Sport Door na trainingsongeluk

Verder op vier wielen: baanwielrenster Kristina Vogel (27) wil na zwaar trainingsongeluk weer ‘het leven in’

De in Duitsland beroemde baanwielrenster Kristina Vogel (27) liep in juni bij een zwaar trainingsongeluk een dwarslaesie op. Na tweeënhalve maand in een revalidatiekliniek, sprak de twaalfvoudig wereldkampioen en houdster van twee gouden olympische medailles in een persconferentie voor het eerst over het ongeluk, het herstel en haar toekomstplannen.

Baanwielrenster Kristina Vogel arriveert op de persconferentie waar ze voor de eerste keer de pers te woord staat na haar ongeluk in juni. Beeld REUTERS

Pragmatisch en direct als het Duitse publiek haar kent, heeft Kristina Vogel een korte samenvatting paraat van haar toestand: ‘Van twee wielen, ga ik verder op vier wielen.’ Ze kijkt de zaal rond en glimlacht, alsof dit een van de vele persconferenties is die ze heeft gegeven in haar topsportloopbaan. Het is de rolstoel die het verschil maakt, en de twee witgejaste geneesheren naast haar, die Vogel bij opmerkingen als deze blikken toewerpen van professioneel-gedistantieerde vertedering.

De naam Kristina Vogel is buiten Duitsland alleen bekend onder wielerbaanfanaten, maar in eigen land is Vogel een sportieve grootheid sinds ze in 2010 haar eerste wereldtitel won. Daarna volgden er nog tien, in verschillende disciplines, plus twee gouden olympische medailles.

Deze zomer had ze voor de zoveelste keer Europees kampioen willen worden, maar zover kwam het niet. In juni botste ze op de wielerbaan in Cottbus met 60 kilometer per uur tegen een andere baangebruiker, een junior uit Nederland die zijn staande start aan het oefenen was.

‘Ik begreep dat ik verlamd was’

Het eerste wat ze zich daarna herinnert, is dat ze op de baan lag. ‘Ik adem, dacht ik, ademen, ademen.’ Ze zag dat er ploeggenoten op haar af kwamen rennen. ‘Toen zag ik iemand weglopen met mijn schoenen in z’n hand. Ik had niet gevoeld dat ze waren uitgetrokken. Ik dacht meteen: oké, ik ben geen voetganger meer. Ik begreep dat ik verlamd was.’ Achteraf is ze daar blij om. ‘Als het me pas in het ziekenhuis was verteld, bij het ontwaken uit mijn kunstmatige coma, dan was de schok nog groter geweest.’

Dat wakker worden vond dagen later plaats, na een helikoptervlucht naar Berlijn, waar ze sindsdien wordt verpleegd in het Ongevallen Ziekenhuis, gespecialiseerd in aandoeningen van het ruggenmerg. Behalve een breuk van de zevende wervel waarbij ook het ruggenmerg zwaar beschadigd raakte, had ze een gebroken nekwervel, en brak ze haar borst- en sleutelbeen.

Vogel na het winnen van goud op de wereldbeker in Cali, Colombia in februari 2017. Beeld EPA

Het zaaltje waar Kristina Vogel komt binnenrollen, zonder hulp en met een behoorlijke vaart, zit vol journalisten uit binnen- en buitenland. Bijeenkomsten als deze hebben onherroepelijk iets voyeuristisch. Al die blikken op haar lichaam, onmiskenbaar atletisch, maar ook onrepareerbaar kapot.

Brutale rode pumps

Maar Kristina Vogel wil dit, heeft de publiciteit zelf gezocht. ‘Ik wil terug in het leven’, zegt ze. De afgelopen twaalf weken had ze nodig om de ‘nieuwe situatie’ te verwerken, voor haarzelf, met haar vriend, ook een ex-baanwielrenner. ‘Al m’n beste vrienden zaten aan mijn bed, ik ben in die eerste tijd op z’n langst twee uur alleen geweest.’ En daar komen toch de tranen. ‘Ik huil eigenlijk nooit.’

Wie haar daar ziet zitten, met aan haar gevoelloze voeten brutale rode pumps, haar wakkere ogen, snapt meteen waarom ze door de pers zo vaak ‘de gangmaker binnen de Duitse baanploeg’ werd genoemd.

De eerste weken, die waren het moeilijkst. Ze heeft in het ziekenhuis harder moeten vechten dan op welk toernooi dan ook – die vraag werd natuurlijk gesteld. Minstens zo erg als de pijn vond ze de verveling, het niks kunnen en mogen doen. Ze moest zelfs van haar ene op haar andere zij worden gerold, en vroeg steeds vanaf wanneer ze zelf iets mocht leren, zoals rechtop zitten. ‘Geduld, zeiden de artsen steeds, geduld. Ik ben dat woord gaan haten!’

Eerder ongeluk

Op mismoedige momenten bekijkt ze de filmpjes die haar vriend maakte van haar vooruitgang de laatste weken: voor het eerst zitten, zelf van de rolstoel in haar bed rollen. ‘Ik vind het moeilijk om verdriet toe te laten, maar ik ben het aan het leren.’

Wat haar op een vreemde manier helpt, is dat ze al eens een zwaar ongeluk heeft gehad. In 2009 kwam ze fietsend op straat in botsing met een auto. Ook toen lag ze in coma, maar het jaar daarop won ze haar eerste wereldtitel. ‘Achteraf gezien was dat misschien een voorbereiding op dit ongeluk.’

Zo weet ze nu dat de vraag ‘waarom ik?’ een onzinnige is. ‘Daaraan wil ik geen energie verspillen. Het is zoals het is.’ Ook de schuldvraag vindt ze irrelevant, al wil ze wel dat wordt uitgezocht hoe het ongeluk heeft kunnen gebeuren. Van de Nederlandse junior of de KNWU heeft ze na het ongeluk niets gehoord, zegt ze. Bij navraag blijkt dat de wielerbond in juli wel heeft geprobeerd contact met haar op te nemen, maar dat Vogels coach dat in de eerste weken heeft afgehouden. Ze zullen binnenkort nog een poging doen.

Uitdaging

Natuurlijk krijgt Vogel ook de vraag wat ze in de toekomst wil doen. Ze weet het niet, maar kan zich niet voorstellen dat ze de wielersport helemaal vaarwel zegt. ‘Misschien wil ik ervoor zorgen dat dit soort zinloze ongelukken niet meer gebeurt.’ Daarnaast wil ze haar baan weer oppakken, bij de politie. ‘Ook daar zijn mogelijkheden met een rolstoel.’

Maar de eerste stap is weg uit de kliniek. Bij de meeste patiënten duurt hun verblijf daar een half jaar tot een jaar. Vogel heeft zich voorgenomen voor Kerst thuis te zijn. ‘Het is ambitieus’, zegt ze met een lachje naar de twee artsen. ‘Maar ik ga de uitdaging aan.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.