Voetbal als middel, niet als doel

Interview..

Amsterdam Awista Ayub is een jonge, kordate vrouw die je zeven jaar geleden nog niet moest lastigvallen met voetbal. Nu heeft ze er een boek over geschreven, waarvan de ondertitel luidt: ‘Het verhaal van de vrouw die met haar voetbalclub het leven van acht jonge meiden veranderde.’

Op de omslag van de Nederlandse vertaling poseert Ayub (30), die vrouw dus, met een hoofddoek. Vandaag in het hotel, waar ze is neergestreken voor een reeks vraaggesprekken, draagt ze die niet. Het symboliseert de twee uitersten in haar leven. Ayub is geboren in Afghanistan en opgegroeid in Amerika. Dat klinkt zwaarder dan het is. ‘Je bent gauw vergeten dat je een hoofddoek draagt.’

Awista Ayub was in 1981 drie jaar toen ze Kabul ontvluchtte, waarna de hoofdstad het toneel werd van oorlog en twist. Haar wortels heeft ze de daaropvolgende decennia niet verloochend en na de Amerikaanse inval dacht Ayub het opkrabbelende moederland een dienst te bewijzen met meisjesvoetbal.

‘Een boek over hoop’ noemt ze de weerslag van dat avontuur. ‘Het nieuws dat tot ons komt uit Afghanistan is doorgaans slecht. Het is de ene aanslag na de andere. Dit was voor mij een kans om een ander beeld van het land te schetsen, realistischer ook, want het leven gaat natuurlijk door, ondanks alles. De meisjes staan ook symbool voor een generatie die aan de verandering heeft geroken.’

Aan de nu actuele discussie over een eventueel overleg met de Taliban waagt Ayub zich liever niet. ‘Maar het is wel een groep waarmee je rekening moet houden. De vraag is of de regering dat gesprek nu al aan kan. Afghanistan heeft dertig jaar oorlog achter de rug. Alles is nog zo broos. Een huis kan nog zo sterk zijn, maar als het fundament niet deugt, valt het toch om.’

Haar voetbalproject heeft de charme van de kleinschaligheid. Toen Awista Ayub zelf in aanraking kwam met tennis en later ijshockey, merkte ze hoe belangrijk sport was voor haar karaktervorming. ‘Omgaan met nederlagen maakt je sterker, je leert dat je niet moet opgeven.’

De innerlijk gevoelde noodzaak om iets te doen voor Afghanistan, moest daarom een sportieve invalshoek krijgen. Ze richtte een stichting op om een voetbalteam van vrouwen naar Amerika te halen voor trainingen en wedstrijden. Waarom voetbal? ‘Omdat het wereldwijd gespeeld wordt en het een sekseneutrale teamsport is, althans in Amerika.

Ayub besefte niet dat voetbal in Afghanistan puur een mannenzaak was. Dat bleek pas nadat een kennis in Kabul bij de voetbalbond nul op het rekest kreeg. Voor zover Afghaanse vrouwen aan teamsport doen, is dat basketbal en volleybal. Een hulporganisatie vond toch acht geïnteresseerde meisjes. Hun belevenissen, ook na terugkeer in Afghanistan, vormen de basis van het boek De meisjes van Kabul. Vrouwenvoetbal heeft na de expeditie een vlucht genomen in haar moederland.

Ayub portretteert de meisjes in afzonderlijke hoofdstukken en schetst de teamvorming van speelsers die elkaar voor de reis niet kenden. Haar eigen rol in dat proces bleef beperkt doordat de meisjes Dari spraken en zijzelf Pashtun, de twee talen die in Kabul om de voorrang strijden.

Wat op dat moment een nadeel was, heeft ze later als een voordeel ervaren. Ze vertelt erover als we het hebben over de Amerikaanse Afghanistanpolitiek. De doctrine van president Bush heeft plaats gemaakt voor de meer praktische en toekomstgerichte aanpak van Obama.

‘Je moet op een gegeven moment het stuur durven loslaten’, zegt ze. ‘Daarna zit je er nog een tijdje naast de bestuurder en vervolgens neem je achter in de auto plaats.’ Als ze dat op zichzelf betrekt: ‘Ik heb de hele tijd achterin gezeten. Doordat we elkaar niet konden verstaan, waren de meisjes op zichzelf aangewezen. Voor hun ontwikkeling was dat juist goed.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden