reizen.

Tijdens de lockdown had de voorzitter van de Liga, Javier Tebas, er alles aan gedaan om duidelijk te maken dat voetbal een zaak van nationaal belang is. Volgens hem bestaat in Spanje geen tegenstelling tussen brood en spelen - nee, de spelen zíjn het brood. Tebas benadrukte dat 185 duizend mensen hun geld verdienen in het Spaanse voetbal, dat de sector goed is voor 1,37 procent van het bruto nationaal product en dat voetbal één van de belangrijkste exportproducten is, vooral door de verkoop van tv-rechten.

Hij maakte ook de rekensom dat het 1 miljard euro zou kosten als de Liga niet werd uitgespeeld. Bij een hervatting achter gesloten deuren zouden de verliezen beperkt blijven tot 300 miljoen.

De Liga nam zich dus voor geen tijd te verliezen. Al in april werden op grote schaal corona-tests aangeschaft, zodat de voetballers zo snel mogelijk weer konden gaan trainen. Het leidde tot een aanvaring met het ministerie van Gezondheidszorg. Op dat moment was er nog een tekort aan testen en ze waren hard nodig voor de mensen die daadwerkelijk ziekteverschijnselen hadden. Ook sommige voetballers keerden zich tegen hun eigen bond: ze lieten weten dat ze zich ‘schaamden’ dat ze belangrijker werden geacht dan zorgmedewerkers, die het toen nog zonder tests moesten stellen.

Inmiddels zijn de trainingen al enige tijd hervat en zal op donderdag 11 juni de aftrap zijn van de Primera Division in nieuwe gedaante. De eerste wedstrijd is een derby: Sevilla tegen Real Betis, met als een van de hoofdrolspelers de Nederlandse spits Luuk de Jong.

De wedstrijd begint pas om tien uur ’s avonds en dat heeft alles te maken met de hoge temperaturen die worden verwacht in het zuiden van Spanje. De Liga maakte uitgebreide studies van de weersvoorspellingen en de gemiddelde temperatuur in de afgelopen jaren, en stemde daar het speelschema op af. De bedoeling is de competitie in ijltempo uit te spelen, met twee speelronden per week. Op die manier is er later in de zomer tijd voor internationale toernooien en kan ook het volgende seizoen redelijk op tijd starten.

Het coronavirus moet zo min mogelijk kans krijgen zich te verspreiden en dus zijn er talloze nieuwe regels bedacht. De tests die de Liga heeft gekocht komen nu toch nog van pas: alle spelers moeten zich een dag voordat ze in actie komen laten testen. In de Spaanse spelersbussen mogen maximaal 25 mensen reizen, waardoor er vaak twee voertuigen nodig zullen zijn. Er komen ook speciale chartervluchten voor de teams; de Liga neemt de kosten op zich voor clubs die zich dat niet kunnen veroorloven.

Van iedereen die het stadion binnengaat, wordt de temperatuur opgemeten. In de rust trekken de spelers een schoon tenue aan. Ballen die uit het veld vliegen worden ontsmet. Handen schudden is taboe. En dat is nog maar een greep uit de maatregelen.

De wedstrijden worden volgens de Spaanse sportkrant Marca alleen vanuit de verte gefilmd, niet op het veld zelf. Dat maakt het wel gemakkelijker om virtueel publiek toe te voegen, zoals ook de Bundesliga al deed. Wie naar een Spaanse wedstrijd kijkt, mag zelf de keuze maken: stilte of gejuich uit pre-coronatijden, dat aanzwelt op het moment dat de bal dichter bij het doel komt.

De interviews na de wedstrijd vinden niet plaats bij de ingang van de kleedkamer, maar op afstand. Zelfs voor wie per se wil zien hoe de voetballers het zweet afvegen op die momenten, is gedacht aan een oplossing: de inzet van hologrammen. (Maartje Bakker)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden