Van Basten schopt tegen de heilige huisjes van het voetbal

Sinds september is Marco van Basten Chief Technical Development Officer van de FIFA. In die rol moet hij het voetbal toekomstbestendig maken. En dus schopt hij als een progressieve beschermengel tegen heilige huisjes van het voetbal.

Marco van Basten kijkt toe hoe videoscheidsrechter Kevin Blom in Hilversum het bekerduel Sparta - Vitesse volgt. Beeld anp

Wie had gedacht dat de vergadering van de spelregelcommissie van de FIFA, IFAB, nog eens een ijkpunt zou zijn in de loopbaan van Marco van Basten? De herenclub is vrijdag bijeen voor zijn 131ste jaarvergadering. Op Wembley, in Londen.

Zeker, Van Basten (52) is nog te kort in dienst als Chief Technical Development Officer bij de FIFA om veel inbreng te hebben, maar één agendapunt refereert naar zijn toekomstige invloed: de strategie voor de periode 2017-2022, waarbij één subpunt nader is gespecificeerd.

Dat is een zaak waarover Van Basten zich al meermaals uitliet: de rol van de aanvoerder. Van Basten wil verankerd zien dat alleen de aanvoerder protesteert bij de scheidsrechter om eindeloze discussies te voorkomen en opstootjes te vermijden.

Progressieve pion

Spelregels vormen opeens een belangrijk onderdeel van de nieuwe biotoop van Van Basten. De eens zo gracieuze wereldvoetballer is de progressieve pion ten opzichte van het als aartsconservatief beschouwde gezelschap van de IFAB. Hij is de liefhebber pur sang die zich opwerpt als beschermengel van het spel. Mogelijk is hij ook de ideale persoon om af te rekenen met oude mores, door revolutionaire ideeën (afschaffen buitenspel bijvoorbeeld) te laten rijpen voor beslissingen in de toekomst, misschien over tien jaar.

Van Basten is sinds eind september Chief Technical Development Officer van de FIFA. Dat gaat overigens over meer dan de zeventien spelregels van voetbal. Het gaat over alle mogelijke aanpassingen die het spel ten goede kunnen komen, tot videoscheidsrechters en doellijntechnologie toe. 'Ik vind dit een leukere baan dan assistent bij het Nederlands elftal', zei hij onlangs in het tv-programma De tafel van Kees.

De voetballer Van Basten was altijd een bepalende factor. Het spel werd vanzelf aantrekkelijker als de spits meedeed. De trainer Van Basten was te vaak ontevreden over zichzelf, ook omdat hij zijn invloed als ontoereikend beschouwde en de spanning hem naar de keel greep.

'Het kostte me te veel energie. Ik had er last van', zei hij in de praatshow op zondagmorgen. Het assistentschap was al relaxter, maar toen bood FIFA-voorzitter Gianni Infantino hem de kans op iets totaal nieuws. De preses omringt zich sowieso graag met oud-voetballers, mogelijk om de geloofwaardigheid van besluiten op te vijzelen.

'Fokking bullshit'

Altijd interesseerde Van Basten zich voor het voetbal en zijn regels. Legendarisch is zijn uitbarsting als trainer van Heerenveen in de Kuip na een strafschop plus een rode kaart voor een verdediger en dus een schorsing: de drievoudige straf. Vol in de camera, schreeuwde hij: 'Een gele kaart en een penalty is de max. Fokking bullshit.'

Nu kan hij daadwerkelijk invloed uitoefenen. In een kantoor in Zürich, met personeel. Met de duim omhoog en de pen op de blocnote , introduceerde hij zichzelf met zijn eerste tweet aller tijden, in december. Hij zal het medium gebruiken om zijn werk te verduidelijken.

Van Basten toonde zich in 2002 in het voetbaltijdschrift Hard Gras al voorstander van de afschaffing van buitenspel en van het invoeren van elektronische hulpmiddelen. Het gebruik daarvan is inmiddels gemeengoed in de Nederlandse bekercompetitie. Evaluaties van experimenten volgen, ook vrijdag in Londen.

Regels van het spel

Zo oud is het georganiseerde voetbal: het is vrijdag in Londen de 131ste jaarlijkse vergadering van de International Football Association Board (IFAB), die onder meer gaat over de spelregels: the Laws of the Game. De IFAB geldt als conservatief en wordt gedomineerd door de thuislanden van het voetbal: Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland vertegenwoordigen vier van de acht stemmen. De FIFA bezit de andere vier stemmen. Voor een wijziging in de regels zijn zes van de acht stemmen nodig. Vandaag gaat het onder meer over de experimenten met videoscheidsrechters en tijdstraffen en over eventuele wijzigingen in de regels, zoals de voorgestelde vierde wissel in de verlenging van toernooivoetbal. Voor Van Basten is vooral het punt interessant over de strategie van 2017 tot 2022. Dat is een periode waarop hij invloed kan hebben. Hij is dan ook present bij de persbijeenkomst na afloop.

Door zijn nieuwe baan zien we een totaal andere Van Basten. Hij is opener, ook uit noodzaak. Hij heeft geen stadion meer om zich te uiten, geen bord om de speelwijze uit te leggen aan voetballers. Vanuit Zürich verspreidt hij zijn nieuwe woord. Het was desondanks een beetje vreemd om in december opeens al die tweets van hem te bekijken, juist omdat de taferelen zich ook afspeelden in zijn privédomein. Van Basten was tot dan altijd gesloten geweest. Sjoelen met Kerst, squashen met een kennis, hij gooide alles in de openbaarheid.

Het lijkt erop alsof hij nu pas werkelijk is geland in zijn nieuwe baan. Hij is bijgedraaid in zijn uitingen. De stroom berichten is opgedroogd en sterk aan werk gerelateerd. Hij veroordeelde het belagen van scheidsrechters, want ook in de toekomst moeten mensen nog arbiter willen worden. Hij feliciteerde ploegen in de Afrika Cup en hij toonde zich deze week verheugd met de doellijntechnologie bij Feyenoord - PSV.

'Systeem GLT = 100 procent betrouwbaar. Zege voor technologie. Typisch geval van n 'own goal.'

Hij kiest zo zijn momenten. Hij opende opnieuw de discussie over het afschaffen van buitenspel, incasseerde de internationale lawine van kritiek en lichtte zijn opinie toe. Hij beseft dat de IFAB nog niet zover is en misschien wel nooit zover komt, maar hij prikkelt meningen. Wie weet waartoe dat leidt? Daarom is het de Marco van Basten van 2017 te doen.

Meer over Marco van Basten

Van Basten gaat Michel Platini achterna, zegt Paul Onkenhout in zijn column.

Van Basten gaat weer zijn stempel drukken op het voetbal, volgens Willem Vissers.

Voorstellen van Basten sinds 2002

- Afschaffen buitenspel
Kans van slagen: vooralsnog klein.

- Alleen aanvoerder mag met scheidsrechter praten.
Kans van slagen: staat op agenda IFAB.

- Twee keer 35 minuten zuivere speeltijd.
Kans van slagen: nog niet ter sprake geweest.

- Shoot-outs, bijvoorbeeld na groepsduels in nieuwe WK met 48 landen vanaf 2026.
(Spelers dribbelen vanaf 25 meter op doel af en doen binnen 8 sec. doelpoging). Kans van slagen: wordt over gesproken.

- Elektronische hulpmiddelen zoals videoscheids rechters en doellijn technologie.
Kans van slagen: volop experimenten met officieel karakter. Mogelijk al in gebruik op WK 2018 in Rusland.

- Afschaffen van de drievoudige straf: rode kaart, strafschop en schorsing voor ontnemen van scoringskans.
Kans van slagen: reeds ingevoerd.

- Tijdstraffen na gele kaarten.
Kans van slagen: reeds ingevoerd in delen amateurvoetbal. In toekomst mogelijk ook bij profs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden