Vastenburg heeft plezier in wedstrijden lopen hervonden

Jip Vastenburg ging bijna ten onder aan de hoge verwachtingen, maar hervond op tijd de liefde voor de wedstrijd. In de Dam tot Damloop eindigde ze als beste Nederlander, op een minuutje achterstand van de winnaar.

Jip Vastenburg enkele meters voor de finish van de Dam tot Damloop in Zaandam.Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

In haar egaal hardblauwe tenue staat Jip Vastenburg zondagmorgen om 10.19 uur in gekromde houding op de Prins Hendrikkade in Amsterdam. Ze is vastbesloten iets van haar eerste deelname aan de Dam tot Damloop te maken. Drie keer eerder had ze zich ingeschreven, maar telkens kwam er iets tussen. Pijntjes, lichte blessures. Na het startschot meldt ze zich meteen in het voorste gelid. Met haar lengte van 1,81 meter is ze een blikvanger tussen de Afrikaanse lopers.

De wedstrijd is een halte op de weg terug naar boven. Vastenburg (23) kreeg al snel het stempel van aanstormend talent toen ze in 2013 Europees juniorenkampioen werd op de 5.000 meter en het jaar daarop, in haar eerste seniorenjaar, vierde op de 10.000 meter tijdens de EK in Zürich. Maar vorig jaar stokten de prestaties. Negen van de twaalf maanden kon ze door blessures niet lopen. Haar optredens op de EK in Amsterdam en de Olympische Spelen in Rio de Janeiro waren kleurloos. Het plezier was weg, het vertrouwen in eigen kunnen verdwenen. Vastenburg: 'Depressie is een groot woord, maar het zat er soms dicht tegenaan.'

In de straatjes van Amsterdam-Noord oogt ze ontspannen. Van tevoren had ze gezegd de 16 kilometer naar Zaandam in 54 minuten te willen afleggen. Ze loopt linksvoor, met de haar kenmerkende lange schreden, iets voorovergebogen. Naast enkele Afrikaanse lopers maken ook de Roemeense Ancuta Bobocel en Risa Takenaka uit Japan deel uit van de kopgroep.

Lees verder onder de foto.

De kopgroep van de vrouwen met rechts Jip Vastenburg.Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Haar hart ligt bij de weg. De vele toeschouwers op straat, de ontspannen sfeer tussen de lopers, de flow waarin je kunt raken, zonder het protest van spieren en pezen die je op de baan altijd voelt. Ze is van plan wat minder het tartan op te zoeken. De kans op blessures is er groter. Volgende maand loopt ze de halve marathon in Valencia, het wenkend perspectief is de volle 42 kilometer en 195 meter in 2020 op de Olympische Spelen in Tokio.

Ze is nog niet op het gewenste niveau. Ze zocht haar heil bij bondscoach Grete Koens, nadat de chemie met Johan Voogd was uitgewerkt. Het kostte enige tijd om de meest lonende aanpak te vinden. Sprinttrainingen pakten verkeerd uit, pezen speelden op. Uren in het krachthonk lijken zich wel uit te betalen, ze is weerbaarder tegen fysieke malheur. 'Maar ik maak me geen illusies. Er zal altijd wel wat zijn.'

Niet lang na een door pijnlijke achillespezen desastreus verlopen 5.000 meter op de Diamond League in Shanghai, besloot ze te passen voor de WK atletiek in Londen. In die periode begon het op trainingen wel te lopen, maar in wedstrijden werd ze nog altijd geplaagd door het idee dat het niet goed zat. 'De lichtste pijntjes gingen in mijn hoofd zitten. Ik kon het niet opbrengen diep te gaan.'

Na 11 kilometer, in het niemandsland tussen Amsterdam en Zaandam, gaat het tempo onder aanvoering van Bobocel omhoog. Vastenburg moet als eerste in de kopgroep ruimte prijsgeven. Ze weet dat ze zich niet moet forceren, ze kan beter haar eigen tempo proberen vol te houden. Dat is wat telt, in deze periode.

Ze spreekt over Jip 2.0. In het hoofd is het een en ander herschikt. Ze wil onbevangener gaan rennen. Meer genieten. Dat lukte al in de kleinere wedstrijden, de City Run in Ede en de Ten Miles in Tilburg, waar de vrouwen 10 kilometer lopen en zij negende werd, de eerste Nederlander achter louter Afrikaanse lopers. 'Ik was hiervoor meer aan het pleasen, vooral aan het rennen om aan de verwachtingen te voldoen.' Ze sluit zich voortaan af voor schampere opmerkingen op sociale media. Over die Vastenburg, die altijd maar zo hoog van de toren blaast, wat stelt ze nou eigenlijk voor? Ze kan er slecht tegen. 'Ik werd zelfs aangevallen op uitspraken die ik nooit heb gedaan.'

Op de klok in de verte bij de finish op de Peperstraat in Zaandam ziet ze dat 54 minuten haalbaar is - winnares Mercyline Chelangat uit Oeganda finishte in 53.08. Ze moet nog diep gaan, perst er een versnelling uit en steekt op de streep haar handen in triomf omhoog. Met een achtste plek is ze de eerste Nederlander. Maar dan wordt de grauwheid van het vergooide seizoen zichtbaar. Ze barst in snikken uit, valt overmand door emoties in de armen van coach Koens en zijgt dan ineen op het asfalt.

Lees verder onder de foto.

Vastenburg in tranen na de finish: 'Dit is de basis. Dat het nu wel lukt, na niet eens zo veel trainen, is gewoon mooi.'Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Vastenburg: 'Het was frustratie. Je weet dat het erin zit, maar het kwam er de afgelopen tijd niet uit. Dit is de basis. Dat het nu wel lukt, na niet eens zo veel trainen, is gewoon mooi.' Wat in de tranen ook meespeelde: vorige week zaterdag overleed haar opa. 'Ik wilde ook voor hem een mooie prestatie neerzetten.'

Grete Koens: 'We zitten nog in de opbouwfase. De prestaties zijn voor volgend jaar. Ik snap dat ze heel blij is. Er is renovatiewerk verricht.' Vastenburg: 'Ik hoop toch wel dat ik binnen de 54 heb gelopen. Ik heb er echt voor gesprint.'

Maar in verbouwingswerkzaamheden zitten altijd tegenvallers. De organisatie legt haar eindtijd vast op 54.02.

Choukoud elfde bij de mannen

Bij de mannen heeft Birhanu Legese de 33ste editie van de Dam tot Damloop gewonnen. De net 23-jarige Ethiopiër liep in de laatste kilometer weg bij zijn landgenoten Yenew Alamirew (tweede) en Jiksa Tedesse (derde) en snelde naar een tijd van 45.35. Khalid Choukoud was de beste Nederlander met de elfde tijd (47.29), Michel Butter werd vijftiende (49.20).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden