Val Kruijswijk dompelt Nuenen in rouw

De bedoeling was dit: met een groep dorpsgenoten afreizen naar Turijn. Vertrek met de bus: zaterdagavond zeven uur. Opstapplaats: café De Stam in Gerwen, de voormalige thuisbasis van de fanclub van Steven Kruijswijk. Aankomst: zondagmorgen half tien.

Teleurgestelde wielerfans in Nuenen.Beeld Marcel van den Bergh/ de Volkskrant

Maar ja, dat was vóór De Val tegen De Sneeuwrand. Ontzetting in De Stam, waar zo'n dertig man voor een speciaal scherm zitten en roze drankjes - Boswandeling met bessenjenever - drinken. Ze zien hoe Kruijswijk na zijn val met een gehavend shirt, een gehavende elleboog en een gehavend moraal naar de finish rijdt. Daar bekent hij: 'Ik heb vandaag de Giro verloren.'

Einde Kruijswijk-mania in Nuenen. En dat terwijl de gekte juist een beetje op gang begon te komen in het Brabantse dorp, ingeklemd tussen Eindhoven en Helmond. Het is de plek Vincent van Gogh in 1885 'De Aardappeleters' schilderde en waar Steven Kruijswijk 28 jaar geleden werd geboren.

Opeens was-ie daar, Steven Kruijswijk. Uit het niets, zo leek het. Op weg om in de voetsporen van Joop Zoetemelk en Jan Janssen te treden. Veel renners werd het al eens toegeschreven; een grote ronde winnen. Maar Kruijswijk ging het gewoon dóen. Althans, dat was alom de verwachting.

Op social media verscheen hij de afgelopen dagen zelfs al in de rol van stripheld Kuifje: Kuifje in de roze trui' en 'Kuifje en de Haai van Messina', verwijzend naar de bijnaam van Vincenzo Nibali. Ooit redde Steven Kruijswijk in zwembad De Tongelreep een meisje van de verdrinkingsdood, toen de badmeester niet oplette, maar hij wel. Waar gebeurd. Het verhaal had zomaar in de stripreeks gekund.

'Een jongen zonder poeha', wordt hij in het dorp genoemd. Op een industrieterrein in Nuenen zetelt de fietsenzaak van Sjef Kisters. Hij is de man die Kruijswijk voor het eerst op de fiets zette bij wielervereniging Trap met Lust.

Kisters moet, als er nog geen vuiltje aan de lucht is, twee klanten helpen, een cameraploeg te woord staan en zijn zoon van school ophalen, maar tussendoor wil hij best iets vertellen over 'Kroiswiek', zoals de Italianen de naam van de renner uitspreken.

Een warm nest, noemt Kisters het gezin Kruijswijk. Stevens vader is ondernemer, hij bestiert de onderneming Mextal in Nuenen. Eén van de werknemers is Stevens broer Gerben. Ook zus Simone woont in Nuenen.

Als Kruijswijk al de ambitie had om een wereldburger te worden, dan vervloog die hoop toen hij op Curaçao, waar het peloton lange tijd het seizoen afsloot met de Amstel Curaçao Race, Sophie Bosch ontmoette. In zijn fietsenzaak doet Kisters voor hoe dat ongeveer gegaan moet zijn:

Zij: Woar komde gij vandaan?
Hij: Uit Nuenen...
Zij: Dè minde gij nie, ik ook!

Kisters is in de winkel aan het werk als Kruijswijk in de afdaling van de Agenello hard onderuit gaat. Een klant overweegt een e-bike te kopen. Vanuit de werkplaats, achterin de zaak, wordt geroepen: 'Sjef, Steven is gevallen!' Kisters, later: 'Die klant heeft de e-bike gekocht. Dat is het goeie nieuws.'

Beeld Marcel van den Bergh/ de Volkskrant

Eigen stomme fout

Maar verder? 'Pff, ik moet het even laten bezinken allemaal. Ik kan het nog niet goed onder woorden brengen. Het is Stevens eigen dikke, stomme fout. Hoe kan hij nou die bocht verkeerd insturen? En je ziet nu toch ook wel het gebrek aan ploegmaten die hem fris aan de finaleklim kunnen afleveren. Steven heeft het helemaal zelf moeten doen.'

Kisters heeft de afgelopen dagen veel cameraploegen op bezoek gehad. Hij zal het nu een stukje rustiger krijgen. Allemaal wilden ze hetzelfde weten: of hij al meteen doorhad dat Kruijswijk een uitzonderlijk talent was?

Zoiets zou Kisters, een bescheiden man, nooit durven beweren. Maar goed, dat het joch iets bijzonders had was wel duidelijk. 'Niemand reed hem eraf, terwijl hij net kwam kijken.'

Later, toen Kruijswijk via Westland Wil Vooruit en Van Vliet EBH-Advocaten de overstap naar het belofteteam van Rabobank had gemaakt, viel het Kisters op dat de renner zo volgzaam en gedienstig was. 'Na het NK in Oostmarsum werd hij ten onrechte niet geselecteerd voor het WK junioren. Ik dacht: Steven, sla eens met je vuist op tafel, man. Maar hij haalde zijn schouders op. Er was toen al een groter doel voor hem. Die paar hobbels onderweg zou hij ook wel nemen.'

Verder na de val

Maar nu, met 1.05 minuten achterstand op Esteban Chaves, en 21 seconden op nummer twee Nibali, lijkt ook Kruijswijk het even niet meer te weten. Zijn ontdekker evenmin: 'Die val zal hij nog 33 keer afspelen in zijn hoofd, denk ik. Maar goed, er zijn gevallen bekend van renners die zich de dag er na hebben opgericht.'

Kisters moet even nadenken wie. Dan: 'Nou, Floyd Landis bijvoorbeeld.' Hij moet er zelf om grinniken. 'Tja, die was zogenaamd bier gaan drinken na een slechte dag. In werkelijkheid had hij zich volgestopt met allerlei foute middelen. Laten we maar niet op zo'n verhaal hopen.'

In café De Stam in Gerwen, dat ook onder Nuenen valt, worden zaterdag gewoon nog roze T-shirts uitgedeeld aan de bezoekers die de voorlaatste Giro-rit komen kijken, want hé: het is nog niet voorbij. En hoop doet leven. Eigenaar Bas van Keulen had er juist weer een beetje lol in gekregen, in al die festiviteiten rond Steven Kruijswijk.

Steven Kruijswijk finisht in Risoul.Beeld afp

Van Keulen is één van de oprichters van de fanclub van Kruijswijk, maar die werd in december 2014 eigenhandig de nek opgedraaid door de renner zelf. Van Keulen pakt de mail er nog eens bij die Kruijswijk naar zijn fanclub stuurde.

'Na een evaluatie van het afgelopen jaar met mijn management, kwamen ook mijn sociale media en de fanclub aan bod. In overleg met mijn management kiezen wij er voor om komend jaar het online media gebeuren compleet te vernieuwen en verder te professionaliseren. Hierbij hebben wij besloten dat een fanclub op dit moment niet meer past met hetgeen wij voor ogen hebben. Bij deze wil ik jullie dan ook mededelen dat de fanclub wordt opgeheven. Dit betekent dat er geen gebruik meer gemaakt kan worden van de naam en beeltenissen van Steven Kruijswijk. Binnenkort kunnen jullie mij via mijn nieuwe website blijven volgen.'

Van Keulen houdt er, als hij eerlijk is, nog altijd een wrange smaak aan over. 'Een renner die zelf zijn eigen fanclub opheft. Wanneer gebeurt dat nou?'

Beeld Marcel van den Bergh/ de Volkskrant

Misschien hoefde het gewoon niet van Kruijswijk, al die poeha. Misschien zat de ploegleiding van Lotto-Jumbo erachter. Misschien zal er ook iets van schaamte hebben meegespeeld. Van Keulen: 'Soms werd Steven ergens vijftiende. Dan durfde hij ons nauwelijks onder ogen te komen. Maar wij vonden vijftiende ook een prima resultaat.'

Van Keulen is geen haatdragend persoon. Als hij Kruijswijk één ding gunt, dan is het wel een wonder, zodat hij zondag alsnog in het roze trui Turijn binnenfietst. En zo niet, dan blijft hij trots op zijn beroemde dorpsgenoot. 'Ik bedoel: derde worden in de Giro d'Italia. Zie dat maar eens voor elkaar te krijgen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden