Verweij wil eigen koers varen

Profiel Koen Verweij (26)

Na sterke olympische prestaties zocht Koen Verweij (26) de vrijheid. De schaatser profileerde zich vaker als feestnummer dan als trainingsbeest. Na twee mislukte jaren waagt hij zich aan een rentree. 'Ik denk dat ik bewuster met mijn sport bezig ben.'

Koen Verweij met zijn custom Harley Davidson. Foto Hollandse Hoogte

Het is kil op de baan van Deventer. Mistflarden hangen boven het ijs als Koen Verweij aan de start van de 500 meter verschijnt. Het publiek heeft zich in dikke winterjassen gehuld, het is de eerste koude avond van het najaar in het tochtige stadion. De matige rit van Verweij maakt nauwelijks enthousiasme los. Ook de schaatser wenst niet lang bij stil te staan bij de testrace. Hij spoedt zich na afloop naar de kleedkamer. Nee, hij heeft geen tijd voor vragen.

Het contrast is groot. Twee jaar geleden was de 26-jarige Alkmaarder niet uit de publiciteit weg te slaan. Bij de Winterspelen van 2014 in Sotsji veroverde hij zilver op de 1.500 meter, drieduizendste seconde achter de Pool Zbigniew Brodka. Met de achtervolgingsploeg, die verder bestond uit Sven Kramer en Jan Blokhuijsen, veroverde hij olympisch goud.

Verweij was mateloos populair en liet zich dat na de Spelen graag aanleunen. Hij toonde zijn gebruinde torso aan de kijkers in het duikprogramma Sterren Springen, waar hij zich onverschrokken van de 10-meterplank in het water liet vallen. Hij versierde met zijn blonde lokken een reclamecontract bij modemerk Björn Borg. Het leven als BN'er lonkte. Het schaatsen verloor zijn glans.

Misschien had een strenge coach Verweij kunnen bijsturen, maar hij zat na de Spelen zonder ploeg. Zijn sponsor TVM trok zich terug uit het schaatsen. Het team dat jarenlang de sport had gedomineerd viel uiteen. Sven Kramer verkaste naar trainer Jac Orie, Ireen Wüst naar trainer Marianne Timmer. Verweij wist aanvankelijk nergens aan te haken en liet de teugels vieren. Liever dan trainen maakte hij de blits met zijn Harley Davidson. En hij bezocht feestjes.

Verweij deed mee met het programma Sterren Springen. Foto anp

Ambitie en flair

Het was de opmaat voor langdurige chaos. Twee seizoenen was Verweij de grip op zijn loopbaan kwijt. De eerste zomer trainde hij te weinig en de tweede juist te veel. In de na-olympische winter maakte hij, na een ploeg te hebben gevonden, voortdurend ruzie met zijn trainer Jan van Veen en vorige winter kwam hij niet eens aan het schaatsen van wedstrijden toe. Door alle problemen werd zijn naam synoniem voor gedoe.

Hoe anders was dat aan het begin van zijn carrière. In Jong Oranje maakte hij naam als een groot talent. Hij reed als junior sneller dan Sven Kramer en combineerde die aanleg met ambitie en flair. Hij reed op witte schaatsen. 'Volgend jaar krijg ik witte met babyblauw. Of misschien met babyroze. Dat is heel vies', zei hij destijds grijnzend. 'Een toyboy', noemde ex-schaatsster Wieteke Cramer hem in die tijd.

De 17-jarige allrounder, die zichzelf omschreef als een 'licht adhd-geval', deinsde er niet voor terug om Kramer uit te dagen. Hij pochte dat hij de Fries voorbij zou streven. 'Als hij iets doet, denk ik: dat kan ik ook. En dat zeg ik ook. Hij vindt dat wel grappig. Ik denk dat hij dat bij zichzelf herkent en dat het nieuw voor hem is. Er zijn geen andere jongens die dat doen.'

Verweij was iets te traag voor Olympisch goud op de 1.500 meter. Foto Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Schop onder de kont

Die bravoure leek tot en met de Spelen van Sotsji niet onterecht. Met olympisch goud en zilver en de wereldtitel allround leek hij in 2014 klaar om Kramer op te volgen als beste schaatser ter wereld. Dat hij zich vervolgens overgaf aan feestjes en frivoliteiten stuitte in schaatskringen op onbegrip. Ook bij Kramer.

'Koen, die moet gewoon een schop onder z'n kont hebben', sneerde de achtvoudig wereldkampioen allround enkele weken geleden in NRC Handelsblad. 'Dat weet hij zelf ook wel. Ik denk dat hij volgend jaar, dit jaar misschien al, prima zal schaatsen. Hij zal er vast redenen voor hebben. Maar het blijft zonde. De commerciële waarde wordt bepaald door de continuïteit van je prestaties. En die laat bij sommigen te wensen over. Daar kan ik niets anders van maken.'

Naar eigen zeggen heeft Verweij zichzelf in februari de schop gegeven die hij volgens Kramer verdient. Hij was niet langer 'oververmoeid', de reden die hij vorig seizoen opgaf voor zijn afwezigheid. Hij denkt op de Spelen van 2018 alsnog goud te kunnen veroveren op 'zijn' 1.500 meter.

Koen Verweij juicht na de 10 km tijdens het wereldkampioenschap allround in het Thialf stadion, waar hij in 2014 voor het eerst in zijn loopbaan de wereldtitel allround behaalt. Foto anp

Kansloos is hij niet, denkt oud-trainer Rutger Tijssen. 'Als Koen ergens niet om verlegen zit, is het talent. In de breedste zin van het woord: mentaal, fysiek en schaatstechnisch. Als je daarnaar kijkt is het wel mogelijk, maar dat is ook gebaseerd op wat hij heeft gedaan. En dat is lang geleden. Zijn laatste goede wedstrijd was het WK allround in 2014.'

Om zijn nieuwe droom te verwezenlijken heeft Verweij zich bevrijd uit het keurslijf van de traditionele schaatsploeg. Dat bleek de afgelopen jaren steeds te knellen. Hoewel hij welkom was bij de ploeg van Wüst koos hij ervoor op eigen benen staan, met eigen begeleiders.

Voor elke trainingsvorm heeft hij een trainer aangetrokken. Dat is een benadering waar zijn oud-ploeggenoot Wüst bewondering voor heeft, al ziet ze ook gevaren. 'Hij zegt: als we een fietstraining hebben, dan wil ik de beste fietstrainer en dan wil ik niet dat een schaatscoach iets over mijn fietsen gaat zeggen. Het is een lastige route, omdat hij moet zorgen dat al die verschillende trainers wel één doel nastreven; Koen zo hard mogelijk laten schaatsen. Hij moet ervoor waken dat de een linksaf tegen hem zegt en de ander rechtsaf.'

Sinds vorige winter stelt Verweij zich bewust bescheidener op. Hij maakt op zijn Instagrampagina nog altijd goede sier met flitsende foto's van dure auto's, maar doet geen gedurfde uitspraken meer. Hij probeerde de media zelfs zo veel mogelijk te mijden. Hij gaf alleen een interview aan Quote op verzoek van zijn persoonlijke sponsor, vastgoedhandelaar en schaatsmecenas Dirk-Jan Bakker. Die sprong eerder bij toen Ireen Wüst en Marianne Timmer in geldnood zaten.

Verweij wilde in alle rust trainen. Onzeker of zijn nieuwe aanpak zou aanslaan wilde hij geen verkeerde verwachtingen wekken. Een indicatie van zijn mogelijkheden kreeg hij afgelopen september. Op het overdekte ijs van Leeuwarden reed hij zijn eerste wedstrijd in anderhalf jaar: 1.48,98 op de 1.500 meter. Dat gaf hem voldoende vertrouwen om een contract te tekenen bij iSkate.

Met de schaatsorganisatie, die onder andere Team Plantina en Team Afterpay bestiert, had hij al langer contact. Hij wilde pas een verbintenis aangaan als hij er zelf van overtuigd was dat hij sportief iets te bieden zou hebben. 'Ik moet het wel waard zijn', zegt hij half oktober bij de presentatie van Team Plantina, waar hij voor het eerst, met frisse tegenzin, met de media spreekt.

Foto Hollandse Hoogte

Hij is veranderd, benadrukt Verweij. 'Vorig jaar had ik een andere blik op mezelf. Ik vierde vakantie omdat mijn lichaam moest rusten.' Die tijd is voorbij. 'Ik denk dat ik veel bewuster met mijn sport bezig ben.'

Voor iSkate is het belangrijk dat Verweij met enig niveau aan het seizoen begint. Maar nog belangrijker is de commerciële waarde van de allrounder. Hij behoort nog altijd tot bekendste vijf schaatsers van Nederland. Hij staat garant voor publiciteit. Dat kon iSkate na het vertrek van olympisch sprintkampioen Michel Mulder, die zijn eigen ploeg is begonnen, goed gebruiken.

Maar als het moet...

Dat Verweij zijn eigen koers wil varen is geen probleem. iSkate is vaker flexibel. Zo krijgt shorttracker en olympisch kampioen Jorien ter Mors ook de ruimte om te blijven trainen onder leiding van haar shorttrackcoach Jeroen Otter. Yuri Solinger, algemeen directeur van iSkate: 'Het past prima bij ons, een eigen ploegje oprichten zoals Verweij doet. Het gaat uiteindelijk om wat de sporter fijn vindt en wat de sponsor fijn vindt.'

Het is afwachten of Verweij zijn nieuw aangemeten bescheidenheid, motivatie en concentratie de komende twee seizoenen kan vertalen in prestaties. Voorlopig durft niemand hem af te schrijven.

Wüst: 'Hij heeft zo veel vertrouwen in zijn eigen kunnen op het moment dat het moet, dat hij het dan ook doet. Als Koen zijn tanden ergens in zet en hij gaat er vol voor, dan denk ik dat hij het gaat halen.'

Erelijst Koen Verweij

2008/2009 Jong Oranje, wereldkampioen junioren
2009/2010 TVM-ploeg, wereldkampioen junioren
2010/2011 Team Hart, derde EK allround
2011/2012 Team Van Veen, derde WK allround, wereldkampioen ploegenachtervolging
2012/2013 Team Van Veen, negende WK allround, wereldkampioen ploegenachtervolging
2013/2014 TVM-ploeg: wereldkampioen allround, olympisch kampioen ploegenachtervolging, tweede olympische 1.500 meter
2014/2015 Team Corendon, uitgevallen bij WK
2015/2016 zonder contract bij Team4Gold en team Justlease, geen uitslagen
2016/2017 Rijdt voor Team Plantina, onderdeel van iSkate, werkt met eigen coaches

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.