Twee doelpunten in de EK-finale, met zegen van de paus

Dat Horst Hrubesch de man van het EK van 1980 zou worden, was niet minder dan goddelijke voorzienigheid. De Duitse stormram scoorde in de finale twee keer, zijn Belgische tegenstander Luc Millecamps verbluft achterlatend. 'Richtig geil.'

Hrubesch viert zijn winnende doelpunt in de finale tegen België. Beeld Bob Thomas / Getty Images

Over Horst Hrubesch doet een anekdote de ronde, die in de loop der jaren steeds bonter is geworden. De oud-spits is graag bereid zijn eigen, originele versie te vertellen. Paus Johannes Paulus II en hijzelf zijn de hoofdpersonen.

De paus en Hrubesch

Het decor is Rome en de aanleiding het EK voetbal.

Hrubesch wil graag van de gelegenheid gebruikmaken om een dienst in de Sint-Pietersbasiliek bij te wonen. De eerste keer wordt zijn gezelschap geweerd omdat de vrouwen te luchtig gekleed zijn. De tweede keer is zijn korte broek een beletsel. Maar nu houdt niets hem tegen. Ploeggenoten en een bevriende journalist gaan met Hrubesch mee.

Na afloop van de dienst lijkt de paus in hun nabijheid het aloude overwinningsgebaar te maken. Daarbij spreidt hij de wijs- en middelvinger. Het lijkt warempel wel of hij de voetballers aankijkt. De journalist zegt dat het een voorspelling is. Horst Hrubesch zal in de eerstvolgende wedstrijd twee doelpunten maken.

Die wedstrijd is tegen Griekenland, de laatste in de groepsfase. Het wordt 0-0. Het katholieke geloof wankelt.

Daarna volgt de finale. Bondscoach Jupp Derwall twijfelt over de opstelling. Zijn spits heeft hem nog niet kunnen overtuigen. Hrubesch blijft er, zoals altijd, nuchter onder. Hij antwoordt dat de opstelling Derwalls eigen verantwoordelijkheid is. Voegt er wel aan toe dat doelpunten het probleem niet zullen zijn. De pauselijke zegen zit nog altijd in zijn hoofd.

West-Duitsland, op dat moment nog een aparte natie, wordt Europees kampioen. België delft met 2-1 het onderspit en basisspeler Hrubesch maakt beide doelpunten. Bij de ereronde passeren de spelers de perstribune. De bewuste journalist roept: 'De ouwe heeft zich vergist. Hij bedoelde natuurlijk de finale.' 36 jaar later moet Horst Hrubesch er nog altijd om glimlachen.

Zijn het de belangrijkste doelpunten uit zijn loopbaan? 'Nee, dan denk ik eerder aan mijn eerste doelpunten voor Rot Weiss Essen.'

Laatbloeier

Horst Hrubesch is een laatbloeier. Van beroep dakdekker wordt hij pas op 24-jarige leeftijd weggeplukt uit een lage divisie. Hij overwint de scepsis in Essen door meteen in zijn eerste wedstrijd te laten zien wat zijn handelsmerk zou worden. 'Daarmee bewees ik goed genoeg te zijn voor de Bundesliga.'

Veel veranderd is Hrubesch niet na al die jaren. Het blonde haar is asblond geworden, de stem is nog even brommerig. Dat doet een slecht humeur vermoeden. Horst Hrubesch lijkt soms wat kortaf, maar dat komt doordat hij het niet moeilijker wil maken dan het is. Eenvoud als de kenmerk van het ware.

Horst Hrubesch was zo'n aanvaller die eens in de zoveel tijd komt bovendrijven. Het type stormram dat van voetbal een stripverhaal kan maken: groot en sterk en voor niemand bang. Das Ungeheuer noemden ze hem vroeger. Het werd een achternaam. Zelfs zijn echtgenote werd in de winkels aangesproken als 'mevrouw Monster'.

Hrubesch in actie (liggend). Beeld Hollandse Hoogte

Ich Kopf

In een wereld die zweert bij techniek en behendigheid is het moeilijk zich staande te houden. Maar dat is Horst Hrubesch wel mooi gelukt. Drie keer landskampioen met Hamburger SV en één keer de Europa Cup gewonnen. Drie jaar lang is hij (21 keer) international. Verliezend finalist op het WK in 1982, winnend finalist op het EK twee jaar eerder.

Günter Netzer, zelf zo'n fijnzinnige voetballer, onderkent eind jaren zeventig de kwaliteiten van Hrubesch. Met 96 doelpunten in 159 wedstrijden betaalt hij zijn vertrouwen ondubbelzinnig terug. Vooral de combinatie met de opkomende rechtsback Manfred Kaltz blijkt goud waard. 'Manni Banane, Ich Kopf - Tor.' Zijn kernachtige definitie van die samenwerking is nog altijd een gevleugelde uitdrukking in Duitsland. Met zijn lengte kopt Hrubesch de kromme voorzetten van Kaltz in het doel.

Maar in het nationale elftal gaat lange tijd de voorkeur uit naar Klaus Fischer. Hij is in wendbaarheid alles wat Hrubesch niet is. In de aanloop naar het EK van 1980 breekt Fischer een scheenbeen en Derwall voegt Horst Hrubesch toe aan zijn selectie. 'Voordat we naar Italië gingen, had ik één oefenwedstrijd gespeeld.'

Een ploeg in opbouw

West-Duitsland is eind jaren zeventig zijn prominente rol in het internationale voetbal kwijtgeraakt. Het wereldkampioenschap in 1978 eindigt voortijdig na een smadelijke nederlaag tegen Oostenrijk. Hrubesch: 'We waren een jonge ploeg in opbouw.'

In het eerste groepsduel op het EK twee jaar later kiest Derwall voor een systeem met twee spitsen. Met Hrubesch op de bank levert dat een moeizame zege tegen Tsjechoslowakije op. In de daaropvolgende wedstrijd tegen Nederland leidt Das Ungeheuer wel de aanval. Met Bernd Schuster op het middenveld heeft Derwall zijn ideale opstelling gevonden. Van 3-0 wordt het nog wel 3-2, maar de West-Duitsers zijn oppermachtig.

Hrubesch in 2013. Beeld epa

Verzwikte enkel

Verzekerd van de finale wil een aantal internationals, onder wie Hrubesch, na het duel met de Grieken op stap. De bondscoach houdt echter de wacht in de hotellobby. Ze klimmen uit een raam op de eerste etage. Bij het landen verzwikt Kaltz zijn voet. Het loopt, gelukkig voor hem en de natie, goed af.

West-Duitsland is favoriet in de eindstrijd, maar voelt zich dat niet. Groot is dan ook de opluchting als Horst Hrubesch binnen het kwartier de score opent. Het is zijn allereerste treffer als international. Schuster speelt hem met een lobje vrij aan de rand van het strafschopgebied. Via zijn borst belandt de bal voor zijn rechtervoet. Het schot is onhoudbaar.

De winnende

Maar de Belgen komen terug. Eén minuut voor tijd beslist Hrubesch de wedstrijd in Duits voordeel. Rummenigge neemt vanaf rechts een hoekschop en zegt in het voorbijgaan tegen een fotograaf dat hij de lens op Horst Hrubesch moet scherp zetten.

De instormende spits is, hoog opspringend, eerder bij de bal dan doelman Pfaff en verdediger Luc Millecamps. 'Toen wist ik al dat het een doelpunt zou worden. Ik dacht alleen maar: hoog in het midden.' Hij heeft gezien dat twee spelers het doel bij de palen dekken.

'Uitgerekend in die wedstrijd gebeurt het'

Man van de EK-finale werd Horst Hrubesch, met twee doelpunten. Maar wie kan zich zijn directe tegenstander nog herinneren, verdediger Luc Millecamps. 'Het was een misverstand.' (+)

Alles is het werk van het team

Tot zes uur in de ochtend vieren Hrubesch en zijn medespelers feest. 'Richtig geil', zegt hij, een woord dat in het Duits een bredere betekenis heeft. Hij heeft zich er nooit op laten voorstaan, op zijn beslissende doelpunten. 'Alles in het voetbal is het werk van het team, ook het maken van doelpunten.' Horst Hrubesch heeft een broertje dood aan persoonlijkheidsverering. Het is de les die hij ook meegeeft aan nieuwe voetbaltalenten.

Sinds 2000 is Hrubesch in dienst van de Duitse voetbalbond en traint jeugdselecties. 'We hebben veel van elkaar geleerd. Ik ben vertrouwd geraakt met de nieuwe media. Zij hebben geleerd als geheel te opereren.' Komende zomer worden de Olympische Spelen zijn laatste podium als jeugdtrainer. 'Op een gegeven moment ben je er te oud voor.' Sinds april is Horst Hrubesch 65 jaar.

Hrubesch maakt hangend in de lucht het winnende doelpunt, Luc Millecamps staat aan de grond genageld.

De finale in cijfers

Duitsland

Passes: 452

Schoten op doel: 7

Dribbels (succesvol): 24 (14)

Balbezit: 58%

Tackles: 14

Passnauwkeurigheid: 87%

In de finale mikte Horst Hrubesch 4 keer op doel, daarvan gingen er 2 tegen de touwen. Hij kwam 30 keer aan de bal. Van de 12 persoonlijke duels won hij er 4.

Data-analyse Opta

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden