Van koffiehuis naar wereldtitel

Vier bridgers in het lijvige 'Top-500 van beste Nederlandse sporters van deze eeuw': Goudsmit, Slavenburg, Vriend en Westra. Geen Hans Kreijns!...

Welk bridgemoment maakte de meeste indruk? Een suggestie van een redacteur van de sportredactie stimuleerde in 1999 tot boeiend speurwerk voor een terugblik op bridge in de twintigste eeuw. Een persoonlijke impressie is de twaalfde aflevering van deze serie.

1968. Een geschminkte figuur rent een koffiehuis aan het Amsterdamse Leideseplein binnen. Voorin schakers, dammers en go-spelers, achterin de tafels waar de gehaaste acteur (Joost Prinsen) aanschuift om in de pauze van een toneelstuk een kaartje te leggen.

Bridge ontworstelt zich op het eind van de jaren zestig aan de starre omgeving van keurige sociëteiten en herenhuizen. Veel studenten nemen zorgeloos de tijd het spel te ontdekken en spelen tot aan het ochtendgloren.

1977. Erik Kirchhoff, de huidige bondscoach, kan in een parentoernooi in Vittel zijn ogen niet afhouden van een beeldschone Française. Pas als zij uit zicht is hervindt Kirchhoff de concentratie en gaat fanatiek aan de slag om in the money te eindigen. Noodzakelijk was dat wel. In de jaren zeventig stroopten we toernooien in heel Europa af. Geen vetpot en in Vittel verdween de laatste franc al op de plaatselijke kermis. De derde plaats in het eindklassement was precies voldoende voor de hotelrekening en een volle tank voor de terugreis.

Bridge in het koffiehuis als speelse basis; in de jaren zeventig maakte romantiek plaats voor werkelijkheid.

1979. Hotel Royal in Deauville, middernacht. Door Bob Slavenburg van een terras opgepikt voor een wedstrijd tegen Omar Sharif omringd door Franse internationals. Een chique ambiance, cognac van vsop-kwaliteit, veel (vooral vrouwelijke) kibitzers, onder de indruk van een astronomische inzet. Het zoet van de overwinning smaakte uitstekend vooral toen de Marokkaanse sponsors een enveloppe met een niet onaardig maandsalaris overhandigden.

Het spel ontwikkelde zich in die jaren tot sport.

1982. Bij het WK-paren in Biarritz komen Anton Maas en Max Rebattu als wereldkampioen uit de bus. Na een half uur een enorme domper. Door een rekenfout verandert goud in zilver.

Nederland meldt zich in de jaren tachtig voor een plaats bij de internationale elite. De twintigers uit 1968 zijn dertigers. Bridge als topsport stelt nieuwe eisen.

1984. Haalt Hok, voortgekomen uit het koffiehuis op het Leidseplein, 1984? De Amsterdamse club verovert de eerste landstitel. De jonge koffiehuisklanten van weleer tonen zich volleerde wedstrijdbridgers.

1988. De Academica Polytechnica in Warschau. De Grand Prix Warschau, een loodzwaar internationaal viertallentoernooi. Voor aanvang van de laatste ronde wordt het Nederlandse team naar de laatste plaats teruggewezen. Vals spel of ontoelaatbare handelingen bestraft met diskwalificatie? Met een voorsprong op nummer twee van 27 victory points was de eindzege zeker en besloot de organisatie ons uit het toernooi te halen. Je loopt als winnaar van een dergelijk evenement met een speciale tred als primus inter pares tussen de tafels waar de rest om de troostprijzen strijdt.

Bridgetraining en -begeleiding krijgen in de jaren tachtig gestalte. Mede dankzij de wijze lessen van Benito Garozzo (1978-80) en Eric Kokish (1990-92) wint het Nederlandse bridge aan kracht.

1990. Den Haag. Systeembespreking met Hans Kreijns. De notities passen op de achterkant van een bierviltje. In de Cap Gemini Top-16, tussen vijftien van 's werelds sterkste paren, blazen we een prima partij mee (vijfde).

Het niveau van de nationale competitie stijgt. Nieuwe, jonge, talenten dienen zich aan.

1993. Een hotelkamer op Papendal. Om drie uur 's nachts klopt een opgewonden persoon met veel kabaal op de deur. Hij laat zich door protesten niet tegenhouden. 'Nederland is weredkampioen!' Het begin van een lange en vloeibare nacht.

Het (mijn) bridgemoment van de eeuw: In Chili winnen Westra/Leufkens, de Boer/Muller en Jansen/Westerhof, na in de kwart- en halve finale te hebben afgerekend met irritante en onsportieve Amerikaanse professionals, de WK-finale tegen Noorwegen.

Voor het spel van de eeuw een speciale uitgave van Bridge Magazine IMP. In het decembernummer honderd spellen van topbridgers. Wie geen abonnement heeft en meer wil weten: Jan van Cleeff (0703605902 of jvcleeff@4all.nl). Twee fraaie staaltjes handig afspel.

Zie diagram 1

westnoordoostzuid -- --pas1

2SA3pas3 pas4dblpas paspas----

Nederland - Italië (EK, Killarney 1991). West kwam uit met de singleton troef, B, V en A. Een bijna onmogelijke opgave. Zuid, Hans Vergoed, begon met B, west nam A en speelde V voor de heer in noord. Uit de dummy 2, 3 en een verrassende 5 in zuid. De laatste troeven getrokken en 9 voor, uit alle handen een kleine ruiten. De leider speelde V voor de heer in oost die klaveren speelde, getroefd met de laatste troef in zuid. Ruiten naar de vrouw, op A een harten uit zuid weg en harten uit noord voor het aas in oost die de laatste, en tiende, slag aan zuid moest overhandigen met B.

Zie diagram 2 westnoordoostzuid --paspas1

13dbl4 paspaspas--

Hok - Continental (NK, 1992). West kwam uit met 6, klein in de dummy en H in oost. Een kleine schoppen voor het aas van west die 5 naspeelde. De leider, André Mulder, zag af van een tweede snit in ruiten en nam A. Een schoppen uit de dummy getroefd. Harten heer en met A naar de dummy. De laatste schoppen uit noord getroefd. Na AH een ruiten voor V in oost die in de dubbele renoce moest spelen. Getroefd in zuid en de verliezende klaveren uit de dummy opgeruimd.

Zie diagram 3

westnoordoostzuid ------1SA pas2pas3SA paspaspas--

Eerste divisie viertallen (1996). Noord verontschuldigde zich voor een mogelijk gemist slem - twaalf slagen zijn mogelijk - waarna west, Erik Kirchhoff, 9 op tafel legde. De leider won met het aas en speelde B voor V in west die ijzig kalm met 8 vervolgde. De leider nam H in de dummy en speelde 10 voor een tweede snit. Zuid kon elf slagen oprapen maar wat kon er misgaan met een tweede klaverensnit? Als west een derde harten had zat die kleur vier-drie en was 3SA toch gemaakt. De schok over H gevolgd door VB7 en één down liet de leider nog lang duizelen.

Dit is de twaalfde aflevering van een terugblik op bridge in de twintigste eeuw.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden