'Verdedigen is een kunst, maar de Italianen zijn geen echt goede verdedigers'

Ernie Brandts (44) en Adri van Tiggelen (43) waren het, Johan Hansma (31) is het nog steeds: verdediger. Met extra belangstelling kijken ze daarom naar bewierookte Italiaanse verdedigers als Nesta en Cannavaro....

Er is geen sprake van bewondering, en genieten doen ze ook maar mondjesmaat, van de Italiaanse verdedigers. Ernie Brandts, Adri van Tiggelen en Johan Hansma hielden of houden van hun vak, verdedigen. Maar ze houden vooral van voetbal, en goed voetbal zit er volgens het drietal veel te weinig in, bij de Squadra Azzurra. Het is effectief, het levert voorlopig resultaat op, maar dat je nou zegt: ze verheffen het verdedigen tot kunstvorm, nee. Zeker niet.

'Het is anti-voetbal', zegt Ernie Brandts, voormalig voorstopper van PSV en Oranje, waarvoor hij tussen 1977 en 1985 28 maal uitkwam. 'Maar ja, dat is nu eenmaal de landsaard. Verdedigen wordt ze met de paplepel ingegoten.' Brandts, tegenwoordig hulptrainer bij PSV, dankt zijn faam voor een groot deel aan zijn vierde interland, de halve finale van het WK van 1978, tegen Italië. Brandts was 22, schoot eerst in eigen doel, en maakte daarna gelijk met een knal in de kruising. Dino Zoff, toen keeper en nu bondscoach, stond erbij en keek ernaar. Brandts' vijfde interland was vervolgens de WK-finale.

'Zeker, verdedigen is een kunst', zegt Brandts. 'Net als aanvallen. Je moet inzicht hebben, anticiperen. Op een kiene manier mensen uitschakelen. En dat kunnen ze natuurlijk wel, die Italianen. Zoals wij in Nederland kleine jongetjes leren aanvallen, zo leren ze ze in Italië eerst verdedigen. En dat zie je terug in het nationale elftal. Maar grote verdedigende klasse zie ik in dit elftal niet terug.'

'Het is gemakkelijk wat ze doen', meent Adri van Tiggelen, de spijkerharde verdediger van FC Groningen, Anderlecht en PSV, die tussen 1983 en 1992 tot 56 interlands kwam en die in 1988 deel uitmaakte van het elftal dat Europees kampioen werd. Van Tiggelen, straks assistent van Hans Westerhof bij Willem II: 'Het is gemakkelijk verdedigen, met acht man op de zestien meterlijn.

'De kunst van het verdedigen? Wat is kunst? Dat hangt, vind ik, erg af van de hoogte waarop je verdedigt. Een verdediger die op de middenlijn staat te verdedigen, dat vind ik knap. Wat die Italianen doen niet. Ik heb meer respect voor Jaap Stam, die verdedigt met een enorme ruimte achter zich, dan voor de Italianen die maar met z'n allen op de zestien blijven staan.'

Johan Hansma, vrije verdediger van Heerenveen, is het hardst in zijn oordeel. De man uit Marknesse kijkt extra geïnteresseerd naar het EK: hij is actief als 'deskundige' voor Omroep Flevoland, 'en bovendien ga ik ervan uit dat ik straks in de Champions League met Heerenveen een aantal van die jongens die nu op het EK spelen tegenkom. Dat maakt het nog interessanter.' Van zijn Italiaanse collega's steekt hij voorlopig weinig op. 'Ik vind het niet eens echt goede verdedigers. Ze geven zelfs behoorlijk veel kansen weg.'

'Nee, ik kan er ook niet van genieten', zegt Brandts. 'Het is alleen maar wachten op een fout van de tegenstander. Wat ik wel goed vind, is dat de spitsen weinig kansen nodig hebben. Ze halen een heel hoog rendement. Ach, je weet het hè. Alles is in Italië gerelateerd aan het resultaat. Alle aandacht is er in de eerste plaats op gericht om niet te verliezen.'

'Omdat hun middenveld en aanval niet zo veel voorstellen, leunen ze volledig op de verdediging', zegt Johan Hansma. 'Vandaar schieten ze de bal naar voren, die Inzaghi holt wel. De meeste kwaliteit staat nog in de defensie, en daarom krijgen ze nu opeens het stempel van een ploeg die zo knap verdedigt. Iemand is daarmee begonnen, en in het voetbal is het nu eenmaal zo, dat iedereen iedereen napraat. Maar de verdediging van Portugal, of die van Frankrijk, is die zoveel minder dan die van de Italianen? Vind ik niet. Alleen zie je bij die ploegen nog wat meer dan alleen verdedigen, en dus richt de aandacht zich ook op andere facetten van hun spel.'

'Het moet nog maar blijken hoe goed ze werkelijk zijn', vindt Adri van Tiggelen. 'De sterkste ploegen moeten nog komen. Je kunt wel zeggen wat verdedigen ze toch knap, maar ze zijn nog niet echt getest. Ze geven echt wel wat weg hoor, alleen wordt het tot dusver niet afgestraft. Wat ik goed vind aan het Italiaanse spel, is de snelle omschakeling van verdediging naar aanval. Dat geduld, om te wachten op dat ene moment, dat zeker komt, dat is wel mooi. En het feit dat ze, omdat ze zo dicht voor het doel verdedigen, geen overtredingen mogen maken, en dat dan ook niet veel doen. Dat is knap. Maar wat wil je, dat zijn ze gewend, zo spelen ze in de competitie elke week.'

Hansma: 'Tot dusver is het grote geluk van de Italianen geweest, dat ze in alle wedstrijden op voorsprong zijn gekomen. Daarna kunnen ze het spelletje spelen dat hen het beste ligt: terugvallen, wachten. Ik ben benieuwd wat ze doen als ze op achterstand komen. Ik vraag me af of ze wel een ander systeem kúnnen spelen. Weet je wie ik trouwens wel goed vind? Hun keeper, Toldo. Die man valt op. Wat trouwens ook altijd een bewijs is dat de verdediging niet zo heel sterk is.'

'Als je tegen deze ploeg als eerste weet te scoren, dan heb je ze', zegt Adri van Tiggelen. 'Dan moeten ze komen en worden ze kwetsbaar.'

'Zo gemakkelijk als tegen Joegoslavië zal het niet gaan', denkt Ernie Brandts. 'Maar toch geloof ik dat Nederland zal bewijzen dat deze verdediging niet onneembaar is. Dit is geen verdediging in de allerbeste Italiaanse tradities van het catenaccio uit de jaren zestig en zeventig. Dat waren echt muren waar je tegenop liep.'

Hansma: 'Ik hoop echt dat ze verliezen. En niet alleen omdat Nederland dan wint. Elk groot toernooi heeft invloed op de toekomst van het voetbal. Stel dat Italië Europees kampioen wordt. Dan krijg je het weer van alle kanten te horen: puur verdedigend voetbal loont.'

Van Tiggelen: 'Nederland krijgt kansen, onherroepelijk. Die moeten ze erin schieten. En niet in de Italiaanse val lopen.'

Brandts: 'Kwalitatief is Nederland beter. Als ze zorgen dat ze de persoonlijke duels winnen, dan winnen ze de wedstrijd.'

Hansma: 'Bergkamp en Kluivert hebben de creativiteit om de boel open te breken. Ik verwacht dat Nederland wint.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden