Sport EK Triatlon

Triatleten tonen vorm in EK estafette, waar de Spelen lonken

Maya Kingma (linksonder) zwemt zondag de eerste 300 meter namens Nederland. Beeld Klaas Jan van der Weij

De gemengde triatlon-estafette is voor het eerst olympisch, en Nederland is er goed in. Het brons van zondag op de EK brengt de Spelen dichterbij. Triatleten noemen het onderdeel spectaculair, nu de kijkers nog.

Rachel Klamer, Marco van der Stel en Maya Kingma schreeuwen de longen uit hun lijf als hun teamgenoot Jorik van Egdom een sprint inzet richting de finish. ‘Kom op, hou vol’, roept Klamer terwijl ze zich vastklampt aan Kingma. ‘Dit is zo spannend.’ Enkele seconden later passeert Van Egdom als derde de streep.

Het Nederlands gemengd estafetteteam verovert zondag een bronzen medaille op de EK triatlon in Weert. Direct na de finish valt Van Egdom moe en uitgeput in de uitgestoken armen van zijn teamgenoten. ‘Top gedaan allemaal’, zegt Van Egdom terwijl hij naar adem hapt. ‘Zonder jullie had ik het niet kunnen afmaken.’

Met de bronzen medaille maakt Nederland niet alleen de hooggespannen verwachtingen waar. De ploeg van bondscoach Louis Delahaije bewijst zichzelf ook een goede dienst richting de Olympische Spelen van 2020. De gemengde estafettewedstrijd triatlon is in Tokio voor het eerst opgenomen in het olympische programma. Met de derde plek op de EK verstevigt Nederland haar zesde plek op de wereldranglijst. De top-7 op 31 maart 2020 plaatst zich voor de Spelen.

Maya Kingma ( links ) wisselt met Marco van der Stel, die op weg gaat naar het zwemmen. Beeld Klaas Jan van der Weij

‘Het ziet ernaar uit dat ik niet in mijn eentje naar Tokio ga’, zegt Klamer met een brede grijns op haar gezicht. Ze is van het viertal de enige triatleet die als individu tot de wereldtop behoort. Op de Spelen van 2016 in Rio eindigde ze als tiende. ‘Het is veel gezelliger om met het team naar de Spelen te gaan.’

De gemengde teamestafette wordt afgewerkt door teams van vier atleten: twee vrouwen en twee mannen. De volgorde staat vast: vrouw, man, vrouw, man. Elk teamlid legt zo snel mogelijk een ultrakorte triatlon af (300 meter zwemmen, 8 kilometer fietsen en 2 kilometer hardlopen).

Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) heeft het onderdeel aan de Spelen toegevoegd om de sport aantrekkelijker te maken voor het publiek. De individuele olympische afstand (1,5 kilometer zwemmen, 40 kilometer fietsen en 10 kilometer hardlopen) is niet spectaculair genoeg. Atleten zijn ruim twee uur onderweg. Spektakel ontbreekt.

Hoe anders is dat bij de gemengde teamestafette. Om de 20 minuten vindt een wissel plaats. Plots speelt teamtactiek een belangrijke rol in een sport die vooral bekendstaat als de ultieme individuele uithoudingsproef. Start je met je beste atleet of zet je de joker later in? Demarreer je vanaf de start of sla je toe op de laatste meters?

Op de EK in Weert kiest bondscoach Delahaije ervoor om wereldtopper Klamer laat in te zetten. Zijn tactiek: zo lang mogelijk aanklampen en het verschil maken als verderop in de race een schifting plaatsvindt. Met dezelfde tactiek pakte Nederland in 2017 brons op de WK. Het vormde voor Delahaije de bevestiging om richting de Spelen zwaar in te zetten op het teamonderdeel.

Jorik van Egdom, ligt achter de finishlijn uitgeput op de grond. Beeld Klaas Jan van der Weij

Wereldtopper

Nederland mag met Klamer maar één wereldtopper hebben, het viertal vormt een sterk team. Delahaije: ‘Alle vier de atleten zijn explosief en passen in het profiel voor een ultrakorte triatlon. Maya Kingma beheerst de 10 kilometer hardlopen nog niet goed, maar kan wel 2 kilometer gruwelijk hard rennen.’

Het toevoegen van de gemengde estafettewedstrijd triatlon aan het olympische programma sluit aan bij een bredere trend. Op de Spelen van Tokio nemen mannen en vrouwen het vaker dan ooit tegen elkaar op. In het kader van de modernisering en emancipatie is in meerdere sporten ruimte gemaakt voor gemengde teamwedstrijden: tafeltennissers dubbelen gemixt. Bij atletiek (4x400 meter) en zwemmen (4x100 meter) staan gemengde estafettewedstrijden op het programma. En ook bij handboogschieten, schieten en judo nemen mannen en vrouwen het in teamverband tegen elkaar op.

Klamer had in het begin haar bedenkingen bij het nieuwe olympische onderdeel. ‘Triatlon blijft toch een individuele sport. Maar toen we tot de conclusie kwamen dat we als team kans maken op de Spelen, werd ik toch enthousiast.’ Inmiddels is ze om. Niet alleen vanwege een mogelijk ticket naar Tokio. Volgens haar geeft het de sport iets extra’s.

‘Het maakt triatlon spectaculair. Er gebeurt heel veel. Dat maakt het mooi om naar te kijken. Bovendien kun je geen moment verslappen. Als individu maakt het niet uit of je tiende of elfde wordt. Maar nu moet je blijven gaan omdat je weet dat er na jou nog iemand start, die het gat met de voorsten misschien nog wel kan dichten.’

Rachel Klamer heeft de voeten al op de schoenen tijdens het fietsen als zij op de wissel naar het lopen aankomt. Beeld Klaas Jan van der Weij

Hoewel de ploeg van bondscoach Delahaije gezamenlijk traint, wordt niet apart geoefend op de gemengde estafettewedstrijd. Waar bij atletiek het overgeven van het stokje het meest precaire onderdeel van de estafette is, hoeven de triatleten elkaar enkel in tegengestelde richting aan te tikken. Delahaije: ‘Je moet gewoon vier topfitte atleten hebben.’

Klamer gaat haar trainingsschema niet omgooien nu ook in teamverband de Spelen lonken. Ze blijft trainen op de individuele olympische afstand, die voor haar nog altijd belangrijker is dan de teamwedstrijd. ‘Uiteindelijk blijft het ultieme doel om de triatlon alleen af te leggen, hoe leuk ik de estafettewedstrijd ook vind. Ik ben en blijf wel een individuele sporter.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden