Verwarring in zwemwereld: Kenkhuis stopt

Hij kreeg een bloemetje in de handen gedrukt en hij bood beide, nog natte wangen aan voor een kus. Dat was dan het Nederlandse afscheid van Johan Kenkhuis, de zwemmer die de nationale zwemwereld in lichte verbijstering achterliet.

Van onze verslaggever John Volkers

Op de 50 meter vrije slag had hij zich zojuist, met de tweede tijd (22,24 seconden) uit zijn loopbaan, geplaatst voor de wereldtitelstrijd van eind maart in Melbourne, maar het was een prestatie zonder vervolg. Kenkhuis, pas 26, besloot enkele weken geleden dat het mooi was geweest.

In maart heeft hij een baan. Over enkele dagen is het zelfs al einde oefening, na de Europese titelstrijd kortebaan van komende weekeinde in Helsinki. In Finland zwemmen de besten van Europa hun banen van 25 meter en mag Kenkhuis zich kansrijk achten.

Zijn nationale concurrent Mark Veens is er door een schouderkwetsuur niet bij en de Brit Mark Foster, abonnementhouder op de 50 en 100 vrij op de kortebaan, ontbreekt.

Ook de Brit, het grijs al bij de slapen, lijkt met leeftijdsverlof te gaan. ‘Foster heeft gezegd dat hij met pensioen was gegaan. Maar ik heb al weer andere verhalen gehoord’, wierp Kenkhuis tegen.

Hij zal zoiets zelf nooit doen, bezweert hij in het nog altijd naar verf ruikende zwembad van Eindhoven. Stoppen en dan toch weer terugkeren. Eens gestopt is altijd gestopt.

Wel is hij twee keer ‘bijna gestopt’. Het was in 2002 dat hij een terugslag kreeg in zijn motivatie. Het was het jaar na zijn fenomenale 47,89 split op de 100 meter vrij, volgens kenners de beste verrichting uit zijn loopbaan. Nederland won mede dankzij Kenkhuis zilver op dat WK in Japan, op de 4 x 100 meter.

Na de Olympische Spelen van 2004, toen Kenkhuis startzwemmer was in de zilveren Nederlandse formatie, nam de Amsterdammer studieverlof. Er was meer aan de hand. Hij geeft het toe: ‘Ik dacht: ’t is mooi geweest. Maar dat hebben er meer gedacht, hoor.’

Hij zegt dat als Pieter van den Hoogenband, de drievoudig olympisch kampioen, in de catacomben passeert en met een vette knipoog begint te schamperen over een zo jonge, getalenteerde zwemmer die nu al is gestopt. Kenkhuis: ‘Maar hij heeft ook zijn momenten gehad.’

In 2005 liet de twijfelende Kenkhuis de WK in Montreal schieten. In 2006 probeerde hij het nog één keer op de langebaan, maar de Europese titelstrijd in Boedapest werd na een uitschakeling in de halve finale – de tijdwaarneming functioneerde niet goed – niet het toernooi dat hem de overtuiging bracht dat er nog meer in het verschiet lag.

‘Ik had toen alles, dat op mijn lijstje stond, wel zo’n beetje afgevinkt’, zo omschrijft Kenkhuis het gevoel dan hem onlangs bekroop. ‘Ik was toe aan nieuw lijstje.’

Kenkhuis is na Van den Hoogenband de Nederlandse zwemmer met de fraaiste olympische erelijst. Hij won brons in 2000, in de 4 x 200 vrij. Vier jaar later was het zilver. Goud zou een station te ver zijn, weet Kenkhuis als geen ander.

Bondscoach Jacco Verhaeren zei zondag het besluit van Kenkhuis te respecteren. ‘Als je het niet meer kunt opbrengen, dan is het verstandig te zeggen: dit was ’t voor mij. Maar het is en blijft jammer.’

Verhaeren benadrukte nog eens hoe hij en velen met hem met vraagtekens waren achtergebleven over de werkelijke kwaliteiten van de vrijeslagzwemmer. Kenkhuis was een stylist. Hij lag zo vlak als een krokodil in het water, een techniek waarmee hij zondag Van den Hoogenband op de 50 meter met gemak versloeg.

Na acht jaar internationaal zwemmen dringt nog altijd de vraag zich op of Kenkhuis meer had gekund dan in ploegverband knallen. Verhaeren: ‘Ik blijf zitten met het gevoel dat hij niet alles uit zijn mogelijkheden heeft gehaald.’

De bondscoach die het Zweminstituut Eindhoven onder zijn hoede heeft, gaf toe het grote talent uit Amsterdam graag eens in het eigen water gehad te hebben. Wat zou er met de straffe hand van Verhaeren uit het zwemtalent van Kenkhuis zijn geworden?

De vraag stellen was hem beantwoorden. Kenkhuis was hondstrouw aan de coach die hem in het tweede deel van zijn loopbaan begeleidde: Fedor Hes. Bij die coach vond hij de vrijheid die hij nodig had zich af en toe in het keurslijf van de topsport te kunnen persen,

In Helsinki rondt hij zijn laatste cyclus af. Hij heeft dit jaar geen zomervakantie genomen, om in Finland nog één keer gas te geven, voor een afscheid in stijl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden