'Uitschakeling doodsteek voor Nederlandse sport'

Het gaat vanavond in de Amsterdam Arena om een paar punten, maar ook om heel veel geld. In de hoogste kringen van het betaald voetbal worden ze daarover aan de vooravond van het tweede treffen tussen Nederland en Schotland liever niet aangesproken...

Deskundigen rekenen niettemin voor dat de KNVB bijna 20 miljoen zal mislopen als het Nederlands elftal zijn tanden een tweede keer stuk bijt op de Schotten en zich niet kwalificeert voor de EK-eindronde van 2004. Volgens Henri van der Aat, directeur van het sportmarketingbureau Trefpunt, wordt vanavond bovendien bepaald of 's lands economie een impuls krijgt dan wel een klap.

'Het klinkt bizar', aldus Van der Aat. 'Maar als Oranje thuis moet blijven, bedraagt het directe verlies honderd miljoen euro. De toeristenindustrie moet dan een streep halen door duizenden supportersreizen, die gemiddeld vijfduizend euro kosten. Kranten behalen hogere oplages als Nederland meedoet aan een groot toernooi en de omroepen derven miljoenen aan reclamegelden.'

Dat laatste onderschrijft directeur Julius Minnaar van de STER. Hij is ervan overtuigd dat het wegblijven van het Nederlands elftal bij het EK zijn organisatie een schadepost van vijf miljoen oplevert. Een reclamespotje van een halve minuut in de rust van een poulewedstrijd van Oranje kost 70.000 euro. Bij het laatste WK in Japan en Zuid-Korea, waar Nederland ontbrak, werd voor hetzelfde aantal seconden in de finale niet meer dan 35.000 euro betaald. De wereld zal er niet door vergaan, maar dat de STER zwarte dagen tegemoet gaat als het doek vanavond al valt staat vast.

Als Schotland zich kwalificeert, loopt de 'niet direct zichtbare schade' nog veel hoger op, voorspelt Van der Aat. Uitschakeling is de doodsteek voor de Nederlandse sport. De prestaties zijn sinds de Spelen van 2002 alleen maar achteruit gehold. De regering heeft het mes gezet in de subsidies van de bonden, in veel opzichten is Oranje het trekpaard van de Nederlandse sport. Als we ook in het voetbal niet meer meetellen, worden we als sportland niet meer serieus genomen.'

Onderschat dat effect niet', zegt Van der Aat. 'De bv Nederland drijft op de export en sportmensen zijn vaak onze belangrijkste ambassadeurs. Die impulsen zijn simpel te meten. Guus Hiddink presteerde tijdens het WK van 2002 zo goed met Zuid-Korea dat in dat land twintig procent meer Nederlandse producten werden verkocht dan normaal. Voetbal heeft ons een positief imago bezorgd, maar dat kan zich nu tegen ons keren. In feite staat vanavond de geloofwaardigheid op het spel van Nederland als sportnatie.'

Ook marketing-deskundige Frank van de Wall Bake waarschuwt voor de gevolgen als de 1-0 achterstand niet ongedaan wordt gemaakt. 'De Europese voetbalunie UEFA verdeelt 178 miljoen euro over de zestien deelnemers, dat is een recordbedrag. Alleen het startgeld bedraagt al vijf miljoen en dan valt er bij elke overwinning ook nog eens een miljoen te verdienen.'

Het prijzengeld is naar een recordhoogte gestegen, met name door de groei van de tv-invloed. Het gemiddelde prijzengeld per deelnemend land komt nu op acht miljoen uit, voor de winnaar ligt er, los van de sponsorinkomsten, een bedrag van 20 miljoen klaar. Die bedragen overstijgen de inkomsten van vier jaar geleden, toen het EK in Nederland en België plaatsvond, met 50 procent.

De uitslag van vanavond is voor de KNVB bovendien bepalend voor de toekomstige relaties met zijn sponsors. 'De KNVB heeft het geluk dat de contracten met hoofdsponsor Nationale Nederlanden en Nike pas in 2006 aflopen', meent Van der Wall Bake. 'Maar uitgerekend nu onderhandelt de KNVB met diverse bedrijven over nieuwe contracten, ze hadden geen ongelukkiger tijdstip kunnen kiezen. Na de mislukte WK-kwalificatie was Oranje al een B-merk geworden, de KNVB moet oppassen dat het straks geen C-merk in de aanbieding heeft.'

Maar het kan na vanavond ook opeens weer anders zijn. Van der Wall Bake: 'Als Oranje zich wel plaatst, roept iedereen dat Nederland volgend jaar Europees kampioen wordt. Dan wil elk bedrijf zich wel graag associëren met dezelfde spelers die nu als verwende miljonairs worden afgeschilderd.'

Frits Suèr, manager sponsoring bij Nationale Nederlanden, zegt dat het verzekeringsconcern zich niet laat leiden door de resultaten van Oranje. 'We krijgen nu ook wel brieven van klanten die vragen of wij er niet voor kunnen zorgen dat Davids en Kluivert vanavond op de bank zitten. Dan leggen we maar geduldig uit dat een sponsor er niet voor is om het technisch beleid te bepalen.'

Nationale Nederlanden wordt, volgens Suèr, ook niet afgerekend op een mogeljke afgang. 'We verkopen er geen verzekering minder door. Als de kwalificatie mislukt, besteden we ons reclamebudget aan andere doelen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden