AchtergrondZomerijs

Verschil tussen goud of zilver zit ’m in peperduur zomerijs in Thialf

Het ijsstadion Thialf in Heerenveen. Beeld HH

Of Sven kramer goed is in januari, wordt bepaald in juni. Maar dit jaar duurde het lang voor er ijs lag in Thialf. Zomerijs is duur en nauwelijks exploitabel. Maar vanaf maandag kunnen coaches en sporters opgelucht ademhalen: er kan geschaatst worden in Heerenveen.  

Schaatsen mag een wintersport zijn, voor de huidige generatie toppers is een zomer zonder ijs onvoorstelbaar. Vanaf vandaag kunnen ze weer door Thialf glijden, een essentiële voorwaarde om straks in de winter hard te kunnen rijden. Sven Kramer: ‘Ik weet wat het verschil is tussen winst en verlies. En dat is - knip - weg. Dan ben je derde of vierde.’

Toch scheelde het maar weinig of die ijstijd was de schaatsers onthouden. Niet vanwege corona, maar omdat de KNSB en Thialf, beide geplaagd door financiële perikelen, geen overeenstemming konden bereiken over de huurtarieven. Zo vergleed het voorjaar en bleef lang onzeker of de ijsbaan deze zomer open zou gaan. 

En dat terwijl Thialf volgens coach Jac Orie idealiter elk jaar in juni al zou moeten opengaan en vervolgens negen maanden ijs zou moeten bieden. ‘De eerste maanden na het seizoen wil je wel even van het ijs af. De nek, de rug en zo even wat rust gunnen, maar daarna wil je die basis weer uitbouwen en dan is het al gauw half juni.’

Zomerijs is volgens de coach zo belangrijk dat hij even overwoog om Thialf met zijn team, Jumbo-Visma, dan zelf maar te regelen. En te betalen. ‘We hebben het er wel even over gehad, om het samen met een aantal buitenlandse ploegen te doen, maar toen duidelijk werd dat er vanaf 1 juli in Inzell zomerijs zou komen, hebben we dat verder laten liggen.’ 

Zomerijs is duur en nauwelijks exploitabel. ‘Als het buiten warmer is, dan is het zeker duurder dan ’s winters om ijs te maken’, zegt Thialf-directeur Marc Winters. ‘Het gaat niet alleen om de koelinstallatie, maar ook de warmtepompen en luchtdroging moeten harder draaien. Daarbij zijn de energiekosten de afgelopen jaren gestegen.’ 

Het ijs ligt er eigenlijk alleen voor de topploegen, recreanten komen er nauwelijks en clubs evenmin. Winters: ‘We leggen het ijs niet neer voor de fun, maar omdat experts als Jac Orie zeggen dat het nodig is voor topprestaties.’

150 duizend euro

De huursom van zomerijs is bijna het dubbele van het winterse tarief en lag enkele jaren geleden op een kleine 100 duizend euro voor zes weken. Volgens de KNSB ligt het deze zomer ‘beduidend hoger dan voorgaande jaren’. Een ingewijde laat weten dat het om zo’n 150 duizend euro voor zeven weken gaat. De KNSB en Thialf hebben afgesproken niet in detail te treden. Winters: ‘Ik kan het bedrag bevestigen noch ontkennen’.

Financieel is het sowieso geen vetpot voor Thialf, dat de afgelopen jaren steeds grotere verliezen boekte. Deze winter werd het tekort zo penibel dat er een reddingsplan werd opgetuigd en om extra subsidie van de Gemeente Heerenveen en de Provincie Fryslan, beide aandeelhouder van het ijscomplex, werd gevraagd. In april kwamen gemeente en provincie met geld over de brug. Een faillissement was afgewend.

In het reddingsplan stond nadrukkelijk dat Thialf te toeschietelijk was geweest in de huurtarieven die het tot en met 2022 met de KNSB en NOCNSF had afgesproken. Dus toen de schaatsbond aanklopte voor zomerijs, gingen de onderhandelingen moeizaam. Zeker omdat de KNSB zelf ook krap bij kas zit. Het heeft, na het afscheid van KPN, nog altijd geen hoofdsponsor. En dat slaat een gat van bijna vier miljoen euro in de begroting.

De schaatsbond had eigenlijk vlak na het schaatsseizoen een nieuwe geldschieter willen presenteren. De bijeenkomst om de handtekeningen onder het contract te zetten was al gepland toen corona ervoor zorgde dat het bedrijf zich terugtrok en de KNSB opnieuw op zoek moest naar een sponsor. Die zoektocht loopt nog altijd.

Daarom duurde het uiteindelijk tot begin juni, de maand dat de ijsbaan de afgelopen jaren steevast de deuren opende, voordat de KNSB en Thialf tot een akkoord kwamen en NOCNSF aankondigde om 250 duizend euro per jaar meer aan Thialf te betalen, boven op de 400 duizend euro die het al jaarlijks bijdroeg.

Tot enkele jaren geleden reisden de schaatsploegen ’s zomers altijd door Europa en soms zelfs naar Canada om op het ijs te kunnen staan. Thialf had in die jaren meestal slechts een week of drie een geprepareerde 400-meterbaan, maar de laatste jaren werd die periode steeds langer. Dat was zeer naar de zin van de Nederlandse schaatsploegen. Orie: ‘Je hoeft niet te reizen. Je hebt er alles bij de hand en je hebt geen jetlags.’

Het is ook een kostenkwestie dat Orie liever in Nederland blijft. Het gebruik van het ijs in Thialf is verdisconteerd in het licentiebedrag dat de commerciële ploegen jaarlijks afdragen aan de KNSB. Op buitenlandse ijsbanen moeten ploegen de ijshuur zelf betalen. ‘Naar het buitenland gaan is hoe dan ook een stuk duurder.’

In augustus gaan de schaatsbond en de ijsbaan nogmaals om tafel om afspraken te maken voor de komende jaren. Dat is volgens Kramer geen overbodige luxe. ‘We hebben het tijdens de WK afstanden gezien: Nederland staat onder druk. Als je dan in faciliteiten achteruitgaat, ga je ook in prestaties achteruit’, zei hij in mei. ‘We moeten zorgen dat de komende twee jaar op weg naar de Spelen de randvoorwaarden gegarandeerd zijn. Anders hebben we een probleem.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden