Interview Alcoholbeleid

Verzet tegen het Holland Heinekenhuis. ‘Sporters worden gebruikt om alcohol te verkopen’

Het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid is niet blij met de band tussen NOCNSF en Heineken. Het Stap wil dat de sportkoepel breekt met de bierbrouwer. 

Koning Willem-Alexander, koningin Maxima, premier Mark Rutte, Guus Hiddink en zijn echtgenote Liesbeth Pinas in het Holland Heineken House tijdens de Olympische Winterspelen van Pyeongchang. Beeld ANP

Trots stuurde NOCNSF maandag het nieuws de wereld in dat de banden met Heineken opnieuw aangehaald worden op weg naar de Olympische Spelen van 2020 in Tokio. De brouwer zal voor de 15de keer op rij in het Nederlandse clubhuis de biertjes tappen. 

De vrolijke toon van het persbericht was  niet besteed aan Stap, het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid. Het kwam maandagmiddag met een opvallende oproep aan de olympische sporters: ‘Ga niet akkoord met de nieuwe deal.’ Wim van Dalen, directeur van Stap, vindt het onbegrijpelijk dat bier en sportprestaties wederom aan elkaar verbonden worden.

Wat is er zo verkeerd aan Heineken als partner van NOCNSF?

‘Er is steeds meer wetenschappelijke kennis over de lichamelijke schade die alcohol kan veroorzaken. We hebben de mond vol van de gezonde samenleving, van een gezonde volgende generatie. We willen jongeren zo veel mogelijk gezond gedrag aanleren als het aankomt op eten, roken en ook drinken. We proberen te zorgen dat alcohol zoveel mogelijk uit het leven van jongeren verdwijnt en sport is een voor de hand liggend terrein om dat te doen. Daarom willen wij dat NOCNSF de relatie met de alcoholindustrie verbreekt.’

Waarom richt u zich met uw oproep specifiek tot de sporters?

‘Sporters worden nu, cru gezegd, gebruikt om alcohol te verkopen. Het Holland Heineken House is een grandioze marketingact van de producent. Maar de sporters zijn voor veel jongeren idolen en ik vind dat ze met die positie en hun status een standpunt moeten innemen en niet automatisch akkoord moeten gaan.’

Sporters zouden zich moeten richten tegen de organisatie die ze nodig hebben om hun grootste sportieve ambitie te bereiken: olympisch succes. Dat zullen ze toch niet snel doen? En bovendien hossen ze maar wat graag mee in het olympisch bierhuis.

‘Het Holland Heineken House heeft een enorme status, dat realiseer ik me ook. Dat is ook logisch. Als we reëel zijn, dan verwachten we niet zoveel effect van onze oproep bij de sporters. Maar het zou al mooi zijn als het een punt van discussie zou worden. Zoiets kan een slingerfunctie hebben. 

‘Onze oproep is indirect ook aan de overheid gericht, aan het ministerie van VWS. Als je wilt scoren als Nederland en dat wilt vieren, waarom neem je zoiets dan niet zelf op je? Waarom laat je het over aan Heineken? Het ministerie is nota bene hard bezig om alcohol te ontmoedigen. Het draait allemaal om geld, dat snappen wij ook wel, maar we willen toch een krachtig signaal laten horen.’

Hadden jullie dat signaal dan niet beter ergens anders kunnen laten klinken?

‘We maken met Stap deel uit van het gesprek rond het preventieakkoord van staatssecretaris Paul Blokhuis. Daar zitten we aan tafel samen met onder meer vertegenwoordigers van de alcoholindustrie en NOCNSF. We hebben het in die vergaderingen expliciet aangekaart waarom we niet kappen met de relatie tussen NOC en Heineken. Aanvankelijk leek NOCNSF er serieus over na te denken, maar daar zijn ze later op teruggekomen.’

In de overeenkomst tussen NOCNSF en Heineken wordt nadrukkelijk het alcoholvrije Heineken 0.0 als uithangbord genoemd. Daarmee zijn uw bezwaren toch in één keer van tafel?

‘Dat is hun oplossing, ja. Als ze het moeilijk krijgen, dan is alcoholvrij bier hun vaste alternatief, maar het is helemaal niet duidelijk of alcoholvrij bier voor de consument daadwerkelijk een vervanger is voor alcoholhoudend bier. Het heeft dezelfde uitstraling en ook de smaak en het uiterlijk zijn bijna hetzelfde. Zo kun je de marketingregels omzeilen en toch bier koppelen aan sport. 

‘Het is eveneens de vraag of kinderen en jongeren het onderscheid kunnen maken en we weten ook nog niet goed of maltbier drempelverlagend werkt voor alcohol. Ook de GGD en preventiefunctionarissen vinden dat alcoholvrij bier niet als alternatief gezien moet worden.’

In 2012 zei André Bolhuis, toenmalig voorzitter van NOCNSF, in deze krant: ‘Ik geloof dat het doodgaan van een paar biertjes per dag nog nooit is aangetoond.’ Is dat tekenend voor de houding in de sportwereld?

‘Onbewust bestaat er een sterke associatie tussen sport en drank. We hebben de neiging om de risico’s te onderschatten. En de industrie heeft een sterk netwerk in de politiek en in de sport. Dat zijn soms vriendschappelijke verbindingen en die laten ze niet zomaar los. 

‘Daarnaast bestaat er in de sport een grote afhankelijkheid van alcohol. Daarin zijn we in Nederland vrij uniek. Onze sportkantines kunnen we vaak niet draaiende houden zonder bier te verkopen. We zitten eraan vastgeketend en dat moeten we proberen te doorbreken.’

Van de sporters valt weinig protest te verwachten, NOCNSF is dik tevreden met de samenwerking. Is het niet vechten tegen de bierkaai?

‘Wat je nu bij roken ziet, gebeurt nog niet bij alcohol, maar ik zie geleidelijk aan wel vergelijkbare positieve ontwikkelingen. We willen ook niemand verbieden om alcohol te gebruiken, maar wel om niet of minder drinken sociaal geaccepteerd te krijgen. Daar zie ik wel verandering in komen, al gaat het nog langzaam.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden