Mathieu van der Poel
Mathieu van der Poel © ANP

Van der Poel soeverein in Europese titelstrijd, landgenote Brand grijpt net naast titel voor vrouwen

Mathieu van der Poel kroonde zich vandaag soeverein tot Europees kampioen veldrijden. In een wedstrijd die al na anderhalve ronde beslist leek, liet hij de concurrentie ver achter zich. Landgenote Lucinda Brand greep in de eindsprint net naast de Europese titel voor vrouwen.

Er was een heel plan uitgestippeld voor de Belgische veldrijders, verzekerde hun bondscoach, Sven Vanthourenhout, die debuteerde op de Europese kampioenschappen in Tábor, Tsjechië. De voltallige vloot van Vlamingen moest zondag samenspannen om die vermaledijde Mathieu van der Poel van de titel af te houden, zeker nu de wereldkampioen in hun midden, Wout Van Aert, verstek liet gaan om in de Toscaanse heuvels op zoek te gaan naar zijn topvorm. Die koos na enkele teleurstellende resultaten voor een extra trainingsstage.

Pionnen schuiven

Een tipje van de sluier wilde Vanthourenhout alvast oplichten: in de eerste 500 meter na de start, nog voordat de renners het asfalt verlaten, moesten ze voorkomen dat de Nederlander - dan nog goed voor 12 zeges in 14 wedstrijden - de wedstrijd zou openen. Anders wisten ze zeker dat de vogel andermaal was gevlogen. Daarna zou het de beurt zijn aan 'pionnen om in te schuiven'.

Er was de afgelopen dagen wat hoop gegroeid dat ze bij hem in de buurt aan het komen waren. Ze hadden hem woensdag naast zijn fiets zien liggen, languit en volledig uitgeput op Vlaamse aarde, op de Koppenberg, die hij negen keer had beklommen. Hij had de cross weliswaar gewonnen, maar de laatste meters op het steilste stuk van de ongenadige kasseienbult moest hij zigzaggend afleggen, terwijl Toon Aerts niet ver weg was. Zie eens, het gaat niet zo vanzelf meer, bij de Mathieu.

Een uitvoering houdt zich niet altijd aan een plan. Na die eerste halve kilometer in Tábor was het toch gewoon Van der Poel die als eerste het gras opstuurde, ook nog eens gevolgd door een andere Nederlander, Lars van der Haar, die eveneens wel raad weet met een explosief begin. Coach Vanthourenhout zag het rampscenario zich op een afstand voltrekken. Na de race zei hij dat hij op dat moment al genoeg wist. Te schuiven viel er niks meer.

Volkomen onbedreigd reed de kwelgeest van de Belgische veldrijders naar zijn eerste EK-titel bij de elite. Het zilver was voor Van der Haar, die 22 seconden na Van der Poel eindigde en ook de eerstvolgende Belg, uittredend Europees kampioen Aerts, op eerbiedwaardige afstand hield, op ruim een minuut. Van der Poels oudere broer David finishte tussen andere Belgen als vijfde.

Risico's nemen

Feitelijk was de titelstrijd na anderhalve ronde beslist. Aerts koesterde even de illusie dat hij Van der Poel en Van der Haar partij kon geven. Dat was hem afgelopen woensdag toch ook gelukt. Van der Poel bekende toen dat hij eerder in die wedstrijd moeite had gehad Aerts bij te benen. Daarna was het Van der Haar die in Tsjechië het hoge tempo niet kon volhouden. Hij moet even hebben gedacht dat het wel eens tweestrijd kon worden. Op de Koppenberg was hij er zelfs van overtuigd geweest dat hij kon winnen, totdat Van der Poel zijn niet meer verwachte versnelling plaatste.

Die maakte zondag het verschil niet door louter hard te fietsen en scherp te sturen. Van der Poel was een van de enkelingen in de wedstrijden die het aandurfden om over de tientallen centimeters hoge balken te springen. Het nemen van risico's past in zijn spectaculaire rijstijl. Niet afstappen levert enkele seconden tijdwinst op.

De renner moet eerst extra snelheid maken en op het juiste moment zijn voorwiel omhoog trekken. De timing luistert nauw. Na de eerste horde doemt meteen het volgende obstakel op. Het is belangrijk voldoende vaart te houden en tegelijkertijd genoeg tijd te hebben om de tweede sprong voor te bereiden. Een moment van twijfel kan fataal zijn. Niet alleen ligt het gevaar van een valpartij op de loer, ook het materiaal krijgt het extra voor de kiezen.

In Tábor, op het parcours waar Van der Poel in 2015 als 20-jarige de wereldtitel greep, is de springer nog eens extra in het voordeel. Na de balken gaat het nog even omhoog. Wie is afgestapt, moet zich eenmaal terug in het zadel vrijwel uit stilstand de helling optrekken. Het was vooral op die momenten dat Van der Haar het gat zag groeien en uiteindelijk berustte in een tweede plek.

Beloning

De titel is dan ook een beloning voor het lef van Van der Poel. Hij wilde de trui - pas de derde die de eliterijders konden grijpen - graag hebben, verklaarde hij na afloop. Die had hij immers nog niet. Vorig jaar, in Pontchâteau, zat hij nog in de tang bij de Belgen. Hij vertikte het om de halverwege weggereden Aerts terug te halen en diens landgenoten in zijn kielzog mee te nemen. Hij pakte nog wel het zilver.

Welke ambities er verder nog waren, was gisteren de vraag. Alle nog komende races, luidde het antwoord, en dan vooral het wereldkampioenschap, begin februari in Valkenburg. Als wereldkampioen Wout Van Aert vanuit Toscane heeft toegekeken, zal hij na deze onemanshow van zijn grootste rivaal er niet geruster op zijn geworden.

Lucinda Brand verliest in de eindsprint van Belgische Sanne Cant

Bij de vrouwen ging de Europese titel naar regerend wereldkampioen Sanne Cant. De Belgische klopte Lucinda Brand in de eindsprint. Voor de Rotterdamse renner van Sunweb was het de tweede achtereenvolgende keer dat ze het zilver op de EK greep. Vorig jaar was ze tweede na Thalita de Jong. Die kon gisteren haar titel niet verdedigen wegens aanhoudende blessures.

Brand had het veldrijden nog maar enkele weken geleden opgepakt, maar kon naar eigen zeggen nog teren op de conditie van het afgelopen wegseizoen. De tweevoudig Nederlands kampioen won dit jaar onder meer de Omloop het Nieuwsblad, een etappe in de Giro Rosa en werd met haar ploeg wereldkampioen tijdrijden in Bergen.

Met Cant en het jonge Nederlandse talent Annemarie Worst, huidig wereldkampioen bij de beloften, reed ze al vroeg in de wedstrijd weg. Worst moest na enkele tempoverhogingen afhaken en zou als vierde eindigen. In de laatste ronde gaf Brand even wat terrein prijs toen Cant en de intussen aangesloten Italiaanse Alice Maria Arzuffi op de technische passages aanvielen. Op vermogen keerde Brand weer terug en versnelde zelf, waarop de Italiaanse de twee moest laten gaan.

De Nederlandse Maud Kaptheijns, dankzij een reeks overwinningen in de afgelopen weken de uitgesproken favoriet in Tábor, speelde in de strijd om de winst geen rol van betekenis en eindigde als vijfde.