Verbij voelt zich op z'n plek in tweede thuisland Japan

In Nederland krijgt Kai Verbij nooit vragen over zijn Japanse paspoort. In Obihiro, waar hij vrijdag zijn wereldbekerdebuut maakte, wil de Japanse pers weten of hij overweegt Nederland te verruilen voor het geboorteland van zijn moeder. 'Ik kom hier en van alle kanten hoor ik: je kan ook voor Japan uitkomen.'

Kai Verbij, de Nederlands-Japanse schaatser reed vrijdag de 500 meter.Beeld Erik Pasman

De schaatser uit Leiderdorp vindt het vermakelijk, zegt hij kort na zijn debuut. Op de 500 meter reed hij 35,77 seconden, de vierde tijd van vijf Nederlandse deelnemers. Hij wist twee van de vijf Japanse sprinters achter zich te houden. De 1.000 meter, vandaag, ligt hem beter. 'Ik verwacht dat ik de beste Japanner wel ga verslaan.'

Verbij (20) voelt zich op zijn gemak in Obihiro. Tijdens de lunch deelt hij een tafel met twee Japanse schaatsers. Hij spreekt hun taal. Hij is vaak in de regio Sendai op vakantie geweest en bezocht tot zijn 13de elke zaterdag de Japanse school in Rotterdam. Thuis praat hij met zijn moeder Japans. 'Ik vind dat ik het goed spreek. Ik versta bijna alles. Alleen bij echt diepzinnige gesprekken haak ik af.'

Japanse cultuur

Ook in de dagelijks omgang in Obihiro merkt Verbij dat hij de Japanse cultuur in zich heeft. Hij buigt gemakkelijk en vaak. Hij heeft een sterk ontwikkeld gevoel voor verhoudingen. Zo zal hij topsprinter Joji Kato, de oud-wereldrecordhouder, niet snel aanspreken. Dat hoort een nieuwkomer als hij niet te doen volgens de Japanse etiquette.

Verbij: 'Ik ben niet zo'n leeuw die op straat loopt te brullen zodat anderen weten dat hij er is. Vergeleken met de meeste Nederlanders ben ik streng opgevoed. Buigen voelt voor mij niet vreemd aan. Ik voel me een beetje slecht als ik het niet doe.'

'Japollander'

De wereldkampioen junioren op de 500 en 1.000 meter was al eens eerder in Obihiro, tijdens de WK junioren van 2012. Toen kreeg hij al vragen over het uitkomen voor Japan. Hij liet duidelijk weten dat hij voor Nederland wenst uit te komen, het land waar hij tot schaatser is opgeleid. Op zijn 16de verhuisde Verbij naar Heerenveen om voor Jong Oranje te kunnen schaatsen.

Toch laat de aanwezigheid van een alternatief hem nooit helemaal los. Hij heeft een bijnaam voor zichzelf bedacht: 'Japollander'. Hij weet dat hij aan de Winterspelen van Sotsji had kunnen meedoen als hij voor Japan had gekozen. Op de 1.000 meter was hij snel genoeg, misschien ook op de 1.500 meter. 'Het is veel gemakkelijker je voor de Spelen te kwalificeren namens Japan. Ik wilde het traject met Jong Oranje afmaken in Nederland. En ik wilde pieken op de WK junioren.'

Zijn twee wereldtitels leverden Verbij een plek op in de sprintploeg van Gerard van Velde, waar hij traint met de gebroeders Mulder. Die ontbreken in Obihiro: Michel gaf de voorkeur aan de WK skeeleren, Ronald is geblesseerd. Verbij profiteerde van hun afwezigheid en plaatste zich twee weken geleden voor Japan via een vijfde (1.000 meter) en zevende plaats (500 meter) bij de NK afstanden.

Wereldtop

Hij legt de lat hoog. Hij wil tot de beste schaatsers van Nederland behoren. Dat betekent automatisch dat hij tot de wereldtop behoort. 'Als je niet voor Nederland kan uitkomen, betekent het dat je niet kunt meekomen met de besten van de wereld. Dan heeft het ook geen zin om naar de Spelen te gaan.'

Het strenge Nederlandse selectiebeleid ontlopen kan een reden zijn om een beroep te doen op zijn tweede paspoort, erkent Verbij. Hij begint meteen over Kjeld Nuis. Die blonk twee jaar uit op de 1.000 meter, maar liep Sotsji mis door een verknalde race tijdens het olympische kwalificatietoernooi. 'Dat zou mij ook kunnen overkomen.'

Bedenktijd

Verbij heeft bedenktijd. Als hij beslist voor Japan uit te komen, mag hij één seizoen geen internationale wedstrijden rijden. Dat is te overzien, meent hij. Maar meer dan een theoretische mogelijkheid is het vooralsnog niet. Hij laat zich niet inspireren door de 27-jarige stayer Ted-Jan Bloemen. Die schaatst sinds dit jaar voor Canada, het land van zijn vader. Voor Nederland was hij niet goed genoeg.

Aan die conclusie is Verbij nog niet toe. Hij kan zich optrekken aan schaatsers die hebben bewezen dat de sprint niet langer het domein is van de Aziaten. Zelf schaatst hij meer als een Nederlander dan een Japanner vindt hij. Hij is relatief lang (1.83 meter). Hij maakt lange slagen en mist het rappe bewegingsritme van de Aziaten. 'Ik rij als een Hollander met een klein beetje Japans erdoorheen. Ik heb een wat bolle rug tijdens het schaatsen. Dat hebben de meeste Japanners ook.'

Zijn rijstijl verklaart misschien de voorkeur voor de 1.000 meter, een afstand waarop Nederlanders van oudsher beter zijn dan de 500 meter. Naar die afstand komt zijn Japanse familie vandaag kijken. Zijn moeder is overgevlogen, zijn oma ook. Die heeft hij al een tijd niet gezien. Hij liet zijn Japanse vakanties schieten. De zomertraining was belangrijker dan een reisje Sendai.

Kai Verbij eind oktober tijdens de NK afstanden.Beeld Novum

Oppermachtig

De Nederlandse schaatsers hebben sinds de Winterspelen van Sotsji niet of nauwelijks aan kracht ingeboet. Bij de eerste wereldbekerwedstrijd van het post-olympische seizoen, in het Japanse Obihiro, wonnen ze vrijdag drie van de vier afstanden.

Sven Kramer bewees dat de overstap van Gerard Kemkers naar Jac Orie weinig gevolgen heeft gehad voor zijn niveau op de 5.000 meter. De tweevoudig olympisch kampioen won de afstand in een baanrecord: 6.20,90 minuten. Kramer was flink sneller dan de verrassende nummer twee, de Rus Aleksandr Rumyantsev: 6.23,56. Wouter Olde Heuvel eindigde als derde in 6.24,03.

Tot de beste zeven behoorden vijf Nederlandse mannen. De 500 meter was een prooi voor Jan Smeekens. Hij won de sprint in 35,06seconden, voor twee Russen. Hein Otterspeer legde beslag op de vierde plaats, in 35,24.

Op de 3.000 meter triomfeerde Ireen Wüst in een baanrecord van 4.04,91 minuten. Ze bleef Martina Sablikova ruim een seconde voor. De Tsjechische was de enige schaatsster die zich in de einduitslag tussen de olympische kampioene en de vier andere Nederlandse deelneemsters wist te nestelen.

Jan Smeekens (in het oranje) op het podium na het winnen van de 500 meter in Obihiro.Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden