Profiel Virgil van Dijk

Virgil van Dijk, bíjna de beste voetballer van de wereld. Wat maakt hem zo goed?

Virgil van Dijk was de grote favoriet na zijn uitverkiezing tot Europees voetballer van het jaar, ongeveer een maand geleden. Maar de op het veld nauwelijks passeerbare verdediger zag de geroutineerde dribbelaar Lionel Messi toch voorbijsteken, gisteravond in Milaan waar de wereldvoetbalbond Fifa haar spelersprijzengala ‘The Best’ hield.

De Nederlandse verdediger Virgil van Dijk met zijn vriendin Rike Nooitgedagt bij de verkiezing voor Europees voetballer van het jaar. Beeld AP

De 32-jarige Argentijn werd voor de zesde maal verkozen, een record. Bij de vrouwen won de Amerikaanse Megan Rapinoe, die Messi overvleugelde met een gloedvolle speech tegen homofobie en voor gelijke betalingen voor mannen en vrouwen. Op 2 december volgt wellicht voor Van Dijk nog een kans op een andere hoog aangeschreven spelersprijs, de Gouden Bal.

De 28-jarige genomineerde Nederlander, geheel in het zwart gekleed, leek er onaangedaan onder, zoals hij als voetballer rond wedstrijden ook altijd een zen-uitstraling heeft. ‘Het was een fantastisch seizoen met Liverpool en het Nederlands elftal. Als ik niet win, is dat niet het einde van de wereld. Gaan we weer hard werken,’ zei hij vooraf tegen de NOS.

Het was alsnog een avond met een Hollands stempel in Noord-Italië, waar oud-Gouden Bal-winnaar Ruud Gullit als co-presentator optrad. Sari van Veenendaal kreeg de prijs voor beste vrouwelijke keeper, Sarina Wiegman was genomineerd voor beste vrouwelijke bondscoach. Die laatste trofee ging naar Jill Ellis, winnaar van het WK met Amerika.

Van Dijk was de tweede verdediger die ’s werelds beste kon worden na de Italiaan Fabio Cannavaro in 2006. Cannavaro was destijds aanvoerder van wereldkampioen Italië, waar Van Dijk met zijn land ‘slechts’ tot de finale reikte van het veel lager aangeschreven Nations League-toernooi. Wel bemachtigde de Bredanaar met zijn club Liverpool de Champions League. Ook in de Premier League viel de rijzige Nederlander op door zijn dominante uitstraling en veelzijdigheid. De meest begenadigde dribbelaars kwamen hem niet voorbij. Gedurende een recordaantal van 65 wedstrijden werd Van Dijk door niemand gepasseerd.

Hij valt op door zijn geraffineerde techniek, coaching, snelheid en uitstraling. In de lucht is er haast geen betere verdediger. Hij wint bijna driekwart van zijn kopduels in de Premier League sinds zijn Liverpool-debuut ruim anderhalf jaar geleden.

Liverpool betaalde in december 2017 een recordbedrag (85 miljoen euro) voor de verdediger. Inmiddels wordt de waarde van de 28-jarige defensieleider al op honderd miljoen euro geschat. Individuele prijzen stuwen zijn marktprijs almaar verder op.

Koeman

Oranje-bondscoach Ronald Koeman stelde al eerder dat Virgil van Dijk moest worden verkozen. ‘Iedereen is vaak gericht op spelers die doelpunten maken of voorbereiden, of beslissende treffers produceren. Als er ooit een moment is dat een verdediger kan winnen, is het nu wel.’

Koeman werd zelf nooit naar voren geroepen voor een dergelijke prijs, hoewel hij in 1992 nota bene als verdediger de Europa Cup I-finale besliste. In dat jaar moest hij dus Van Basten voor laten gaan. Hristo Stoichkov en Thomas Hässler werden tweede en derde.

Andere Nederlandse verdedigers haalden wel het ereschavot. Ruud Krol werd in 1979 derde bij de Ballon d’Or-verkiezing, Frank Rijkaard, die ook vaak op het middenveld speelde, pakte in 1988 en 1989 het brons.

Maakt dat Van Dijk de beste Nederlandse verdediger ooit? Volgens oud-verdediger Rinus Israel, doelpuntenmaker namens Feyenoord in de Europa Cup I-finale in 1970 en beroemd vanwege zijn nietsontziende verdedigingsstijl, is het lastig om verdedigers uit verschillende tijdvakken te vergelijken. ‘Vaak hebben ze ook een andere stijl. Koeman was opbouwend geweldig. Mijn oude collega bij Feyenoord Theo Laseroms een kei van een mandekker, net als daarvoor Cor van der Hart. Frank Rijkaard was een speler die beide vaardigheden combineerde.’

Verdedigend acht Israel, Rijkaard (Europees Kampioen met Oranje in 1988) en Van Dijk vergelijkbaar: kopkracht, goede tackle, positioneel sterk. ‘Rijkaard was technisch net iets vaardiger dan Van Dijk, draaide makkelijker weg. Van Dijk geeft dan weer met het grootste gemak schitterende cross- en dieptepasses.’

Of Van Dijk beter was dan ‘IJzeren’ Rinus Israel? Lachend: ‘Nu wel in ieder geval. Ik kamp met een incomplete dwarslaesie en heb net een kunstknie gekregen.’

Vlaar

AZ-verdediger Ron Vlaar, die op het WK 2014 in de halve finale Messi uit de wedstrijd speelde, roemt de accuratesse van Van Dijk. ‘Hij maakt nauwelijks meer een foutje. En als hij dat doet weet hij zich mentaal snel te herstellen. Knap.’

Alles lijkt van hem af te glijden. Tegenstanders, kritiek, druk. Vlaar: ‘Ploeggenoten kunnen blind op hem bouwen. Jaap Stam had dat ook. Dat voetbalt heel lekker, heel vrij. Vaak is dat een onderschat aspect.’

Hoe valt een verdediger op bij het grote publiek dat vooral samenvattingen tot zich neemt? Adrie van Tiggelen, die net als Rijkaard en Koeman deel uitmaakte van de Oranje-defensie op het gouden EK’88: ‘Met een perfect getimede tackle. Maar dat luistert heel nauw, want een fractie te vroeg of te laat en je hebt een strafschop en soms zelfs een rode kaart tegen. Dan kun je voor de rest nog zo goed spelen, maar krijg je toch een onvoldoende. Dat is het lot van een verdediger.’

Af en toe zelf scoren en de juiste ‘borst-vooruit’-uitstraling zijn vandaag de dag zowat essentieel om boven te komen drijven. Vlaar: ‘Het ziet er altijd makkelijk uit bij Virgil, dat geeft hem zo’n onoverwinnelijk aureool. En hij ontwikkelt zich nog steeds, terwijl Messi en Ronaldo al ruim in de dertig zijn. Men heeft hem ontdekt. Dit hoeft echt niet de laatste keer te zijn dat hij deze prijzen wint.’

Drie verkiezingen

Met de winst van de The Best FIFA Football Award, georganiseerd door de wereldvoetbalbond FIFA, mag Virgil van Dijk zich officieel de beste speler ter wereld noemen. De verdediger van Liverpool is de tweede Nederlander die de in 1991 gelanceerde prijs in ontvangst mocht nemen. Marco van Basten ging hem voor in 1992.

Op 29 augustus won Van Dijk al de UEFA Men’s player of the year award, een uitverkiezing van de Europese voetbalbond, UEFA. Op 2 december is er nog een derde bijeenkomst, dan reikt het Franse tijdschrift France Football de gouden bal (Ballon d’Or) uit. Dat is de oudste prijs: hij wordt al sedert 1956 uitgereikt. Johan Cruijff (3x), Marco van Basten (3x) en Ruud Gullit wonnen die prijs.

De FIFA-prijs is net als de Uefa-prijs toegekend door een jury van journalisten, experts, fans, bondscoaches en aanvoerders geraadpleegd. Bij de Ballon d’Or stemmen louter journalisten.

Vanaf 2009 ging de Ballon d’Or samen met de prijs van de FIFA. Het inspireerde de UEFA om in 2010 met een eigen prijs te komen, de UEFA Men’s player of the world. In 2015 gingen France Football en de FIFA op eigen benen verder. Sindsdien zijn er drie verkiezingen, maar elk jaar won dezelfde speler alle prijzen, in 2016 en 2017 Cristiano Ronaldo, in 2018 Luka Modric.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden