Vader en zoon wagen zich gelijktijdig in het profcircuit

Ze wagen zich gelijktijdig in het profcircuit: Richard Krajicek (45) als coach van toptennisser Milos Raonic, zijn zoon Alec Deckers (16) als veelbelovend talent. Niet samen dus. Richard Krajicek weet als geen ander wat een dominante vader kan stukmaken.

Vader en zoon Krajicek Beeld Klaas Jan van der Weij

Richard Krajicek ontbrak afgelopen week in Hamburg, waar zijn 16-jarige zoon Alec een proftoernooi voor junioren speelde. Formeel was hij druk met het tennistoernooi van Rotterdam, dat maandag begint. De diepere persoonlijke reden: hij wil voorkomen dat een pijnlijke familiegeschiedenis zich herhaalt.

Ooit was Richard Krajicek de zoon van een dominante vader, die zijn dromen te nadrukkelijk projecteerde op een fragiele puber. Toen Krajicek op 24-jarige leeftijd zijn grandslamtitel op Wimbledon veroverde, zat vader Petr thuis in Praag voor de televisie. Op afstand gezet door Richard. Pas tegen het einde van zijn carrière repareerde hij de breuk.

Nu is de 45-jarige oud-prof niet alleen coach van Milos Raonic, nummer 3 van de wereld, maar tevens de adviseur van het team rondom zijn talentvolle zoon.

Krajicek moest de spookbeelden van het verleden verjagen. Zijn beroemde naam mocht geen last zijn en dus is Alec vernoemd naar zijn echtgenote Daphne Deckers.

Het tennis mag nooit meer tussen vader en zoon staan, zoals het hem overkwam, vertelt Richard Krajicek, thuis in Muiderberg. Al blijft het de ultieme droom: na speler ook als vader en coach een Wimbledonfinale beleven.

Gebeurt het ooit met zoon Alec? Het is geen vooruitzicht dat hem bij voorbaat aanspreekt. Krajicek, alsof hij een flashback beleeft: 'Stel je voor dat Alec zoveel spanning voelt door mijn aanwezigheid? Dan zoek ik als mijn vader in 1996 een tv op om de Wimbledonfinale te zien. Alec bepaalt nu al of ik kom kijken of niet.'

Vernietigende opslag

De zoon is met 1,94 meter al bijna net zo lang als zijn vader (1.96). 'Pff, niet normaal', aldus Richard Krajicek, na de fotosessie met Alec. 'Je kunt het verschil al niet meer zien.'

Alec Deckers, die op zijn 14de Nederlands kampioen in de categorie tot 16 was, slaat ook al 10 tot 12 aces per wedstrijd, met snelheden boven de 200 kilometer per uur. Vader Richard: 'Die service wordt big! Hij slaat echt hard. Je hebt een wapen nodig in het toptennis. Raonic? Wapens! Service en forehand. Nadal? Dat mentale wapen, een beest in de rally. Karlovic? Die waanzinnige service.'

Uit de wind

De groeispurt ging bij Alec gepaard met blessures, die vader Richard maar al te goed herkende. 'Dat is nu voorbij, je ziet hem sterker worden. Zijn benen, poeh! Alec is al behoorlijk compleet. Fysiek en qua tennis is hij verder dan ik op die leeftijd. Ik had wel meer wedstrijdervaring, Alec heeft mede door blessures weinig gespeeld. Het zou fijn zijn als hij nu zes maanden non-stop kan tennissen. Zo komt hij eindelijk in een ritme.'

Krajicek zet zijn zoon soms bewust uit de wind. Dat betekent dat Alec wel bereid is tot een gezamenlijke fotosessie, maar geen interview geeft. Hij wil als beginnende prof eerst resultaten behalen op de jeugdtoernooien (in Hamburg werd hij deze week in de eerste ronde uitgeschakeld).

Richard weet nog hoe kwetsbaar hij was op zijn 16de. Zijn ouders lagen destijds in scheiding, vader Petr keerde zich in die periode van hem af. Moeder Ludmilla noemde het tennis 'een obsessie'. De scepsis overheerste in zijn jeugd, slechts weinigen geloofden nog in het talent van Richard Krajicek. 'Ik moest overleven. Er was ook onrust, omdat ik van school afging. Hoewel ik het destijds een juiste beslissing vond, voelde ik de druk.

'Ook Alec wilde op zijn 16de van school om tennisprof te worden, maar in Nederland moet je dan minstens een havo-diploma hebben. Hij heeft havo 4 en 5 in één jaar gedaan en kan zich nu richten op het tennis. Zijn spel is al ontwikkeld. Ik zat op die leeftijd in de overgang naar service/volley en begon mijn backhand enkelhandig te slaan. Hij kan beschikken over meer data en kennis.

'Alec doet gerichte oefeningen, daar wist ik niks van. Ik serveerde net zo lang tot mijn schouder kapot was en ik er een paar maanden uit lag. Toch zijn er vele redenen, waarom Alec het niet kan halen. Ik zei tegen hem: zie het als een mooi avontuur. Over vijf jaar kijken we hoe hij ervoor staat. Te vrijblijvend zijn, werkt niet. Een beetje druk mag hij best voelen, maar ook weer niet te veel.'

Verstikkende hand van vader

Krajicek voelt nu de spagaat van een vader. Hij weet uit ervaring hoe verstikkend een dwingende hand kan zijn. Miguel Janssen, fitnesstrainer bij de KNLTB, schoolt Alec fysiek. Coach Martijn Bok en bondstrainer Eddy Bank begeleiden hem bij jeugdtoernooien. Vader Richard formeerde een team, inclusief sportarts, rondom zijn zoon en deed een stap opzij. Lachend: 'Ik ben vooral sponsor, al hoop ik niet te lang meer.'

Twee jaar geleden vertelde Krajicek dat hij ooit na een matige training van Alec demonstratief bleef zwijgen in de auto. En schrok van zichzelf. Hoe pijnlijk waren die stiltes niet geweest met vader Petr? 'Ik ben niet bang meer dat ik mijn vader zal kopiëren. Ik weet waar de grens ligt. Als ik echt betrokken raak bij de ontwikkeling van Alec gaat het steeds dieper. Dan merk ik dat ik niet kan stoppen. En dus hou ik afstand.

'Ik bracht hem laatst naar de tennisclub in Amsterdam Buitenveldert. Alec speelde op de achterste baan, ik kon niks volgen. Een dag later keek ik een kwartiertje naar zijn training. Wow, hij stond ze goed te raken. De volgende dag bleef ik langer. En plotseling bedacht ik me: ik moet nu weg. Nu blijf ik een half uur, de volgende keer een uur en dan de hele training. En voor je het weet, ga ik me weer overal mee bemoeien. Ik rem mezelf in dat opzicht af.

'Ik moet er niet te veel bij betrokken raken, dan houd ik controle. Krijg ik een berichtje van zijn coach: hij heeft zo en zo getraind. Stel ik verder geen vragen. Ik weet dat Alec in goede handen is. Daarom twijfel ik ook of ik hem op termijn moet gaan coachen. De eerstkomende drie, vier jaar zeker niet. Raonic kan ik helpen, zijn spel bijschaven. Een talent opleiden is een vak apart.'

Vorig jaar trouwde zijn halfzuster Michaëlla, dochter uit het derde huwelijk van Petr Krajicek. Bij het huwelijksfeest in Praag zag Richard Krajicek beelden uit zijn jeugd voorbij komen. Het tennis had de familie verscheurd, maar ook weer herenigd. En Richard had de harmonie al eerder hersteld.

Gemis van de superster

Je verzint het niet, zegt Richard Krajicek, als na Stan Wawrinka ook Rafael Nadal heeft afgezegd voor de 44ste editie van het ABN Amro-tennistoernooi in Ahoy. Vorig jaar moest het beoogde boegbeeld Roger Federer een knieoperatie ondergaan. Nu raakte het toernooi de nummers 1 en 2 van de plaatsingslijst kwijt. 'Het is als in 2006, toen Federer en Nadal afzegden.'

Het is een schrale troost voor Krajicek dat Rotterdam een breder veld kent dan in 2016. Cilic, Thiem, Dimitrov en het Duitse toptalent Alexander Zverev zijn nu de blikvangers. 'Maar je mist toch een superster als Nadal. Zijn artsen adviseerden hem rust te nemen om te voorkomen dat hij zich zou forceren. Rafa is onvoldoende hersteld van de Australian Open.'

Vergeefs trachtte Krajicek wereldtoppers als Murray, Djokovic, Federer en zijn pupil Milos Raonic over te halen om naar Ahoy te komen. Toch is Rotterdam niet kwetsbaar vanwege de plek op de kalender, aldus Krajicek. 'We zijn niet verlost van die afzeggingen als wij naar het einde van het jaar verhuizen.'

Goede relatie

Alec volgde diverse trainingsstages in Tsjechië, met zijn 75-jarige opa Petr als souffleur. 'Ze vissen graag samen, Alec vindt het ook fijn als mijn vader bij de trainingen is. En natuurlijk bemoeit Petr zich er dan mee, maar het is niet zo dat hij mij dan meteen belt. Petr heeft onlangs zijn derde heupoperatie gehad. Ik heb hem vorige week bezocht in Praag. Ja, ik had het me vroeger niet kunnen voorstellen dat onze relatie weer zo goed zou zijn.'

Lachend haalt Krajicek herinneringen op aan de uitvallen van vader Petr als hij had verloren. Dan schudde de caravan, waarin het gezin van toernooi naar toernooi trok. 'Ja, die goeie, ouwe caravan', zegt Krajicek, met gevoel voor zelfspot.

Het vormt geen kras op zijn ziel. 'Ik heb het verleden een plek kunnen geven. Ik weet hoe ver je kunt gaan als ouder. Ik wilde niet dat Alec door het tennis tien jaar niet met mij zou praten, zoals mijn vader en ik. Die angst ben ik nu wel kwijt, ik herken de valkuilen.'

'Ik zit er voor Raonic'

Sinds Richard Krajicek besloot om de Canadese topspeler Milos Raonic te gaan coachen, kijkt hij anders naar tennissers en partijen. 'Ik ben geen voetbaltrainer als Louis van Gaal die alles opschrijft. Soms noteer ik wat, maar het tennis kent een uitgebreide databank. Alle statistieken van een partij zijn meteen beschikbaar. Soms is het teveel.

'Het interesseert me niet of een speler 80 procent naar buiten serveert. Wanneer doet hij dat op breakpoint tegen? Dat is essentieel om te weten. In de finale van de Australian Open serveerde Federer tegen Nadal eerst alles door het midden. Naarmate de partij vorderde, zocht hij steeds vaker de forehand van Nadal. Elke tennisser heeft zijn vaste patronen, je kent zijn repertoire op cruciale momenten in een partij.

'Ik besprak het altijd met mijn coach Rohan Goetzke. Ik hoefde niet te weten welke passing mijn tegenstander koos in de eerste game. Hoe wilde hij me passeren als ik op 5-5, 30-30 naar het net kwam? Het gaat niet alleen om data, maar hoe je die interpreteert en laat doorsijpelen naar je eigen speler. 'Ik heb ook tijdens de Australian Open met Goetzke gesproken. Hij blijft een belangrijk klankbord voor me. Rohan adviseerde me tijd te nemen om me echt in te leven in de speler, zoals hij dat jarenlang met mij deed. Ik hoop zijn manier van coachen te kunnen voortzetten. En ik weet dat het niet altijd gemakkelijk voor hem is geweest.'

Vorig jaar werkte Krajicek op Wimbledon tijdelijk met Stan Wawrinka, maar hij herkent zich het meeste in de even lange (1 meter en 96 centimeter) Raonic, die afgelopen zomer de finale op Wimbledon van Andy Murray verloor. Dat was twintig jaar nadat Krajicek de titel won.

Krajicek weet dat hij het netspel van de Canadese hardhitter moet verfijnen om ook hem een Wimbledontitel te bezorgen. Het voelde soms onwennig, als coach in de box van Raonic, zegt hij. Moest hij juichen? Of juist blijven zitten na een punt? Stoïcijns zijn of meelevend? Krajicek ambieerde zelf geen extraverte coach zoals de Franse Daviscupcaptain Yannick Noah, die elk punt intens beleeft. 'Nee, nee, zo'n coach wilde ik zeker niet.

'Ik blijf het liefste rustig zitten. Ik zit er voor de speler. Ik ben geen coach als Ivan Lendl, die nooit juicht voor Andy Murray. Ik probeer Raonic wel aan te moedigen. Als je geen spanning voelt, juich je ook niet zo snel. Raonic kijkt soms naar de box, zoekt hij bevestiging bij de coach. Dan laat je zien: we staan achter je. Zijn trainer Riccardo Piatti is emotioneel langs de baan. Ik moet er mijn weg in vinden. Mijn samenwerking met Raonic is nog pril.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden