Reportage

'Trailrunning geeft hardlopen weer nieuw elan'

Vergeet de marathon; echte atleten binden tegenwoordig de schoenen onder en lopen lange, zware wedstrijden op elke onverharde ondergrond. Een vaste snelheid telt niet meer, dus dat hardloophorloge kun je missen. Hoewel: verdwalen kan je de titel kosten.

Het NK trailrunning, zondag in de bossen bij Schoorl.

Tom Wiggers trippelt op de startlijn. Het is zondagochtend in Schoorl, iets voor half elf. Over een paar minuten begint het Nederlands kampioenschap trailrunning over 37 kilometer. Wiggers geldt als een van de favorieten voor de titel. Wat opvalt aan de tweevoudig Nederlands kampioen veldlopen: hij draagt geen hardloophorloge.

'Je moet in deze discipline heel erg op gevoel lopen', verklaart hij. 'Dan weer loop je heuvelop, dan weer heuvelaf, de ondergrond verandert telkens, waardoor je vaak van pas verwisselt. Daarom zeggen tijden niets. Het horloge laat ik daarom thuis.' Die beslissing zal hem nog duur komen te staan.

Trailrunning is komen overwaaien uit de Alpenlanden en Noord-Amerika. Het grootste verschil met hardlopen op de weg is dat trailruns worden gehouden op zachte ondergrond. In Schoorl lopen de deelnemers over zand, grind, gras, weidegrond en mos. Bovendien gaan trailruns meestal heuvelop. Het NK kent vandaag 700 hoogtemeters.

Volgens Marc Weening, beheerder van de website MudSweatTrails.nl, dat samen met de Atletiekunie het kampioenschap organiseert, zijn er inmiddels grofweg 30 duizend lopers in Nederland die een trailrun hebben gelopen. Het is weer eens wat anders dan een marathon. 'In het hardloopwereldje krijg je daar nauwelijks nog de handen voor op elkaar', zegt hij. 'Trailrunning geeft hardlopen weer nieuw elan.'

Terug de natuur in

Ergens is het misschien ook wel een antwoord op ons moderne, jachtige leven. Work hard, play hard, noemt Weening dat. Hij legt uit: 'Doordeweeks hebben we allemaal te maken met een overvolle agenda, in het weekend willen we resetten. Trailrunning benadert de essentie van het hardlopen: terug de natuur in.'

Voor veel atleten, meestal over hun top heen, is het bovendien een verademing nu eens niet hun persoonlijk record te hoeven verbeteren. De zachte ondergrond van heuvels, heide en strand helpt ook nog eens blessures te voorkomen.

Volgens Tom Wiggers heeft de toegenomen belangstelling voor trailrunning sterk te maken met de massaliteit van veel hardloopevenementen, zoals de Dam tot Damloop en de Halve van Egmond. Vele duizenden recreanten komen daarop af. 'En niet iedereen heeft zin om uren in een startvak te moeten wachten.'

Zelf nam Wiggers, 29 jaar, afgelopen zomer afscheid van de topsport, nadat hij op het EK in Amsterdam 36ste was geworden op de halve marathon. Nu concentreert hij zich vooral op zijn werk als assistent-arts in het Haaglanden Medisch Centrum in Den Haag; hardlopen is bijzaak geworden.

Voor veel atleten is de zachte ondergrond van heuvels, heide en strand de ideale ondergrond om blessures te voorkomen.

Afgelopen september, in Limburg, deed hij voor het eerst mee aan een trailrun over 32 kilometer, en won. Wel moest hij wennen aan de mores bij deze nieuwe discipline. 'In Limburg kreeg ik een uitschuifbare drinkbeker mee. Uit een tank kon je daarmee water tappen bij de verzorgingspost. Daar stond ik dan, als ex-topsporter. Maar ik vond het geweldig.' Ook in Schoorl is het motto: 'Leave noting but footprints', ofwel: 'Laat alleen je voetstappen achter'.

Al snel wordt duidelijk dat de strijd om de Nederlandse titel tussen twee man gaat. Naast Wiggers is dat de Nederlandse Amerikaan Zac Freudenburg. Hij vestigde in 2009 het wereldrecord marathon met (ongemotoriseerde) kinderbuggy. Opmerkelijk: zijn zoontje sliep vrijwel de gehele 2.32.10 uur.

Wiggers en Freudenburg zijn twee stipjes in het uitgestrekte duinlandschap. Ze volgen de rode pijltjes en blauwe linten. De route hebben ze deze week pas over de mail gekregen, zodat atleten uit de buurt niet al weken voor het NK de uitgestippelde wegen hebben kunnen verkennen. Ze konden die informatie vervolgens downloaden op hun GPS-horloge, zodat ze tijdens de wedstrijd niet zouden verdwalen.

Verdwalen en trailrunning gaan hand in hand

Had Wiggers dat nu ook maar gedaan. Nu komt hij, samen met Freudenburg, na zeven kilometer voor een driesprong te staan. Waar hij ook kijkt, nergens ziet hij blauw lint. Wiggers analyseert de mogelijkheden: 33,3 procent kans dat hij de goede weg inslaat. Maar hij kiest het verkeerde pad.

'Na tweehonderd meter kregen we door: we zitten niet goed. We zijn omgekeerd en kwamen weer op het parcours. Maar niet veel later stonden we opeens bij de verzorgingspost op 30 kilometer. Ik heb met Zac overlegd: wat zullen we doen? Toen hebben we maar besloten er een goede training van te maken.'

Mogelijk heeft 'een grappenmaker' een bordje weggehaald, denkt Wiggers. Hij baalt enorm van zijn mislukte NK. Ook organisator Marc Weening heeft er de pee in, maar wijst er ook op dat verdwalen en trailrunning bij elkaar horen. Vandaar het advies aan de deelnemers om de route toch echt te downloaden op het horloge. 'We kunnen moeilijk met 200 vrijwilligers het terrein gaan bewaken. Dit is, hoe hard ook, een persoonlijke fout.'

Zodoende gaat de Nederlandse titel verrassend naar de 46-jarige Geordie Klein, een in Engeland gestationeerde militair uit Schoorl. Na 2 uur en 35 minuten komt hij, verwelkomd door een doedelzakspeler, de klimduin afstuiven en loopt rechtstreeks in de armen van een vrijwilliger die hem een beker alcoholvrij bier aanreikt.

'Het is lullig voor die anderen', zegt Klein, nadat hij een slok van het bier heeft genomen en een leeg geknepen gelletje in de prullenbak heeft gegooid. 'Maar ja, de linten blijven volgen hoort ook bij trailrunning. Ik kwam vooral om te genieten van de wedstrijd. En nu ben ik nog Nederlands kampioen ook. Dat vind ik nou echt leuk.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden