SchakenManila 1974

Vasjoekov leerde de 15-jarige Fischer een lesje, of toch niet

Jevgeni VasjoekovBeeld Gerhard Hund

De vorige week overleden Rus Jevgeni Vasjoekov was vijftien jaar oud toen hij leerde schaken. Geïnspireerd door de overwinning van Michail Botwinnik in het WK-toernooi meldde hij zich in 1948 bij de coaches van het pionierspaleis in Moskou, die hem streng meedeelden dat hij te oud was om een behoorlijke speler te worden. Vasjoekov liet zich niet ontmoedigen en bewees het tegendeel.

Vasjoekov kon wijzen op een mooie erelijst, al speelde hij in de WK-cyclus alleen een rol als secondant, niet als deelnemer. In de loodzware kampioenschappen van de Sovjet-Unie liep hij de kwalificatie voor de interzonale toernooien telkens mis. Een kleine troost was de wereldtitel bij de senioren die hij in 1995 veroverde.

In interviews op latere leeftijd sprak Vasjoekov graag en vaak over het bezoek van Bobby Fischer aan Moskou in 1958. In snelschaakmarathons in de Centrale Schaakclub versloeg Fischer al zijn tegenstanders zo vernietigend dat de leiding van de club ingreep. Bronstein, Petrosian en Vasjoekov werden opgeroepen om de 15-jarige Amerikaan een lesje te leren. Bronstein weigerde − ‘Waarom moet ik tegen een kind spelen?’ − maar Petrosian en Vasjoekov stemden toe.

Volgens Vasjoekov wist Petrosjan de strijd ongeveer in evenwicht te houden en was hij zelf de enige die Fischer alle hoeken van het bord liet zien. Het is mogelijk dat Vasjoekovs versie van de gebeurtenissen licht gekleurd is. Volgens andere bronnen was Fischer al zijn tegenstanders ruimschoots de baas met uitzondering van Petrosjan.

Vasjoekov behaalde zijn grootste succes in 1974 in een sterk bezet toernooi in Manilla. Hij won de eerste prijs met de fraaie score van 10,5 uit 14 vóór onder anderen Petrosjan, Larsen, Gligoric en Portisch. Dit was de beslissende partij van het toernooi:

Vasjoekov – Larsen

Manila 1974

1. e4 c5 2. Pf3 e6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Pf6 5. Pc3 d6 6. g4 h6 7. h4 Pc6 8. Tg1 h5 9. gxh5 Pxh5 10. Lg5 Dc7 11. Dd2 a6 12. 0-0-0 Pxd4 13. Dxd4 Ld714. Kb1 Tc8 15. Le2 b5 16. Tge1 Dc517. Dd2 Pf6 18. a3 Dc7

Sterker is 18 … Le7.

19. f4 Db7 20. e5 dxe5 21. Lf3

Minder mooi, maar minstens even sterk is 21. fxe5, waarna Vasjoekovs suggestie 21 … b4 kan worden beantwoord met 22. exf6 Lxc3 23. Dxd7+ Dxd7 24. Txd7 (24 … Lxe1 25. Td1 Lb426. Lxa6).

21 … Dxf3 22. Lxf6 Dc6 23. Pe4! b4 24. fxe5 bxa3 25. Te3 Dxc2+ 26. Dxc2 a2+ 27. Kxa2 Txc2 28. Tb3 Tc8

Zwart loopt mat na 28 … gxf629. Tb8+ Lc8 30. Txc8+ Txc8 31. Pxf6+ Ke7 32. Td7.

29. Tb7 Lb5

ZIE DIAGRAM

30. Lxg7! Lxg7 31. Pd6+ Kf8 32. Pxc8 Lxe5 33. Td8+ Kg7 34. Txh8 Kxh835. Txf7 Lg3 36. h5 Le2 37. h6 e538. Pd6 Lf4 39. Te7 Lh5 40. Kb3 Lg6 41. Pf7+ Lxf7+ 42. Txf7 Lxh6 43. Ta7 Kg8 44. Kc4 Kf8 45. Kd5 Lc1 46. b3 Lb2 47. Txa6 Ke7 48. Th6 Lc3 49. Tc6

Zwart geeft op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden