NK Atletiek

Van blokafworp naar sprongafworp: een wereld van verschil voor discuswerper Jorinde van Klinken

Discuswerper Jorinde van Klinken (21) is sinds haar magistrale worp over de 70 meter een outsider voor een olympische medaille in Tokio. Het geheim van haar progressie schuilt in de sprongafworp, een draai die ze leerde in Amerika.

Jorinde van Klinken op het NK, in de finale van het discuswerpen.  Beeld Jiri Büller
Jorinde van Klinken op het NK, in de finale van het discuswerpen.Beeld Jiri Büller

Met een enorme ruk werpt Jorinde van Klinken de discus de lucht in op de NK atletiek in Breda. De schijf landt ver op het veld. Ze balt haar vuist, tuurt en hoopt op een mooie score. Die komt er: 64.20 meter. Maar ze reageert gelaten op de prolongatie van haar nationale titel.

Zo’n twee maanden geleden was die worp nog een persoonlijk record geweest. De 21-jarige atlete heeft de lat een stuk hoger gelegd sinds haar sensationele score in de woestijnhitte van Arizona.

Eind mei wierp Van Klinken de ongekende afstand van 70.22 meter. Ze is pas de vierde vrouw die deze eeuw over de 70 meter wierp. De atlete uit Assen voert nu de wereldranglijst aan in de sport die in het verleden bol stond van dopinggebruik.

Schoon

Van Klinken wil laten zien dat je ook schoon ver kunt gooien. Ze maakte dit jaar enorme progressie nadat ze naar Amerika verhuisde. Op 16 mei gooide ze voor het eerst over de 60 meter (62.58). Vier dagen later ging ze ruim over de olympische limiet met 65.94 meter. En op 22 mei kwam die sensationele 70.22 meter, voor haar nog steeds moeilijk te bevatten. ‘Ik hoopte zoiets voor mijn pensioen te werpen. Nu is het ineens al zo ver. Ik kan niet beseffen dat ik dat zelf heb gehaald. Ik denk ook niet dat dat ooit zal gebeuren. Toen ik de score zag, viel ik huilend op de grond.’

Van Klinken profiteerde in Amerika van perfecte weersomstandigheden met harde wind, waardoor de discus een stuk verder werd meegevoerd. Maar haar prestatie is ook te danken aan een grote verandering in haar techniek. Op 12 juni veroverde ze de nationale studententitel in Amerika met een worp van 65.01 meter, een kampioenschapsrecord.

Van Klinken schakelde om van een ‘blokafworp’ naar een ‘sprongafworp’. Voorheen stopte ze met de beweging op het moment dat de discus haar hand verliet. Nu draait ze een extra pirouette waarbij haar been nog een zwaai maakt. ‘Ik sta nu niet meer stil bij de worp maar maak nog een rondje om mijn as. Op die manier kan ik alle kracht en snelheid in de discus leggen. Vroeger ging de helft van mijn kracht de verkeerde kant op’, legt Van Klinken uit. De discus ging meteen meters verder toen ze de nieuwe techniek onder de knie kreeg.

Dynamiet

Haar Groningse trainer Joop Tervoort, die haar coacht als ze in Nederland is, vergelijkt haar worpen met het afgaan van dynamiet. ‘Toen ze als veertienjarige bij me kwam, had ze die explosiviteit al. Ze heeft erg sterke benen en reageert snel. Als ze ging sprinten, waren de eerste meters voor haar.’

Haar talent voor discuswerpen ontdekte hij pas later. Van Klinken heeft daar niet eens de ideale maten voor. De beste discuswerpers zijn volgens Tervoort atleten met ‘chimpansee-armen’. ‘Je hebt mannen met een lengte van 1.96 meter en een spanwijdte van de armen van 2.18 meter. Dat zijn echt een soort gorilla’s, die hebben een enorme radius bij het draaien. Dat is een groot voordeel.’

Van Klinken is 1.81 meter. De spanwijdte van haar armen is weliswaar langer, 1.83 meter, maar het verschil is niet heel groot. Ze is relatief klein in vergelijking met haar concurrenten. ‘Als discuswerpsters zo klein zijn als ik hebben ze vaak alsnog een spanwijdte tussen de 1.90 en 2 meter’, zegt Van Klinken. ‘Ik ben in het nadeel met mijn afmetingen. Ik moet het hebben van mijn snelheid, explosiviteit en atletisch vermogen.’

Voor het olympisch erepodium moet ze zichzelf nog wel verbeteren. Concurrenten werpen al over de 65 meter in een stadion zonder hulp van de wind.

Van Klinken wil ook naar de top in het kogelstoten. Ze wil de eerste atleet worden die op beide disciplines een olympische medaille wint. Maar ze miste op de NK haar laatste kans op olympische kwalificatie in het kogelstoten.

Ria Stalman

Op de wereldranglijst aller tijden staat Van Klinken met haar discusworp van 70.22 meter op de 24ste plek. De top tien wordt ingenomen door atleten uit het voormalige Oostblok. Zij zetten hun prestaties dertig jaar geleden neer, de hoogtijdagen van het dopingtijdperk. Ook Ria Stalman stamt uit die tijd. Haar persoonlijke record van 71.22 geldt niet meer als een nationaal record sinds zij in 2016 toegaf te hebben gebruikt.

Van Klinken ziet het discuswerpen van nu als een andere sport dan die uit de jaren tachtig. In die tijd werd er op grote schaal anabole steroïden gespoten. ‘Die vrouwen hadden hele grote spieren en nauwelijks vet. Dat is in deze tijd niet meer normaal. Ik heb ook stemmen gehoord van de vrouwen die uit die tijd komen. Ze hebben soms nog steeds een mannenstem en gezichtsbeharing.’

Ondanks de bekentenis van Stalman, had Van Klinken haar graag zien werpen. Van Klinken kwam per toeval een foto tegen van haar illustere voorganger op de Universiteit van Arizona, waar Stalman in haar tijd ook trainde. Stalman won in 1984 goud op de Olympische Spelen van Los Angeles. ‘Ik zag haar foto ineens hangen in het materiaalhok naast de baan. Ik wist niet eens dat ze ook op deze universiteit had gezeten.’

Van Klinken verwacht niet dat het wereldrecord ooit nog verbroken wordt. Dat staat sinds 1988 op naam van Gabriele Reinsch uit de voormalige DDR. Zij wierp 76.80 meter. ‘Ik vind het moeilijk om te geloven dat dat nog verbeterd gaat worden. Zij had mannenkracht in die tijd. Aan de andere kant, ik had ook nooit gedacht dat ik ooit over de 70 meter zou werpen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden