Voetbal lijkt te veel op dammen

Een andere puntentelling helpt niet tegen saai voetbal. Het echte probleem is dat een wedstrijd nu ongestraft kan worden stilgelegd als het de spelers zo uitkomt....

OP DE Forumpagina van 23 november kwamen de firmanten van het kenniscentrum over voetbal, SoccerStat, met een voorstel om het spelletje spannender en aantrekkelijker te maken. Kern van hun voorstel is een andere puntentelling (een telling per helft in combinatie met een systeem van bonuspunten). Waar zij op tegen zijn, is een verandering van de spelregels.

Ik ben het met hen eens dat de redding voor het voetbal als kijksport niet ligt in de vraag of wel of niet op de keeper mag worden teruggespeeld, of er wel of geen sudden death of shoot out moet komen, en of de inworp moet worden vervangen door de intrap. Dat zijn, net als een andere puntentelling overigens, lapmiddelen die voorbijgaan aan wat het voetbal wezenlijk dreigt te verzieken.

Het grote probleem in het voetbal is dat het te gemakkelijk is geworden om de voortgang van het spel te blokkeren. Net als bij dammen, hoef je bij voetbal niet meer te verliezen. Dammen trekt dan ook weinig publiek.

De oorzaak van de 'verzanding' van het spel is tweeledig. De spelers, dus ook de verdedigers, zijn sneller, atletischer en wendbaarder geworden, en daarmee zijn de verschillen tussen de van nature betere aanvallers en de mindere schoppers goeddeels weggevallen.

De verloedering van het voetbal heeft evenwel een tweede oorzaak, die vele malen kwalijker is. Behalve door de neiging van mindere spelers om de aanvallers voor de voeten te lopen, wordt de voortgang van het spel ontregeld door het aanhoudende tijdrekken: geen afstand nemen bij een vrije trap, wegtrappen van de bal na een fluitsignaal, appelleren bij en hangen aan de scheidsrechter na iedere beslissing (Mattheus begint al als hij de toss verliest), en vooral natuurlijk door die voetballers die het om het even is of ze een doelkans of een voorheen goed functionerende knieschijf om zeep helpen.

Vanaf het WK in Italië in 1990 verschijnt bij grote toernooien op het tv-scherm tegen het eind van de wedstrijd het totaal van de werkelijk gespeelde minuten. En dat komt zelden boven het uur. Het aantal doelpunten in WK's en EK's per wedstrijd komt nauwelijks boven de 2 uit. Zelden heeft de kijker het gevoel dat hij naar een enerverende partij kijkt.

Aan het bovenstaande evenwel is verrassend gemakkelijk iets te doen. Niet door de spelregels ingrijpend te veranderen, maar door ze consequent toe te passen. Ergo: een gele kaart voor iedere overtreding van de bovengenoemde categorie. Een speler met twee gele kaarten krijgt een rode kaart, en zijn ploeg een strafschop tegen.

Het spel hoeft niet veel vaker stil te liggen, omdat de scheidsrechter meestal toch wel een vrije trap geeft. Daar komt nu dus automatisch een gele kaart bij.

Deze gedachte is vast even wennen voor de remise-schavers en de nul-nulcoaches. Het systeem is gebaseerd op het idee van instant punishing of lik op stuk. Het moet zo onaantrekkelijk gemaakt worden om spelbedervende overtredingen te maken, dat vroeg of laat iedere schopper, trekker of matenaaier tot inkeer komt of een andere sport gaat beoefenen.

Ik noem zo maar een paar voordelen alsmede enkele wenselijke aanpassingen in de arbitrage:

- Het aantal doelpunten per wedstrijd wordt groter. Ploegen die veel gele kaarten hebben verzameld, lopen tot in de laatste minuut de kans om een strafschop tegen te krijgen.

- De ploeg die het spel bederft, wordt daarvoor in dezelfde wedstrijd bestraft. Hiermee hangt samen dat gele en rode kaarten niet meer leiden tot een schorsing, maar alleen bedoeld zijn om in een wedstrijd de administratie bij te houden. Van een schorsing profiteert alleen een volgende tegenstander. Alleen exceptioneel zware overtredingen worden bovendien met een schorsing bestraft.

- De scheidsrechter krijgt, zeker in de overgangsperiode waarin types als Vinnie Jones niet weten wat hun overkomt, zijn handen meer dan vol aan het bestraffen van overtredingen. Hij moet dan ook worden ontlast en draagt het bijhouden van de gespeelde tijd en de kaartenadministratie over aan een jurytafel of iets dergelijks (zoals bij basketball).

- Het gras wordt in de breedte gemaaid in stroken van 3 of 4,5 meter. Dit geeft een mooie ruimtelijke werking en biedt bij een vrije trap het voordeel dat iedereen in een oogopslag ziet dat het muurtje niet op negen meter staat. De Arena kan wellicht gebruik maken van verschillende kleuren zand.

- Hoewel ik me niet al te nadrukkelijk op het terrein van sociologen en massapsychologen wil begeven, sluit ik niet uit dat van schoner voetbal met een groter respect voor de scheidsrechter op den duur een gunstige werking uitgaat naar het publiek en het jeugdvoetbal. Een ander mogelijk voordeel is dat een meer gentlemanlike beoefende sport zijn aantrekkingskracht verliest op het trechterbekervolk dat nu te vaak voor problemen zorgt.

Er zal ongetwijfeld een overgangsperiode van een seizoen vol onwennigheid en uitslagen van 7-12 of 9-5 voor nodig zijn voordat iedereen beseft dat het spel veranderd is. Wat hopelijk resteert, is een spel dat 2 maal 45 minuten het aankijken waard blijft en dat wedstrijden oplevert waarover opa zijn kleinkinderen nog graag mag vertellen.

Nico van Meerkerk is jurist en voetballiefhebber.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.