Voetbal kan leuker, sneller en spannender

Voetbal is saai en traag, is een veelgehoorde klacht. Aanvallers winnen steeds moeilijker van verdedigers. Een veeg teken: nog nooit werd er zo weinig per wedstrijd gescoord als dit EK. Dat kan beter. De Volkskrant geeft een voorzet.

Beeld epa

De totale revolutie prediken gaat te ver. Je kunt stellen: voetbal is een oud spel, uitgevonden door kleine mensjes. Het veld moet dus groter, het doel ook, want de doelman is tegenwoordig een grote kerel. Hij houdt de bal veel makkelijker tegen in zijn hok van 7,32 meter bij 2,44 meter dan zijn voorvader in pakweg 1893.

Je kunt ook zeggen: die grotere mensen van nu zijn beter getraind dan de kleintjes van vroeger. En de aanvallers kunnen veel beter schieten dan die van eind 19de eeuw. Dus laat het maar zo.

Voetbal is in de ogen van veel critici een conservatieve sport, slechts weinig bereid tot verandering van regels. De terugspeelregel is in feite de belangrijkste wijziging in decennia. Wie oude beelden bekijkt, ziet de doelman de bal oprapen en oneindig treuzelen. Dat verbod om de bal na een terugspeelbal met de handen te beroeren, heeft van doelmannen betere voetballers gemaakt. En het spel is een stuk sneller geworden.

Het gaandeweg invoeren van technische hulpmiddelen zal de foutenlast van de arbitrage omlaag brengen en het gevoel voor rechtvaardigheid vergroten. Toch doet de Volkskrant nog een aantal suggesties om voetbal aantrekkelijker te maken. Een aanzet tot discussie.

Suggestie 1: Schaf buitenspel af

Het is soms bijna niet meer te zien, of sprake is van buitenspel. Voor scheidsrechters zeker niet. Zelfs voor hun assistenten aan de zijlijn niet, omdat ze het moment van spelen en de laatste lijn nooit perfect gelijktijdig kunnen zien, tenzij ze met twee ogen naar verschillende kanten kunnen kijken. Zelfs een stilgezet tv-beeld biedt vaak geen uitsluitsel, want dat luistert heel nauw. Je moet het beeld precies op het goede moment stilzetten, exact gelijk met de aanraking van de bal. De grensrechter is bovendien geneigd te vlaggen bij twijfel, omdat hij geen 'buitenspeldoelpunt' op zijn geweten wil hebben. Terwijl de opdracht juist is om bij twijfel niet te vlaggen.

Assistent-bondscoach Marco van Basten, die veel over het spel nadenkt, heeft al geregeld gepleit voor afschaffing van buitenspel. Bij de amateurs zou dat sowieso een zegen zijn, want veel van de ruzies op de velden ontstaan over 'grensrechters'. Bij de profs zal het spel minder compact worden. Dat is niet erg. De meeste voetballers missen de techniek om in de door hun trainer gedicteerde kleine ruimte spelen. Hockey is veel aantrekkelijker geworden van de afschaffing van buitenspel.

Het grootste probleem van afschaffing zijn de zogenoemde 'balletjesafwachters', spitsen die bij de doelman van de tegenpartij blijven staan. De tijd zal leren hoe dat uitpakt. Mogelijk levert het veel meer doelpunten op, misschien profiteert de tegenpartij van de balletjesafwachter van het overwicht op de rest van het veld. De afschaffing heeft ook nadelen, zeker. Zo gebruikte Oranje de zogenoemde buitenspelval in 1974 als aanvallend wapen, als onderdeel van het totaalvoetbal.

Beeld epa

Suggestie 2: Voer zuivere speeltijd in

Bij voetbal gaat ontstellend veel tijd verloren met het aanstellen bij blessures, met tijdrekken. Als de zuivere speeltijd in een wedstrijd een uur bedraagt, is het veel. Zuivere speeltijd invoeren is eerlijker, zeker voor de partij die snelheid wil, die wil aanvallen. Ook is het goed op te treden tegen spelers die eindeloos juichen. Modric rende na het doelpunt van Kroatië tegen Turkije naar de hoek, gleed op zijn knieën, liet zich door iedereen knuffelen, ging nog eens naar het publiek. Hij bleef maar juichen. Eindeloos. En let maar eens op: na de eerste helft wordt meestal één minuut bijgeteld. Voer een zuivere speeltijd van 35 minuten in en de spelers moeten nog behoorlijk aan de bak.

Suggestie 3: Inschieten/dribbelen in plaats van inwerpen.

Kinderen doen dat al, bij Twin Games. De bal met de voet weer in het spel brengen, door een pass, of zelfs met een dribbel, in plaats van met een inworp. Eindelijk heeft de voetballer een paar meter ruimte om op te rukken. Het inwerpen duurt vaak lang of gebeurt verkeerd. IJsland opende deze week tegen Oostenrijk de score, na een inworp van specialist Gunnarsson. Die stond met twee voeten in het veld. Het doelpunt had niet mogen tellen.

Suggestie 4: Eerst de penalty's, dan de verlenging

Het is onzinnig te stellen dat in verlengingen nooit iets gebeurt. De laatste twee WK-finales werden beslist in de tweede helft van de verlenging, door Iniesta en Götze. Maar de verlenging is vaak een slap aftreksel van de 90 minuten daarvoor, door vermoeidheid en groeiende angst om een mogelijk fataal doelpunt te incasseren. Dan liever strafschoppen, om die na de nederlaag een loterij te noemen. Neem daarom eerst de penalty's, als het na 90 minuten nog gelijkstaat. Daarna volgt de verlenging. Dit dwingt de partij die de strafschoppen verloor tot de aanval. De tegenpartij loert op de counter. Valt er geen doelpunt meer, dan is de winnaar van de penaltyserie de winnaar van de wedstrijd.

Suggestie 5: Bescherm de voetballer die een solo maakt

Zelfs Messi doet het amper meer. Cristiano Ronaldo, Robin van Persie en Zlatan Ibrahimovic waren er al veel eerder mee opgehouden. De solo is bijna uitgestorven. De echte solo dan, die waarmee Maradona beroemd werd, waarop Messi patent heeft (had?). En Ronaldo bij Manchester United, Van Persie bij Feyenoord, Ibrahimovic bij Ajax, Neymar bij Santos. Slechts Robben volhardt, mits hij fit is. Want dribbelen vergt nogal wat van een topspeler, tegenwoordig.

Ook Robben speculeert vaak op de overtreding. Die altijd komt als hij een dribbel inzet. Dribbelaars zijn rekenmeesters geworden, en anders hun trainers wel. Ze zijn zich gaan focussen op steekpasses (Messi, Robben), op scoren met het hoofd (Ronaldo, Van Persie, Ibrahimovic), snelle combinaties (Messi) en vooral het schot (allemaal). Van pingelmannetjes zijn het vrijetrappenspecialisten geworden.

De verstoorder van de solo krijgt hooguit een gele kaart. Italië werd hooglijk geprezen om zijn optreden tegen België. Dat was uiterst professioneel en zo. Toen de Belgen gingen aanzetten in de tweede helft, toen De Bruyne en Hazard vanuit het middenveld probeerden op te rukken, haalden de Italianen de zaag tevoorschijn. Gele kaarten worden kwijtgescholden.

Suggestie: laat die kaarten staan. En bestraf ook de overtreding op de ontluikende solo zwaarder. Gooi er naast geel een tijdstraf tegenaan. Dat is ook een probaat middel tegen de wildgroei aan spelbederf.

Beeld epa

Suggestie 6: Beloon aanvallend voetbal

Wat is aanvallend voetbal? Niet wat Frank de Boer eronder verstaat: puur kijken naar het percentage balbezit dat, volgens die opvatting, bij aanvallende ploegen altijd hoog is. Het kan juist ontzettend langdradig voetbal opleveren. Zie Ajax. Zie Oranje. Aanvallend voetbal heeft maar één kenmerk: het leidt tot doelpunten.

Aanvallend voetbal kan óók opportunistisch kick and rush zijn. Kan óók anticipatievoetbal zijn; de ploeg zakt in en speculeert op de razendsnelle, perfect uitgevoerde counter. En wat de Volkskrant betreft, is aanvallend voetbal het doelpunt gemaakt na de eeuwigdurende solo. Maar dat punt is nu wel gemaakt.

Het aantal doelpunten tijdens de poulefase was nog nooit zo laag als bij dit EK: in 36 wedstrijden werd 69 keer gescoord: 1,92 keer per wedstrijd. Zou het helpen als in de poulefase een extra punt wordt toegekend aan elke ploeg die drie keer of vaker scoort per wedstrijd? Als bij een gelijke stand in de groep het aantal gemaakte doelpunten het zwaarst weegt?

Beeld epa

Suggestie 7: Maak het menselijker

Of de verslaggevers bij dit EK niet net zo worden als de voetballers, is een terugkerende vraag uit Nederland. Als aliens dus, wezens die zichzelf opsluiten. Die met een grote koptelefoon doorlopen als hun iets wordt gevraagd en die continu achter hun hand praten. Die, kortom, ieder contact met de werkelijkheid lijken te hebben verloren.

Voetballers zijn zo ontoegankelijk geworden, staan zo ver buiten de maatschappij dat het moeilijk is je als supporter met hen te identificeren. Het omgekeerde geldt: het wordt makkelijker om op hen af te geven.

Als Ronaldo na een wedstrijd een selfie met een fan toestaat, valt de wereld in katzwijm. Maar als hij een paar dagen later al na één vraag wegloopt bij een persconferentie of een microfoon in een vijver gooit, kijken weinigen daar nog raar van op.

Italië sluit zichzelf al weken op in een bunker aan de Côte d'Azur, waar de ploeg alle media en fans weert. Tijdens de laatste training, die verplicht in het stadion is, wandelen de spelers wat rondjes in hun trainingspak. Dit alles vanwege de angst van bondscoach Conte voor spionnen, voor afleiding, voor wat dan ook.

Verplichte openheid is het devies. Voetballers moeten een kwartier lang vragen beantwoorden van de pers om het volk inzicht te geven in hun gevoelens en gedachten. Soms zijn er logische redenen voor onlogische acties.

Eén besloten training per week is meer dan genoeg. En na iedere training mogen jonge voetballertjes uit de buurt een kwartier met de vedetten voetballen. Zoals Oranje dat weleens deed met de ballenjongetjes of tussen het volk aan de Copacabana in Rio. Louter lachende gezichten waren het gevolg. Achter-de-schermen-filmpjes, zoals de Belgen dat doen, zijn ook een goed idee. Toon eens een lach. Maak van voetballers weer een beetje normale mensen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden