Usain Bolt, afgezette zonnegod van de atletiek, lijkt opgelucht dat het voorbij is

De ereronde liet Usain Bolt zich niet ontnemen. Hij nam uitgebreid afscheid van de tienduizenden toeschouwers die hem zaterdagavond in het Olympisch Stadion van Londen hartstochtelijk toejuichten, ondanks zijn derde plaats op de 100 meter. De boosdoener die Bolts afscheidsfeest verstoorde, Justin Gatlin, verdween schielijk in de catacomben van het stadion, uit vrees dat hij luidkeels zou worden uitgejouwd.

Christian Coleman eindigt tweede voor Usain Bolt.Beeld reuters

In zijn laatste 100 meter bleek dat de 30-jarige Bolt zijn afscheid een jaar te laat had gepland. Sinds hij in 2008 bij de Zomerspelen van Peking spectaculair doorbrak, won hij gedurende een decennium elke mondiale titelstrijd (driemaal olympisch goud, driemaal WK-goud). Maar in deze WK-finale slaagde hij er niet in zijn beste race van het jaar te lopen.

Hij bleef steken op 9,95. Gatlin won in 9,92. De Amerikaanse studentenkampioen Christian Coleman, die zijn debuut maakte bij de WK atletiek, werd tweede in 9,94. De nederlaag van Bolt tekende zich het hele seizoen af, al vertrouwden velen erop dat hij zijn psychologische overwicht op andere sprinters zou weten uit te buiten.

De laatste jaren toonde hij zich volgens zijn coach Glen Mills vooral een groot kampioen doordat hij wedstrijden wist te winnen die hij behoorde te verliezen. In 2015 wist hij Gatlin, die destijds ruim twintig wedstrijden ongeslagen was, slechts met minimale voorsprong te verslaan: 0,01 seconde. Bij de Zomerspelen van Rio de Janeiro was zijn voorsprong op de Amerikaanse olympisch kampioen van 2004 iets groter, maar zijn eindtijd was naar zijn eigen maatstaven onder de maat: 9,81. Het was de minst snelle tijd waarmee hij de afgelopen tien jaar een mondiale titel veroverde.

Usain Bolt loopt opgelucht zijn ereronde. De pijn van de dagelijkse trainingen is voorgoed voorbij.Beeld getty

Gatlin als verrassing

De aanloop naar deze WK werd verstoord door zijn chronische rugproblemen en andere fysieke klachten. Hij liep slechts drie wedstrijden. In de halve finale bleek al dat hij kwetsbaar was. Coleman, die met 9,82 de snelste seizoenstijd had gelopen, versloeg hem in een direct duel met 0,01 seconde. Dat Gatlin zich in de finale zou mengen om de wereldtitel kwam niettemin als een verrassing. De 35-jarige veteraan, die in 2005 wereldkampioen werd op de 100 en 200 meter, was dit seizoen matig op dreef. Hij liet zich weinig zien in Europese wedstrijden en maakte ook in de halve finale een uitgebluste indruk. Hij leek geschokt dat er massaal boegeroep klonk toen hij werd voorgesteld aan het publiek.

De Britse weerzin tegen Gatlin komt voort uit de twee dopingschorsingen die hij heeft uitgezeten, een in zijn studententijd en een na het behalen van zijn olympische titel in 2004. Na zijn terugkeer in de atletiek, in 2010, bleek hij nog harder te kunnen lopen dan voor zijn vierjarige schorsing, ondanks zijn hoge leeftijd. Vooral in de Britse pers werd die vooruitgang met scepsis bekeken. Gatlin werd afgeschilderd als de prins der duisternis, de bedrieger die Bolt, de zonnegod van de atletiek, kwam afzetten. Er werd weinig aandacht besteed zijn verklaringen voor zijn progressie: zijn natuurlijke talent (Gatlin was als student al ongewoon snel), zijn onberispelijke techniek en gezonde levensstijl (hij is vele kilo's lichter dan aan het begin van zijn loopbaan).

Boegeroep
Dat Gatlin leed onder zijn reputatie bleek zondag meteen na de finish van de 100 meter. Met een woedende blik keek hij de tribunes in. Het vuur spatte uit zijn ogen terwijl hij een vinger op zijn lippen legde, ten teken dat de toeschouwers dienden te zwijgen. Dat gebeurde niet: het boegeroep hield aan, ook nadat Bolt Gatlin met een lange omhelzing had gefeliciteerd. 'Hij zei dat ik de fluitconcerten niet verdiende', aldus Gatlin. Hij liep, anders dan Bolt, wel zijn beste tijd van het seizoen.

De Jamaicaanse wereldrecordhouder vatte de nederlaag luchtig op. Na zijn eindeloze ereronde stond hij geduldig tientallen cameraploegen te woord. Hij weet dat een nederlaag weinig verandert aan zijn positie in de atletiek. Hij zal altijd uniek blijven vanwege zijn zes olympische zeges op de 100 en 200 meter. Hij leek vooral opgelucht dat zijn loopbaan er bijna opzit: alleen de 4x100 meter estafette wacht komende week nog.

Bolt ziet ernaar uit zijn dagen op Jamaica in ledigheid te slijten: op het strand, in de nachtclub, door de natuur racend op zijn quad. De pijn van de dagelijkse trainingen is voorgoed voorbij, hij kan zich zonder schuldgevoel laven aan junkfood. 'Het is geweldig geweest', zei hij in een dankwoord tot de teleurgestelde toeschouwers. 'Het spijt me dat ik het niet beter heb kunnen doen, maar zo gaat het soms.'

Hoe doet hij dat?

Sneller dan Usain Bolt heeft geen mens ooit gelopen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden