Verslaan de All Blacks hun grote broer Australië?

De rivaliteit tussen Nieuw-Zeeland en Australië is vergelijkbaar met die tussen Nederland en Duitsland. Vanavond staan beide landen in de WK-finale rugby. En de Nieuw-Zeelanders gaan hun grote buur verslaan.

In augustus van dit jaar wonnen de Australiërs nog met 27-16 van Nieuw-Zeeland. Beeld getty
In augustus van dit jaar wonnen de Australiërs nog met 27-16 van Nieuw-Zeeland.Beeld getty

De Haka, de ceremoniële dans van Nieuw Zeeland, ziet er altijd al indrukwekkend uit. Maar in wedstrijden tegen Australië stampen de All Blacks hun voeten nog net iets harder op de grond, steken ze hun tong nog net iets verder naar buiten en slaan ze nog net iets steviger op hun dijen.

Vorig weekeinde werd bekend dat Australië en Nieuw-Zeeland in de finale van het WK-rugby staan. Sindsdien gaat het in beide buurlanden nergens anders over. De twee aartsvijanden stonden nooit eerder tegenover elkaar in de finale van het wereldkampioenschap. Wie de wedstrijd wint, mag jarenlang opscheppen.

'De All Blacks zijn er klaar voor om op de brullende muis te slaan', schreef de Nieuw-Zeelandse journalist Chris Rattue in de New Zealand Herald.

En de Australische krant The Australian plaatste de cynische kop The all whats? Never heard of 'em boven een opiniestuk van een rugbyjournalist.

Het duel tussen Nieuw-Zeeland en Australië om de Bledisloe Cup in augustus. Beeld anp
Het duel tussen Nieuw-Zeeland en Australië om de Bledisloe Cup in augustus.Beeld anp

Klein duimpje

Nieuw-Zeeland voelt zich in alles Klein Duimpje ten opzichte van Australië: het land heeft minder Nobelprijswinnaars, minder landoppervlak, minder inwoners, minder bruto binnenlands product, minder olympische medailles en minder levensverwachting. En Australië wint van ze, altijd: met voetbal, met cricket, met zwemmen.

Maar dan rugby. Daarin vindt heel de wereld de All Blacks (ze spelen altijd in een zwart tenue) in ieder geval tot zaterdagavond het beste.

'Het is net als Nederland-Duitsland in het voetbal', zegt Henrico Prins, die vijf jaar als journalist in Nieuw-Zeeland werkte. 'Voor Nieuw-Zeelanders is Australië de grote broer. Ze houden van hem, maar het is ook leuk om hem een keer een goede schop te geven.'

Gemeenschappelijk verleden

Twee landen, één gemeenschappelijk verleden. In de tweede helft van de 19de eeuw kwam de migratiestroom uit Groot-Brittannië op gang. Veel Engelsen, Ieren en Schotten vestigden zich in Nieuw-Zeeland en Australië. 'Ze hebben minder verschillen dan ze zelf zouden willen toegeven', zegt Prins. Iedere Nieuw -Zeelander heeft wel een direct familielid dat in Australië woont. Veel kiwi's verhuizen naar Australië in de hoop op een betere toekomst. De migratiestroom leidt weleens tot frustratie. Australiërs beschuldigen Nieuw-Zeelanders ervan alleen te verhuizen omdat de lonen in Australië hoger liggen en omdat het socialezekerheidsstelsel er beter is.

Nieuw-Zeelanders vinden op hun beurt Australiërs, zwart-wit gesteld, arrogant en opschepperig. Een kiwi is bescheidener en meer in zichzelf gekeerd.

Nog even dit: de kiwi (de vogel, niet het fruit) kan dan wel het nationale beeldmerk van Nieuw-Zeeland zijn, het was uitgerekend in Australië waar hij in 1906 voor het eerst als symbool werd erkend.

De Haka. Beeld anp
De Haka.Beeld anp
Australiër Israel Folau wordt gestopt door drie All Blacks in de wedstrijd om de Bledisloe Cup. Beeld anp
Australiër Israel Folau wordt gestopt door drie All Blacks in de wedstrijd om de Bledisloe Cup.Beeld anp

Rugbystrijd

En dan zijn er nog wat rugbyincidenten uit het verleden. Zo geeft Australië de Nieuw-Zeelander Colin Meads nog altijd de schuld voor een blessure van legendarische scrum half Ken Catchpole, die hem in 1968 zijn carrière kostte.

Nieuw-Zeeland is nog altijd verbolgen omdat Australië de organisatie van het WK van 2003 niet wilde delen.

Rugby is in beide landen groot. Maar in Nieuw-Zeeland is het rugby en dan een hele tijd niks. Het is daar bijna religie. Toen de All Blacks in 2011 wereldkampioen werden, maakte de kampioensbeker een wekenlange reis door het land.

Prins: 'Je kan Nieuw-Zeeland niet leren kennen zonder rugby te snappen. Het spel vertelt iets over hoe de mensen zijn. Het zijn doordouwers door hun verleden als migrantennatie. Ze geven nooit op. Dat zie je terug in de manier waarop ze rugby spelen.'

De All Blacks zijn nipt favoriet voor de finale van zaterdag. Richie McCaw, hun aanvoerder, wordt gezien als de beste openside flanker aller tijden. In zijn waarschijnlijk laatste wedstrijd voor de All Blacks moet hij zijn carrière gaan bekronen. De Nieuw-Zeelandse media weten zeker dat niemand hem daarvan kan afhouden.

Om 17.00 uur Nederlandse tijd begint zaterdag de finale tussen Australië en Nieuw-Zeeland.

Een cultheld als scheidsrechter

Door: Patrick van IJzendoorn

De beste recente uitvinding in het rugby is de microfoon die televisiekijkers in staat stelt om te horen hoe de scheidsrechter de spelers corrigeert tijdens de wedstrijd. Dat komt vooral te pas bij de man die zaterdag de finale leidt, Nigel Owens. De 44-jarige Welshman staat bekend om zijn gevatte opmerkingen. Het draagt bij tot het grote respect dat hij bij de spelers geniet.

Met zijn zangerige Welshe accent houdt hij er vooral van om spelers die zich misdragen te adviseren om te gaan voetballen. 'Het voetbalstadion is 500yards verderop', zo hield hij een Leicester-speler een keer voor. Zijn bekendste terzijde uitte hij een jaar terug tijdens een wedstrijd tussen Harlequins en Castres. 'Even I am straighter than that one', zei hij nadat een speler de bal veel te schuin had ingeworpen.

Scheidsrechter Nigel Owens Beeld anp
Scheidsrechter Nigel OwensBeeld anp

Het was een referentie naar zijn homoseksualiteit. In 2007 was de voormalige jeugdwerker uit Mynyddcerrig uit de kast gekomen. Hij zei te vrezen voor zijn carrière als topscheidrechter, maar over het algemeen waren de reacties positief. Door de jaren hebben meerdere bekende rugbyers zijn voorbeeld gevolgd. De Australische topspeler David Pocock is, hoewel zelf hetero, een homo-activist.

Dat Owens de finale heeft gekregen, is zeker geen 'signaal'. Hij is simpelweg de beste, met zijn directe manier van communiceren en zijn consequente beslissingen. Owens is uitgegroeid tot een cultheld en bezocht eerder dit toernooi Buckingham Palace. 'Wel, ik heb de nodige Queens ontmoet in mijn leven en sommige van jullie zeggen dat ik er eentje ben', tweette hij, 'maar nu op weg naar het paleis om de echte te ontmoeten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden