Verlicht schaatst Kodaira iedereen naar huis

Wereldbekerwedstrijden Berlijn

Ze laat schaatsen op de sprintafstanden er zo eenvoudig uitzien. Met haar diepe zit en krachtige afzet kandideert de Japanse Nao Kodaira zich nadrukkelijk voor goud in Pyeongchang. Met dank aan Nederlandse trainingsarbeid en een Japans dieet.

Nao Kodaira in Berlijn op weg naar de zege op de 500 meter. Beeld EPA

Het was de Nederlandse zuivel die schaatsster Nao Kodaira, twee jaar lang Japanse snelheidsduivel in Hollandse dienst, in de weg zat. Kaas en boter, erg lekker, maar de inmiddels 30-jarige Kodaira bleek een zuivelallergie te hebben die haar conditie tot de zomer van het vorig jaar aantastte.

Na terugkeer in eigen land, naar de vertrouwde Aziatische keuken van rijst, misosoep en vis, werd Kodaira plotseling de uitblinker die zij in potentie waarschijnlijk al tijden was. 'Ik viel meteen twee, drie kilo af. Ik voel me nu heerlijk licht', vertelde zij vrijdag na haar vijfde zege op de 500 meter van het wereldbekercircuit.

Ze tikte, op de inmiddels stokoude indoorbaan van Berlijn, ook het baanrecord aan: 37,43. Dat record is met 37,36 in handen van de tweevoudig olympisch kampioen, Sang-hwa Lee uit Zuid-Korea. Die mag een jaar voor de Winterspelen in eigen land, gaan vrezen voor haar hegemonie. Zij is niet langer onverslaanbaar. In buurland Japan is een vrouw opgestaan die schaatsen er net zo eenvoudig laat uitzien als Lee: diep zitten, onder de wind door duiken, formidabele afzet.

Kodaira, 1.65 lang en nu minder dan zestig kilo, ging in 2014 met opzet naar Nederland, naar Team Continu van de coaches Marianne Timmer en Gianni Romme. Zij kende de twee van gezicht, van hun uitzonderlijke prestaties bij de Olympische Winterspelen van 1998. Die waren in Nagano, de bergstad waar Kodaira opgroeide. Zij keek als meisje van 11 naar de tv en zag de Nederlanders excelleren op het Japanse kunstijs van de M-Wave. Timmer won de 1.000 en 1.500 meter; Romme werd kampioen op de 5 en de 10 kilometer.

Nederland was vanaf dat moment het beloofde land voor een schaatsmeisje als Kodaira. Toen ze eindelijk, na de Olympische Spelen van Sotsji, toetrad tot een Nederlands profteam, een van de renstallen die in Rusland voor de krankzinnig hoge oogst van 23 medailles zorgde, was zij kneedbaar en vormbaar. Ze leerde snel Nederlands. Engels gaat haar opmerkelijk genoeg moeilijker af.

Friese vlag

Vrijdag paradeerde ze met een handdoek in de kleuren van de Friese vlag door de catacomben van Sportforum. Ze had die gekocht als geluksdoekje voor de toekomst. Ze deed zelfs enkele uitspraken in het Fries, geleerd van ex-teamgenoot Yvonne Nauta en uiteraard bijgehouden in de trainingsomgeving van kunstijsbaan Thialf te Heerenveen.

In Friesland zullen ze Kodaira de rol van uitblinker gunnen. Ze is gedienstig, zoals alleen een Japans mens kan zijn. Ze lacht altijd vriendelijk. Ze kan schaatsen; ook een voorwaarde om in Friesland echt gewaardeerd te worden. In december won ze bij de wereldbeker, de officieuze opening van het verbouwde Thialf, de 500 meter. Veel mooier zal het ook voor haar niet kunnen.

Beeld Proshots

Kodaira bedankte vrijdag twee mannen voor haar verschijning op het hoogste niveau. Een was haar trainer, met wie ze voorheen ook werkte: Masahiro Yuki. 'Yuki is heel slim', sprak zij. Hij is dan ook niet voor niets professor op de Shinsu Universiteit van Matsumoto.

Yuki was de man die in 1998 Hiroyasu Shimizu, bijnaam De Keizer, in Nagano naar olympisch goud op de 500 meter coachte. Nadien en voordien won nooit een Japanner die legendarische schaatsmedaille. Yuki coacht het universiteitsteam.

Kodaira is niet aangesloten bij de nationale ploegen allround en sprint die door de Nederlanders Johan de Wit en Robin Derks worden gecoacht. De twee hebben wel bijgedragen aan een forse stijging van het Japanse schaatsniveau.

Shani Davis

Kodaira is daarin de uitblinker. Zij legde de oorzaak van haar progressie voor een fors deel bij Shani Davis, de Amerikaanse routinier, die haar aan andere schaatsijzers hielp: ze stapte van Maplebuizen over op Vikingmateriaal. Davis ontkende dat gek genoeg in Berlijn. 'Ik heb niets aan haar materiaal gedaan. Ik heb haar alleen technisch geholpen.'

Onder technische hulp verstaat Davis aanwijzingen over de schaatstechniek van het vriendelijke meisje dat hem om hulp vroeg. Zulke verzoeken kan Davis niet weigeren. 'Ik heb haar en haar coach dingen verteld over Nao's manier van schaatsen. Die hebben ze overgenomen. Nao voert die nu uit. Het gaat geweldig met haar', aldus de Amerikaan, die zelf op Maple schaatst.

Kodaira was na de 500 meter van vrijdagmiddag nog niet klaar met haar opvallende optreden. Op de 1.000 meter dook ze onder de tot dan toe leidende tijd van de Nederlandse Jorien ter Mors: 1.15,49 om 1.15,62.

De Amerikaanse Heather Bergsma (voorheen Richardson) moest eraan te pas komen om Noa Kodaira een tweede overwinning die middag te ontnemen. Het was slechts een minuscuul verschil (0,07 seconde), waarmee een totale Japanse feestdag werd voorkomen.

Beeld Proshots

Nuis deelt tik uitje aan Joeskov

Twee weken voor de vier grote dagen van het schaatsseizoen, de WK afstanden in Korea, deelde Kjeld Nuis een tik uit aan de Russische heerser op de 1.500 meter, Denis Joeskov. De Nederlander versloeg de Rus in de wereldbeker van Berlijn: 1.45,94 om 1.46,03.

De zege kwam tot stand in een persoonlijk duel op de laatste rit, waarin Joeskov de laatste ronde leek 'te laten lopen'. Hij had normaliter op de laatste kruising voor Nuis moeten rijden, maar kwam achter hem uit. 'Ik dacht: waar blijft-ie?', aldus Nuis. Die miste daardoor het voordeel om in het tweede deel van die laatste ronde comfortabel in Joeskovs kielzog te kunnen schaatsen.

Toen de Rus weer aanzette, gaf Nuis alles om zijn uitdager voor te blijven. Dat lukte, met klein verschil. 'Maar met het oog op de WK in Korea deelde ik graag dit psychologisch tikje uit.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.